Google

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project

to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the

publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. We also ask that you:

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for in forming people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

at|http: //books .google .com/I

PRJS8JBNTKJD BY THE SOCIETY

FOUR GOSPELS, ACTS, GENESIS,

AND

EXODUS (CHAPTERS 19 AND 20),

TRANSLATED INTO THE

WINNEBAGO INDIAN LANGUAGE,

BY

JOHN STACY,

A CONVERTED WINNEBAGO INDIAN,

AND

J. STUCKI,

MISSIONARY AMONG THE WINNEBAGO INDIANS liOCATED

AT BLACK RIVER FALLS, WIS.

NEW YORK: AMERICAN BIBLE SOCIETY,

IirSTITUTKD IN THK TXAB MOGCCXVI.

1907.

rwinnebafiro Sciiptj

PREFACE.

JOWEJA WORAG HIRORAGRA.

Wawagax tegi hoshuagre wataginig - nunige eshi hophixjina herena Maura Hoit^e warnira.

Maura Hoit^eBibel eja wagaxangra, xetera nupiwiwine, Shagra egi Jegra Testament wigaireua. Hinuwinkera wawagaxra 63 hokipina, 36 Testament Shagra hokipina egi 27 Testament Jegra hokipina.

Wawagax tegl wawagaxra saja Testament Jegra eja horus-hirena, e Jesus Kristus Maura Hinigra wangogirag hahangwina egi nuphashana Apostei warnira wore uinera egi Kristian Hostora uinena. Testament-jeg eja joweja wawagaxra jophiwira ** Ewangelium " wigairena^ ** wo- rag phira '' ewairena, Jesus woshga haruira eja horaganke esge.

Egi shige wawagax tegi hisge hija-washurna.

Jegjira: Bibel wawagax jowexjira e Geuesis higai- rera. Deshesge hawau wagairena managre jeg-hojikerera horaganke.

Hinubra : Bibel wawagaxra hinubeja herera nige- khira, Woehi Kerepanaisha hokipira egi jasge houra hira- naga wogairegi.

Hidanira: Hirukana harniwira Gikaraj Harnira, eja Jesus wironag warnira wagigusra jasge-hirekjera egi jagu gikarajhiregi tairekjera.

Wawagax de-e hiuinekjera Jesus Kristus Hirukana egi Wankshighoi-Ruxurug harniwira higish'ag-hirekjera ; egi wawagax de-e warniuanaga naxiragra roha wogisog Jesus hiperes-hiresheshi, deshesge wogisogji roguinena wowa- gaxra wagaxhirare.

Jornakehungka egi wahokhura,

Jakob Stucki.

bo

I

HOSHUAG.

SAmCl HOICBA

1 Matthaiga 28

81 Markga . r <> 16

131 Lukga 24

215 Johnga 21

277 Apostel Hoixga Harnira 28

357 HoguBra (Genesis) 50

478 HoihinabWowagaxra (Exodus)

483 Hirukanara Gikaraj Harnira

;*

■^

^

271946

m'tiTii

EWANGELIUM WAKANJANK MATTHAIGA WAGAXRA.

HO]?RA 1.

HOKIJHU wagax Jesus Kristus harnira Dawid binigra, Abraham binigra.

2 Abrabam Isaak hagarninena, egi Isaak Jakob bagarni- uena, egi Jakob Judas egi wakhiuubra wagarninena,

3 Egi Judas bijawira Tbamarga Pbares egi Sara wagar- nina, egi Pbares Esrom bagaruinena, egi Esrom Aram ba- garninena,

4 Egi Aram Aminadab bagarniDena, egi Aminadab Na- hassoQ bagarninena, egi Nabasson Salmon bagarninena,

5 Egi Salmon bijawira Bababga Boas bagarnina, egi Boas b^awira Butbga Obed bagarnina, egi Obed Jesse bagarninena, *

6 Egi Jesse Dawid buugra bagarninena, egi Dawid hungra Urias bijawibinibera Salomon bagarnina,

7 Egi Salomon Boboam bagarninena, egi Boboam Abia bagarninena, egi Abia Asa bagarninena,

8 Egi Asa Josapbat bagarninena, egi Josapbat Joram bagarninena, egi Joram Osias bagarninena,

9 Egi Ostas Joatbam bagarninena, egi Joatbam Axas bagarninena, egi Axas Esekias bagarninena,

10 Egi Esekias Manasse bagaruiaena, egi Manasse Amon hagarainena, egi Amon Josias bagarninena,

11 Egi Josias Jexonias egi wakblnubra wagarninena egi wauinena Babilon eja warni babirera.

12 Egi Babilon eja warui babiranaga bageja Jexonias Salathiel bagarninena, egi Salatbiel Sorobabel bagarni- nena,

33 Egi Sorobabel Abiud bagarninena, egi Abiud Elia- kim bagarninena, egi^Eliakim Asor bagarninena,

14 Egi Asor Sadok bagarninena, egi Sadok Axim ba- garninena, egi Axim Eliud bagarninena,

15 Egi Eliud Eleasar bagarninena, egi Eleasar Mattban liagaminena, egi Mattban Jakob bagarninena,

rwinnebagro Script.! 1

2 MATTHAiaA, 2.

16 Egl Jakob Joseph hagarainena Maria hikanara, eja Jesus harniaena E Kristus higairena.

17 Hokijhura harnajra Abraham eja hura Dawid ejipara hokijhu kerepaDaishaaaga-jop-hashaaaua. Egi Dawid eja hura Babilon eja warui hahirega ejipara hokijhu kerepa- naishanaga-jop-hashanana. Egi Babilon eja warni hahi- rera Kristus ejipara hokijhu kerepauaishanaga-jop-hasha- nana.

18 Egi Jesus Kristus jhuinera deshesge hirena: Jaja iiiunira Maria Joseph khanaikjane manajgi, kheni khika- iiiig hirani, hinugjega waujganag-jau hierena, Nazirag Wakanjangra wauna.

19 Egi Joseph hinugjega hikanara wang-phisha herege, esge inke harnaj janti wagiglanaga hiroshig hinikjege, eshi nuxawa t'unekje hirena.

20 Egi washa de-e wewijau, horuxujre Hirukanara waxo- piniwarajire harnira jantingikhina hihantehina, wagai- rena: Joseph Dawid hinigra neninena, inke nakawanine Maria hijawiuaga rusre, waujganagjega Naxirag Wa- kanjangra wauna.

21 Egi hojinjinig hisha jhunkjaneua, egi rashra Jesus liiragekjena, wankshig warnira niambwahikjanena washa woishana warnineja nagre esge.

22 Washa de-e harnaj uinena, exji herekjege jagu Hiru- kanara era, prophet hisha egigina, wena :

23 Horuxujwire, hinugwajeg hisha waujganaikjanena, egi hojinjinig hisha harnikjanena, egi rash harnira Emmanuel higairekjanena, de-e hiroragra herena Maura wangakishu uwina ewairena.

24 Egi Joseph nanakhi kikawa-ana, Hirukanara waxo- piniwarajire harnira jagu ushira, shesge hina, egi hijawina kurussana.

25 Egi inke hiperesnina jaja ninkjang-jorni harnira jhungi ejipa. Egi rashra Jesus higena.

HOERA 2.'

I?GT jaja Jesus Bethlehem Judea moagaxeja jhuinegi, ^ Herodes hungra wankshig-iniliare^i, horuxujre, wang wanaiksab wiaxebhuregi howaji Jerusalem-eja hajirena.

MATTHAIGA, 2. 3

2 Waiiena : Judra liung haminera hojishana wankshig- ingi hajinjanankshe? Wiragoshge earnira hajhawina iTirJaxebhuregi, egi hagikaraj hajiwina.

3 Jaja Herodes hungra washa de-e naxgungi, najge woji* jisakshaDa, egi Jerusalem harnaj wakishu.

4 Egi jaja stowahigi nabhoruxaj-hirukana-hungra harnaj, egi wowagax-hiperesra wankshig-ejananka sto- i^ahina, wawigiwaxshana hajinja Kristus jhuinekjanegi.

5 Egi wagairena, Bethlehem Judea moagaxeja, shesge prophetra wagaxhirena :

6 '* Bethlehem ranira, Juda ma-hamieja, Juda jhinag xete warnira horogeja inke worujisjina hereniDa, eja Hi- nikanara howajikjanege esge, E Israel wankshig warnira -wi rukanak j anena. ' '

7 Egi Herodes jaja wang-wanaiksabnanka nuxawa wa- gigogi, wogisogji wawigiwaxshana jajanane wiragoshgera jantlDgi.

8 Egi Bethlehem-eja howarewagigina egi wena: Ka- wige egi ninkjangnigra hasohixjl horniwianje, egi jaja hish'ewigi hungirag-jiwiaje, hishge hahiarnaga hagika- raijena.

. 9 Egi jaja hungnanka naxguinegi, harairena. Egi ho- ruxujre, wiragoshge wiaxebhueja hajairera, jowehireja rahena, uanku hijahina hajiDJa ninkjangnigrakhi eja wanghieja hiwusharna.

10 Jaja wiragoshgera hajairegi, wogishawara rokanaxji hirena.

11 Egijaja jhiejahokawairegi, ninkjangnigra hajairena, hiunira Maria hakishu, egi mainja himb-hirenaegi gikaraj- hirena. Egi jaja washa jexi hoshura wakuru-eregi, washa woga hokuinena, shurasi egi frankinsense egi mirrh.

12 Egi Maura hinakewe-wahina hihante wahina, Hero- des inke hakja eja hahiranikjege, ma e-warnineja howa- karairena nagu hijahi hogiwairena.

13 Egi jaja hakarairegi, Hirukanara waxopiniwarajire hamira Joseph janti-gikhina hihante higiuna, wena : Na- shine egi ninkjangnigra rusre egi hiunira, egi Egipt-eja hogiasre, egi eja unjanje, hornigitag hahigi ejipa. Hero- des ninkjangnigra hornikjanena, d'ehikjege esge.

4 MATTHAIGA, 3.

U Egl klkawa-ana egl uitil^augiiigra egi hiunira warus- auaga haho-eju, ugi Egipt-eja howarena.

15 Kgi eja uujeua, Herodes hot'eja hipa. Exji herekjege, Hlrukanara weua, prophet hisha egigina, wena : '^ Egipt- eJa hialghara hakara-glgoreharna.''

10 Egl Uerode^ Jaja hajagi wang-wanaiksabnanka gish- Juiikerera, niashja wogitegshana, egi rewagigina, egi ho- Jinjiuigra harnaj t'ewahina, jarDagaBethiehem-ejanankhi egl hlpaijanaukhi harnaj, ma-nupahana epaegi xununa, Jarriaha-najegl wang-wauaiksabnanka wogisogji wawlgi- waxnlhera.

17 Egl exjl herenu, Jeremia prophetra jagu arnihera, wena :

18 '^Rama eja uwa naxguinena, khixaghlrena egi xagnanka, egl ijanlgra rokana warnankshana, Baxel ulnkjangnig warnira wagixagjena, egl Inke rukheg-phi- ranlua, shegu hiraglnige esge."

19 Eshl jaja Herodes t'egi, horuxujre, Hlrukanara waxopiniwarajire harnira Joseph Egipt-eja hohante hi- jantl gikhina

20 Wena : " Kikawa-ane egl ninkjangnigra egi hiunira warusgeegl Israel ma-eja howakarare, t^airena e ninkjang- nigra t'ehl nalnera.^'

21 Egl kikawa-ana, egi ninkjangnigra egi hiunira wa- rusanaga egi Israel malnja kirlna.

22 Eshi jaja naxgungi, Arxelaus Judea moagaxra hiru- kanananl^hi hianjra Herodes hominagra hoiuinaganan- khi, eja howarera nakewena, egi Maura hinakewehina hihante hinajasge hikjera, gixarnaga Galllea moagaxeja hina.

23 Egl hiarnaga egl jhinag hisha Nasareth higairera eja jhina. Exji herekjege, jagu prophetra airanlhera, E Na- saren- hisha hlgairekjanena.

HOERA 3.

T?GI hambnanka eja John Nlwawaxunga nashln a Ju- -*--' dea mojainainja wahokhunjena.

2 Egl w«na : Najgerakarategwire, wangregi hung-mara jiginlge esge.

MATTHAIGA, 3. 5

3 De-e erena Esaias prophet hisha horagnihera wena : Hora jantinjena hisha mojainainja wahokhura, Hlruka- uara nagu harnira hirushjaglgiwire, egi mowe-nagura ro- jangigiwire.

4 Egi John she-e, washa huxashog^hin wonaslii-islia bomashina egi waxuipirag hisha hipiragshana. Egi waruj warnira sasajge hirena egi hesigdanishu hojainainja here.

o Egi Jerusalem hajira egi Judeara harnaj, egi Jordan ma hogigixanka harnaj hirahina.

6 Egi Jordan-eja niwawaxuna egi washa woishana war- ninera wokaraghirena.

7 Eshi jaja Pharisera egi Sadusera roha niwawaxu har- nieja hahiregi, wawagena: Wakhan wankshighii-hara- jane, peshe hornlgiragwigaja howogitegra jikjanegi ragi- giaswishe ?

8 Esge has phi haminagwire najgerakarategwige.

9 Egi Abraham hianjhawira heregaja inke hirawini- anje. Hisgexji warnigawina, -Maura ruxurugnankshana ininagre kikawa-a wahianaga Abraham ninkjang warni- nana.

10 Egi shegunegl najega rejueja masra agi hagarni- nankshana. Esg^ nara jarnaga iuke has phi haminagi- mgij waiwauk-hirekjanena egi pej-eja wot'unairekjanena.

11 Hisgexji ni wagiu hajena haruipaxu hajane, washa 'Woishana najgekarateg, eshi hisha hiroinag jira, hiraijera

mashjana, hotujis-shana, E waguje harnira inke wagar- nlu hiakisgarnina, E Naxirag Wakanjangra harniwaxu- kjanihawina, egi pej hirassa.

12 Waisgabporoporo hiwamaxisha liamijena, egi wais- gab^hoissu hou harnira sge-karagikjanena. Egi waisgab- hojhieja waisgab warnira hosto-wahikjanena, eshi wais- gab-hara taxuwahikjanena manegus pej-eja.

13 Egi shejananegi Jesus Galilea-eja howajina, Jordan- eja jiDa, Johnga hirajiua, ni-hawaxu-liirekjege.

14 Eshi Johnga rogixina^ wena : Ne-eshi ni-shawaxungi phinana, egi neja hirairajigaja?

15 Egi Jesus horniharna wagena: Sheguhiarnaga hin- giunane, shesgegi phinana, hophira harnaj exji herekjege. Egi giuna.

6 MATTHAIGA, 4.

16 Egi jaja Jesus ni-hawaxuinegi, higuana uieja anji- nakshana. Egi horuxi^re, waugregi giruhas liirena, egi Maura Naxirag haruira barnukauag-hu hajarna, rujgesga hikisge, egi hashereiia.

17 E^ lioruxujre, waugregi hora howajina, wena : De-e hiniglia wagixetera hereua, E iiakaraipixjiua.

HOERA 4.

EGI shejananegi Jesus naxiragra mojaluaioja howa- niaraireua waxopinishishlgra higisbja-hirekjege. 2 Egi jaja bambra kerepanajobaba egi babera kerepana- Jobaba bantagioajgi bageja dokewebina.

8 Egi jaja wawiunjara birajigi weua: Maura hi nigra neninegisbi, iniaagre wawigege waisgabduj birekjeua.

4 Esbi bornibarna egi wena : Wagaxanksbana, wank- sbigjane inke waisgabduj-rasbaua wauksbig-bi-inijena, esbi boitera jarnaga Maura iarnieja bowaji-akisbL

6 Egi waxopioisbisbigjegarusanagajbinag wakaujang- eja bamibina, egi wobokbubojbixete - bissawaija ke- rena.

'6 Egi wagena : Maura binigra neninegisbi dampkarare, wagaxaaksbana waxopiniwarajire warnira u-wasbiauaga baji boraiuinarnaga, birauikarairekjena, egi uabra wikui- Darnaga nirua uinekjeua, iuke si basbiuira inieja biro- kijianaga wasbauigisbganikjena.

7 Egi Jesus wagena : Siiige wagaxanksbana, iuke Hiru- l^ana Mau' basbiuira gisbjaruine.

8 Egi shige waxopiuisbisbigjega xexete banksbi biba- geja baruibiua, egi mauegi bung-mara baraaj bajagigina egi gloria boshurnakbi.

9 Egi wageua : Washa de-e barnaj bornikunkjena, ma- negi raj imp- barn aga egi hinagikarajgi.

10 Egi Jesus wagena : Hijabi howeune Satanra, wagax- ankshauaHiriikana Mau basbinira gikarajre, egi esbana ragikaraijanibena.

11 Egi waxopinisbisbigra t'unakerena, egi boruxujre waxopiniwarajire birajiranaga egi wagirairena.

12 Egi jaja Jesus naxgungi Jobnga jbi-bornassairegi, Galileareja bowarena.

MATTHAIGA, 4. 7

13 Egi Nasarethra t^unena, Kapernaum-eja hahi-jbiDa, e deja hijejej^-nankshaDa, Sabulon egi Naphtalim moagax

Jiojakeuainja herena.

14 Exji herekjege Esaias propbetra e wagarnibera, weua:

15 Sabulon luainja egi Napbtalim mainja, deja bijejeja, Jordan ageja, birarujeja berera Galilea barnineja,

16 Wanksbig de-e bokawasrogeja minagnagra bobamb xete hajairena, egi jamaga ma-sbeja egi bot'e boiraba- sieja minagnankbi bobamb jinagbirena.

17 Epa Jesus wabokbunjirena egi wena : Najgerakara- tegwire bung-ma wangregi berera bi wusunsb jina.

18 Egi Jesus Galilea deja hijejeja manianku, Kikbi- nubra nupiwi bajarna, Simon babi Peter bigairera egi kbinubra Andreas, boigixera dejainja wot'unananl^sbana, hoikisbere waunanke.

19 Egi wawagena: Hiroinagwire, egi wanksbig biki- shere niunkjanibawina.

20 Egi biguana lioigixe warninera wakarat'urairena egi hironagbirena.

21 Egi eja regi kikbinub bijanera nupiwi bajarna, Ja- kob egi kbinubra Jobnga, Sebedai binigwabira. Hianj- hirera Sebedai wajeja bakafakisba unanksbana, boigixe warninera wapbinkunanksbana, egi wagigorna.

22 Egi biguana wajra egi blanjbirera wat'unairena egi hironagbirena.

23 Egi Jesus Galilea mara'barnaj ho wena wobokbu- hojhi wamineja wasba wagigtis, egi bung-ma woragphira wihokhunjena, «gl howasbara harnaj egi ro-tegra harnaj rushja-wabina wanksbignanka borogeja.

24 Egi Siria mara harnaj bornaxguinena egi jarnaga howasbara harnaj wagarni hahirena iiowasba bol^irajra egi hotegjura, egi jarnaga waxopinishisbig barninankhi, effi jamaga wanaxi howankbi egi ro-tegra egi iiarnaj rushjawabina.

25 Egi Galilea eja howaji wankshigra woroliaxji hiro- nagsbana, egi jbinag kerepanasbainja howaji egi Jerusa- lem-eja howaji egi Judea eja howaji egi Jordan ageja howaji.

8 MATTHAIGA, 5.

KOREA 5. Tj^GI worohanka hajagi, xexete hihageja howarena, egi ■*--' jaja minagkhi, wironag warnira hiiahirena.

2 Egi ishabanaga washa wagigussana egi wen a :

3 Wogishawarnankshana uaxirag wanajojaisgera, hung- ma wangregi herera earuinege.

4 Wogishawarnankshana jarnaga najgetegra, warukheg- hirekjanege.

6 Wogishawarnankshana xunu-hakikaranira mara har- ninekjanege.

6 Wogishawarnankshana jarnaga washophi dokewehira egi washophi iwusra, waiuaj-hirekjanege.

7 Wogishawarnankshana najwojankera, najwqjaine ki- ruxurug-hirekjanege.

8 Wogishawarnankshana najge-sgera, Maura hajairekja- nege.

9 Wogishawarnankshana rashguni khiwahira, Maura ninkjang warnira wawlgairekjanege.

10 Wogishawarnankshana jarnaga washophi hawau wawigishananankhi, hungma wangregi herera earni- nekjanege.

11 Wogishawawiaje jaja wankshigra najinisgi hirawigi egi hinigishana hirawigi, egi washa wowonk hokiraj hi- nigairekjanihawina Ne hawau.

12 Wogishawawiaje egi mashja giphiwianje, wangregi woirowe hashiniwira rokanankshana ; deshesge prophetra wawigishana hirena e jowerawiregi hajirera,

13 Managie hisguhira neninewina, eshi nisgura hosgura gixawarnigi jaguisha hisguhiranashe, epa Inke washi- roku phiraninana, eshi jangra hot'une hiranana egi wank- shig warnashi hiranana.

14 Managre hohamb hamira neninewina, jhinagra hisha xe-hihageja minagkhi inke nuxawa ruxurugninana.

15 Inke shige hisha hiratashakerehira daehigi egi wigus hokipi khuhainja kereninana, eshi hiratashakerehi hor- nashieja kerenana, egi jhieja jarnagakhi hatasha wagigi- nana.

16 Deshesge-hiwire hohamb washiniwira wankshig jo- wehireja hatasha wakarakerewire, worephi washiniwira

MATTHAIGA, 5. 9

warnigija-hirekjawina egi Hianjrawiga wangreglnagre sharajangikjawina.

17 Woeliira shige prophetra maisinj-waha hajishe inke hirawinine, inke maisinj-waha hajinina, eshi exji hereha hajiaa.

18 Hisgexji hinigawina, wangregi egi mara shejai- neshge, jotara hisha egi hoshebnigra hisha woehieja inke shejanikjanena, liarnaj exji iierekjanera epa.

19 Higa peshe uwashi worujisdi de-e higishanagi egi wankshigra shesge wagigusgi, e hungma wangregi wo- rn jisdira higairekjanena eshi higu peshe uanaga wagl- gusgi e hungma wangregi xetera higairekjanena.

20 Hisgexji hinigawina, inke hophi hashiniwira Wowa- gax-hiperesra egi Pharisera hophira wiranijairawinigi inke hungma wangregi hokewe shuruxurugwininana.

21 Warnaraxguwina, jowarejaxjira wairena: Inke wa- t'ehinine, egi higu peshe wat^ehigi, woehieja hikjauena.

22 Eshi hinigawina : Higu peshe khinubra eja hapahi wogiteghi, woehieja hikjanena, egi higu peshe khinubra inke washanisha hereni higegi (sanhedrim) woehixeteja hikjanena, eshi higu peshe khinubra wanai wowong ra- nina higegi, pejshishigeja hikjanena. .

23 Esge woga hashinira nabruxaj-haueja hashinirajigl, egi eja rakhinubra wewianje washara hisha hiraniki- rajegi

24 Nabruxaj-haueja woga hashinira karashuanaga egi jorni karanaga egi rakhinubra rashguni khianaga egi ha- geja kirige egi woga hashinira nab-hikuruxajaje.

25 Haerakhira xapge rashguni khianje harakishu sha- rasharegi, nigete haerakhira waehira-eja wornigarnaga, egi waehira warukoseja wornigarnaga egi jhi-hornanis- sekjanena.

26 Hisgexjina hinigena, eja inkaga hirahishanabnikja- nena, jaja shurashujra harnaj hirowe-ragishana.

27 Nanaxguwina jowarejaxjina wairena: Inke hi- kikshaksha-winianje.

28 Eshi hinigawina : Higu peshe hinugra hisha horu- xuj-anaga rogungi hikshakshagini waunana najge har- nieja.

10 MATTHAIGA, 6.

«

29 Egl blsbjasu hoishoro hashiniwira washa wowonk- untgl, rushorojanaga egi nigehot'unaje, e hiraijera ni- pliiiikjanena waisa wasbinira hisha d'egi egi inke ro ha- sliinlra hurnaj pej-ehishigeja hot'unairauigi.

Hi) Kgl uab- hoishoro hashiuira washa wowonk unigi, glkuuugiOe egl iiige-hot*unaje, e hiraijera niphinkjaueua wafsa washiaira hisha d'egi egi inke ro hashinira harnaj pej-shishigeja hot'uuairaDiDana.

81 Egi walrena : Higu peshe hijawira t'unegi, hinug- Jega kit'uDe wawaga^ra hisha barnigigikjena.

32 EHhi hinigawina : Higu pesbe hijawira karat'un&gi, liikshaksiiaire khingishana waunaua, hikshakshairehi waunana, egi higiL pesbe hinug-t'unairega khanagkbi, e hikshaksha waunana.

83 Sbige nanaxguwina jowarejaxjira wairena: Inke waslia woretuuk wibobi hiuwinianje, eshi Hirukanara jagu wihoragigigi giuanje.

34 Eshi hinigawitia : Inke wihohinianje, inke wan- grcgi biunianje Maura waminag harnira herege esge.

86 Egi inke managre biunianje, si-bakere haruira he- rege e^ge, egi inko Jerusalemra biunianje, hung-xetera jbinag harnira lierege esge.

86 Inke nassu hashinira wibobi unianje, inke najura hisha sga sbige seb bi-sburuxurugnige esge.

87 Eshi hirat'et'egi waje bojia, hojia, Inkaa, Inkaa. Ja- gurisha hiraijaira hisbegi she-e washosbisbig hikja- uena.

88 Nanaxguwina wairena : Hisha hishjasura higisha- nagi, lilsbge hishjasura hisha higishanainekjanena, egi hisha bira bigisbanagi bisbge liira hisha higishanainekja- nena.

39 Eshi liinigawina : Inke wowongra wajiswinianjf, eshi higu peshe iro sanig hoishoro hashinira hojingi, sa- nigra bisbge hija bagarnianje.

40 Egi hisha woehi biuanaga wonashixete hashinira rusgi, wonashixete bibageja here hashinira birassa rusgi- giaje.

41 Egi higu peshe bini-barnini-anaga wigus hisha bar- nikishu re-naingi, wigus nup bakishu raje.

MATTHAIGA, 6. 11

42 HokuaDJe nigita-giehl, egi hlsha worniginaj jigi inke rushag k^^egiginianje.

43 Nai^axguwina wairena : Hirakishu-wusunjra wogi- xeteaje egi horaishigra hoshigaje. .

44 Eshi hinigawina: Horuishig-hirawira wawogixete- wiaje, washophi howe warogiguwiaje washoshishig-howe ronigiga-naDgwigi, egi phiwagigiwiaje homiBhig-bira- wigi egi gikaraj wagigiwiaje jamaga T^aslianigisbga- shgahirawigi egi liinigisliaDa liirawigi.

46 Hianjrawiga wangreginagre E ninkjang harniniwi- nana, wi harnira wowongra egi pliira haxeb-wagigijena, egi nislia huwagigijena pbira egi wowoDgra.

46 Egi waworagixetewigi wornigixete-nangwigi, hiro- nigi-wawinasbe ? Jasge inke Publikanra shesge hini- uankshe ?

47 Egi warakhinub-wirashaDa wawirakaragiwigi, Ja- guisha wawirajaira sbuwinashe ? Jasge inke Publikanra hishge sbesge hininankslie ?

48 Esge wogisogji phiwiaoje, Hianjrawira wangregi- nagre wogisogji piiinagra shesgawiaje.

HOERA 6.

HIBAKABA-UWIAJE wasba woga hasbiniwira inke wankshig-jowebireja uwinianje, bajawarnagii, sbes- gerawigi Hianjrawiga wangreginagre inke woirowe nin- giuni k janiliawi n a.

2 Esge jaja wasba woga basbinira sbunkjegi, inke jo- weraija duduera hislia bowexu-biranikjena, bipokritra wohokbubojhieja egi naguboxeteja sliesge biresbunura, wanksbigra warajaDkbirekJege, hisgexjina hinigawina, woirowera kurusnanksbana.

3 Eshi jaja wasba woga hashinira sbungi nab boirajge hashinira inke hiperes-hinianje nab lioislioro bashinira jagu ungi.

4 Wasba woga hashinira harnuxawanje egi Hianjraga E nuxawara hajamaksbana exji harusharani hirowe nin- gigikjanena.

5 Egi jaja ragikarajgi, bipokritra jasgarnangra inke shesgarnianje. B wohokhuhojhieja egi nagulioxete ho-

12 MATTHAIGA, 6.

passeja nashinarnaga wankshigra hajairekjawige. His- gexjioa hinigawina woirowe haminera kurusuankshana.

6 Eshi ne, jaja ragikaraijegi, jhiakohi hashiaieja hoi- kawaje egi jhirobra hornassaje, Hianjraga E nuxawa- nagra gikarajaje egi Hianjraga E wasiia nuxawara wa- jarnakshana harusharanl hirowe-ningigikjanena.

7 Eshi jaja ragikarajwigi inke hoite hoinige hakihaha hiuwinianje, hirarujeja herera unagra shesge, e hit'et'era rokana wairegi naxguinekjanihawi hirauankshana.

8 Esge inke wawikisgawinianje, Hianjrawiga hiperes- nankshana washa jagu hishunkjanihawira, kheni ragita- wini.

9 Egi deshesge gikarajra wawiaje.: Hianjniwira wan- gregi shanagre rash hashinira wakanjank-ningigirekjena,

10 Hungma hashinira hiraijikjawina, woshga hashinira manegi uinekjena wangregi jasge hinankhi shesge ma- negi hirekjena.

11 Hamb de-e waisgabduj harniwira hunkuwianje nin- gikarajwina.

12 Egi waslia woishana warniwira waigit' una wire, washa hingishana warniwira wagit^untawira shesge.

13 Egi inke washa woishana uwahieja hunutiwinina, eshi wowonkjega eja hingijirawige khishibwiwine. Hung- mara Ne-hashinigaja egi liomashjara Ne-hashinigaja, egi hoishagra Ne-hashinigaja manegusra, Amen.

14 Egi wankshigra washa hinigishana hirawigi waragit'- usharawigi hisiige wangregi Hianjrawiga-nagre wami- git^unekjanihawina.

15 Eshi wankshigra washinigishana hirawigi inke wa- ragit'u-sharawinigi Hianjrawiga hishge washa woishana hashiniwira inke wanigit^unanikjanihawina. ^

16 Egi jaja hantara-ginajwigi, inke hishjara najgeteg winianje woishjankera jasgaire-shunura wikisgawinianje, hishja-warninera hijawakaragirena, hantaginaj -nagra wankshigra hajairekjawige. Hisgexjina hinigawina woi- rowera kurusnanksliaua.

17 Eshi ne, jaja hantara-ginajgi nassu hashinira sara- karagiaje, egi iiishja hashinira kurushaje.

18 Ne hantaraginajra inke wankshigeja jantinikjena,

MATTHAIOA, 6. 13

eshi Hianjraga E nuxawanagra egi Hianjraga washa nu- xawara hajamagra, harusbarani hirowe-niogiglkjanena*

19 Ma-tegi inke washa jexira stowahinianje, eja wikiri egi hoxeg maisinj-wahirekjaneua egi shige wamanukera gixux hokawairanaga egi wamanuinekjanena.

20 Eshi wangregi washa Jexira sto-wakshuwiaje, eja inke wikiri shige hoxeg maisiuj wahiranikjanena, egi eja wamanukera inke gixux hokawairanaga wamanu- liiranikjanena.

21 Higu hajinja washa jexi washinira nankhi, hishge najge hashiniwira eja harnihairekjanena.

22 Bora hatasha harnira hishjasura herena, esge hish- jasu hashinira phingishi, ro-hashiuira harnaj hohambra hoixjittkjanena.

23 Eshi hishjasu hashinira shishigkishi, ro-hashinira harnaj hokawasra hoixjinkjanena. Esge hohamb hor- nishu harajega hokawasgi hokawas she-e hokawasra washa hekjikjegishi.

24 Warera hisha inke hirukanara nup wagire ruxu- rugninana, hisha hoshig'anaga egi hijanejega wogixete- nana, egi shige hisha hakishuxji'uanaga egi hijanejega t'unarnana. Inke Maura egi shige'mamonra wa wagire shurux u rug wini na.

25 Esge hinigawina, wankshig-hoi hashiniwira inke najge wokarajLwinina jagu raijanihawigi, egi shige jagu sharajgankjanihawigi, egi shige ro washiniwira jagu ho- shawaxuikjanihawigi. Jasge inke wankshig-hoira e hirai- jeranaga, warujra worujisnishe, egi rora e hiraijeranaga wainira e warujisnishe?

26 Woruxujwire, wanig wangregi herera, inke max- hoshuninankshana, egi inke max-hikisliere-ninankshana, egi shige inke waisgabhojhieja hosto-hininankshana, shesgamunige Hianjrawiga wangreginagre waruj woga- jena. Jasge inke ne hiraijaira niphiwinishe?

27 Egi hajanga najge wornijiwishge hoserejra si-hisha hijominagkhi ruxurugnashe ?

28 Egi jagu-u wainieja najge-woruijiwishe? Woru- xujwire, Lili maxeja-nagra hogura jasganagra e inke wa- ^ninankshana egi shige inke waini-kik'uninankshana,

1^ MATTHAIGA, 7.

29 Hisgexji hdroigitagwiua Balomonga glori harnira haraaj, wikikaxgishge inke de-e hisha hlkisgarni- uana.

30 Maura xawi maxreginagre walni shesge wagiunjegiy e hamb de-e shesgaruaganaga, egi haiuigi jhitakajhi ro- geja wot'unairanana, iuke de-shesge hiraijera waini niii- giu wi o i nashe ? JowexJ i nig harnaxgu hashanagre.

31 Esge lake najge wojiwianaga wawioianje, jagu him- jaDihawishe shige jagu hirajgankjanihawishe, egi shige Jagu hinkikaix-Janihawishe.

32 Higu washa de-e hirarujeja herera harnaj warogu- uankshana, egl Hianjrawiga hiperesnankshana washa de-e wawishunkjanihawira.

33 Eslii jorui Maura hungma-harnira ruxurug-naixji^ wine egl washa de-e harnaj hijornigishu-kjanihawina.

34 Esge inke najge wojiwiniauje hainigi Jasgekjanegi, hainigishl washara kikunkjanena. Hamb-hishanga wa- k'ina hina hiuanjena.

HOERA 7.

INKE hae-wahiwinianje, inke hae-nihiranikjawige. 2 Jagu wira-erawigi| hiraenl-hirekjanihawina. Egi wigus Jagura hisha wiraglguswigi, hishge wigus e shige hiniglgus-hirekjanihawina.

3 Egi jasgegaja rakhinubra hisbjasu harnieja no-ruxa- geninganka hashjashe, eshi hisbjasu hashinieja noi-ku- nuganka inke hiraperesni?

4 Egl Jasgeranaga rakhinubra waraganashe hisbjasu hashinieja no-ruxagninganka ningit'u-shoroijena, egi ho- ruxujre noikunugisha hisbjasu hashiniejagra.

6 PhiraliakhikMranina, jomi hisbjasu hashinieja noiku- nuganka nigebot'unare, egi hageja phihasbjarnana rakhi- nubra hisbjasu harnieja no-ruxagninganka nige horagi t'usharanana.

6 Inke washa wakanjangra shung-eja wogawiniatije. Egi shige inke perira xguxguishe jowehireja wogit'una- winianje, nip^ete e warnasbi-uinarnaga egi hijapahi na- shirarnaga egl niruxaxab-hirekjanihaVina.

7 Tawire egi hornikuinekjanihawina. Horniwine egi

MATTHAIGA, 7. 15

*

hish'e-kjanihawina. Gikogwire egi ningiruhas-hlrekja- nihawina.

8 Higu jarnaga taga, rusnankshana, egi hisha horniga hiejena, egi hisha gikoghi giruhas-hirekjanena.

9 Egi wang^jagurisha horogregi harajegl, e hinigra wais- gabtuj gitagi inira hisha hokunashe?

10 Shige hora hisha gitagi wakhara hisha hokunashe?

11 Worniwank harajera reshge, ninkjank washiniwira washa phi wokarakura hiraperes-harajena hiraijeraxji- nakshana Hianjrawiga wangreginagre washa Phi wogar- nankshana, jarnaga gitaga.

12 Esge washara hamaj jagurisha wankshigra ningiui- nawigi raiphiwinagi, ne shesge wagigiwiaje, woehire de-e herena egi prophetra.

13 Jhirob hokirashirieja hokawawiaje. Jhirobra xete- jegi egi nagura parasanki hot'eja warnihinana egi roha eja ^owaragshana.

14 Hisgexji jhirobra hokirashirijena, egi nagura hoki- rashirina e wankshig-hoieja warnihina, egi jarnagkhira hiena.

- 15 Prophet woretungra hinakewe wakhiwianje, e jhasga- ha hornashi liiraDijirekjanihawina eshi rogra shunkjank wajexi waunagikjaneua.

16 Has warnineja wawiraperes-hikjaaihawina. Jasge wankshigra napahieja habsinsh sto-hioankshe, shige figra waxagej a sto- wah i aankshe ?

17 Deshesgena narphira has phi haminag-hirena, eshi na-fihishigra has shishig haminag-hirena.

18 Na-phira inke has shrshig haminag ruxurug-hira- nina, inke shige na-shishigra has phi haminag ruxurug- hiranina.

19 Nara jarnaga inke has phi haminag hiranigi wai- wank-hirekjanena, egi pej-eja wot'unairek janena.

20 Esge has warnineja wawiragi-kjanihawina.

21 Inke jarnaga Hirukanara, Hirukanara hingairegi hamaj hung-ma wangregi-nagre hokawairanikjanena, eshi hisha Jgjiga wangreginagre wosh^a hamira ginngi.

22 Hambeja roha waigekjanena, Hirukanara, Hiruka- nara, jasge inke rash hashinira wihowakhuwinishe ? Egi

16 MATTHAIGA, 8.

rash hashinira hlauwianaga waxopinishisbig jangra hopa- haswinishe? Egi rash hashinu*a hlauwianaga wo wakan- jangra roha hauwinishe?

23 Egi wawagekjauena inkaga hinipereswinina, hijahi howarewire washa wowonk u-harajane.

24 Esge higu peshe jagu hihare naxgungi, ^i wawaun- gi, wang wanaiksab hisba hikisge hakjaueoa, e jhira ini hibageja karakanagnana.

25 Egi nishu hakirianaga egi nijara jianaga egi mainta- jehi hakirianaga egi jbinaka liirajigi egi inke khanani- nana, ini haminaganaka esge.

26 Egi jarnaga jagu hihare naxguanaga egi inke wauni- gisbi, wang wanai-wowonk hisba hikisgarnana, e jhi har- nira pusake hibageja karakanagnana,

27 Egi nishu hakirianaga egi nijara jiarnaga egi main- tajehi hakirianaga egi jbinaka hirajigi egi khananana, egi hoshibrera rokananana.

28 Egi herena jaja Jesus washa de-e e-rashjangi, wank- shigra gixixhirena wogus harnira hawau.

29 Washa wagigusra hisba homasbja hani hikisge wjena, egi inke Wowagax hiperesra hikisgamina.

HOERA 8.

T?GI jaja xe-eja harnukanag kirigi wankshigra hornihe -*--' xete bironagsbana,

2 Egi horuxujre Lepra hisba jina egi gikarajshana, wena: Hirukanara biraregishi, rushjahina shuruxurug- sbgunina.

3 Egi Jesus ara wajigre hianaga egi hikiorna wena : Haunkjena, ninusbjankjena, egi higuana lepra harnira rusbjana.

4 Egi Jesus wagena : Horuxujre inkisha hogiragnianje, eshi rarnaga egi nabhoruxaj hirukanainja kikawahaje egi nabhiruxajra wogaje Moses uwasbira wijantira e higi- rerena.

6 Egi jaja Jesus Kapernaum-eja bokewegi manape bung-bisha hirajina gitajina egi wena :

6 Hirukanara wang ware harnira jbieja bowasha min- ganksbana rora t'egshana, hawera rokananksbana,

MATTHAIGA, 8. 17

7 Jesus wagena : Hahikjanena egi rushjahakjena.

8 Egi manape hungra horniharna egi wena : Hiruka- nara, inke washa hiakisgarnigaja jhi barnira inke hora- kawarnigishi, eshi holt'erashaDa are egi ware harnira rushjankjena.

9 Wang hirukanaine harnina manape hitukanana: Egi wang de-e wagarnana, rare hiagegi egi rarnana, egi hijaneislia hure hiagegi egi hunana egi ware Iiarnira de-e une hiagegi egi unana.

10 Jaja Jesus de-e naxgungi khorena, egi hironagnanka wawagena : Hisgexjina hii^igawina harnaxgu rokana shesgera inke hisha hiaenina, iilke Israel wankshig regi reshge.

11 Egi hinigawina, roha wiaxebhuregi egi wioireregi howajirekjanena egi Abraham egi Isaak egi Jakob hung- ma wangregi wakishu minaghirekjanena.

12 Eshi ninkjang hung-mainja berera hokawas rogeja wot'unairekjaneua, eja xag-hiranihekjaoena egi hi-rusge- sgexji.

13 Egi Jesus manape hung-jega wagena: Karare, egi jasge harnanaxgura shesge niugigirena. Egi ware har- nira rush j ana howagixeja.

14 Egi jaja Jesus Peter hojhieja hokewegi hijawina hiunira mingank hajarna egi howasha ro takaj-nan- kshana.

15 Egi nab harnieja hikiorna egi ro-takajra rushjana. Egi khikawaana egi wawagire-jirena.

16 Egi jaja hoxjarna hakirigi, waxopinishishig harni- nera roha hagarni hajirena egi hoit'e harnira hikuanaga naxiragra jangra wowahasshana, egi howashara harnaj rushjawahina.

17 Prophet Esaias arnihera exji herekjege wena : " Exji howashasha harniwira russana egi howasha hiwarniwina wangagiuwina."

18 Egi jaja Jesus worohaxji houine hajagi, ageja ho- ware wa'shina.

19 Egi wowagax hiperes hisha hirajina, egi wagena: Hirukanara hironinaikjanena higu hajinja horawashe- regi.

[WinneUtflTO Script.] 2

18 MATTHAIGA, 8.

20 Egi Jesus wagena : Washerekesira mopox harni- nankshana egi waoig wangregi herera homa harniuan- kshana, eshi wankshig-hlnigra ioke washauisha barni- nina bujinja nassura kbauaikje-uiagena.

21 Egi wironag hijaae warnira bisba wagena : Hiruka- nara jorni jajiga karaxe re-iDgigire.

22 Esbi Jesus wageua : Hiroinagre, egi d'arnanka d'era wakaraxairekjena.

23 Egi jaja waj bisba bokewegi wirouag warnira liiro- nagbirena.

24 Egi boruxujre tejainja jasbjara rokana bakirina, wajra jasbja birawuhinsb-sbana, esbi na-uaksbana.

25 Egi bironag warnira birabirarnaga egi ruxink- bi-rena waireua : Hirukanara niambwiwine, bint'awi- na.

26 Egi wa wagena: Jagu-u nanaxisbarawisbe ? Har- naxgu xununig raniwira. Egi naabina egi maintajebira najisgina egi tejara, egi batagra rokana kirijena.

27 Egi wauksbigra kboraireua, wairena: Wangjasgei- sba de-e beregaja, maintajebira egi tejara reslige barna- xguine.

28 Egi jaja ageja bigi Qergese mainja, eja waxopinisbi- sbig barninera nupiwi bakijarna, wanaxi bomingeja bibi- nabiiirena, wajexira rokana liirena, inke wauksbigra bisba eja bowe ruxurugnina.

29 Egi boruxujre, uwainena, wairena : Jagu ningiu ba- jesbe, Jesus ne Maura binigra uinegaja? Kbeni bereni bawe liina rajiwisbe?

30 Egi eja birobarixji xguxgusbe bornibe xeteisba wa- kanananksliana.

31 Egi waxopinisbisbigra gitairena, wairena : Hibinab biiiagigikjawigi xguxgusbe borniiieja bowaire bingigi- wire.

32 Ei^i wa wagena : Rawire, egi jaja bibinab hiregi, xguxgusbe bornibeja bowabiarairena. Egi lioruxujre, xguxgusbe bornibeaka barnaj biranukanageja nuwangra rokana wauinena tejainja bowabiarairena, egi nieja d'ai- rena.

33 Egi wirakarananl^bi gias-birena egi jbinag-eja bowa-

MATTHAIGA, 9. 19

karairena egi washara hamaj horag-hirena, egi waxopi- nishishig warninagra jagu howairegi.

34 Egi horuxujre, jhinagra haruaj bibinabhireua Jesus hir^jireoa egi jaja bajairegi gitaireDa, bljej barniaeja bibi- uab anaga nigeowakere gipbinaDgi.

HOERA 9.

Tj^GI waj bisha bokewena egi barujhena, egi E jbinag -*--' barnieja gina.

2 Egi boruxujre, wang howasbaisba ro-t'egisba bagarni hahireDa, bomigeja mingank. Egi Jesus bamaxgu war- ninera wagijarna, bowasba ro-t*egra wagena : Hinigbaxji wogishaware, wasba woisbana wasbinira wanigit'unai- rena.

'3 Egi boruxujre wowagax biperesra bota wakigairena : Wang de-e Maura raxjasbgunl.

4 Egi Jesus wowewi warninera wawigiperessana wena : Jagu-u najge wasbiniwira wasba wowonk wlsbewewi- wisbe?

5 Hajiojajega era wowategenigsbe, wasba woisbana wasbinira wanigitunairena, nigesbge nasbianaga egi ma- nine era?

6 Esbi hiraperes-bikjawige wanl^sbig-hinigra bomasb ja barnijera manegi washa woisbana wagitunajena, (enge howasba ro-t'eganka wagena) nasbianaga, bomig basbi- nira kurusge egi jbi-basbiuieja bowakarare.

7 Egi nasbianaga egi Jbi-baruieja bowakerena.

8 Egi jaja worobanka bajairegi, kborairena, egi Maura rajankbireua, E bomasbja sbesge wanksbigregi woga-

ge.

9 Egi Jesus eja ranaga rabau wang hisba bajarna, Mat- thai bigairera, woirowe rus minaguank'u, egi wagena: Hiroinagre. Egi nasbianaga egi bironagsbana.

10 Egi wauna, Jesus jbieja waruj-eja minagkaja, boru- xujre Publikanra egi wasba woisbana ura roba jiua egi wakisbu minagbirena egi wironag warnira.

11 Egi jaja Pbarisera bajairegi wironag warnira wawa- gairena : Jagu-u Hirukana basbiniwira Publikanra egi washa woisbana ura wakisbu warujnakshe?

20 MATTHAIGA, 9.

12 Egi jaja Jesus washa de-e naxgungi, wawagena : Jar- iiaga wanaishguniankhi inke makhani hiuninankshao^a, eshi jarnaga howashakhi.

13 Eshi rawire egl hipereswire jagu wagairera : Naj- wagijankJaDena egi inke nabruxaj hiraningi. Inke phira wagigo hajinina, eshi washa woishana ura najgera-kara- teg-hirekjege.

14 Egi JohDga wironag waruira hirajirena, wairena : Jagu-ungaja ne-wiuewiauaga egi Pharisera dejankhi hau- taginaj-hireshe, eshi wironag washinira iuke hantaginaj- hirani.

15 Egi Jesus wawagena : Jasge khikauag houeja waruj- shirawigi najgeteg-nangnashe jajaixji hi pa hinugkha- naikjanega wakishu unjegi ? Eshi hambra hajirekjanena, jaja hinugkhanaikjanega wagirus-hiregi egi hantaginaj- liirekjaneua.

16 Inkisha waiperejegra nige wouashi sh'ageja hiraru- '^Jagainana, hirarujag-hirega wonashinaka rugasnana, egi hopoxra hiraijera wakhininana.

17 Egi shige inke nishuj jegra waxu-pex shagejahoshur- nioana, shesgeliigi pexra gasranana egi nishujra xunar- nana, egi pexra luaisinsh-iuranana. Eshi jarnaga nishuj- jegra waxu-pex jegeja woshuiregi egi hinuinka phira- uana.

18 Washa de-e wawirokit'ajau, horuxujre washiruka- naisha jina egi jowehieja jimpshana wena : Hinughara hojishana hingit'ena) eshi huarnaga egi hikiore egi niam- bikjena.

19 Egi Jesus nashina egi hironagshana egi wironagwar- nira hishge shesge hirena.

20 Egi horuxujre, hinug-howasha-hisha ma kerepa- naishanaga-nuphashana wal xuna, hageja howahina egi wonaslii-ug harnieja iiikiorna.

21 Wanai rogeja wakigena : Wonashina hiagikiogi hi- nushjashgunina.

22 Egi Jesus hijopahi-nashina, egi jaja hinugjega hajagi, wena : Hinughaxji ninukhegshana, harnaxgu hashlnira rushjanina. Egi hinugjega rushjahirena howagixeja hipa.

MATTHAIGA, 9. 21

23 Egi jaja Jesus washinukauajega hojhieja higi egi hiahushugura wajarna egi worohanka woxehinankhi,

24 Wawagena : Rukhowire, hinugra inke d'aruianr kshana eshi na-uankshana. Egi waixjairena igixja.

25 Eshi jaja worohaDka hihinab-hiregi hijokewena egi uab-eja harukos-shana egi hinuganka kikawa-ana.

26 Egi washa de-e ma-naka haruaj hornaxguinena.

27 Egi jaja Jesus eja regi, wang-hishjaruigra nupiwi hironagshaua, uwainena, egi wairena : Dawid hinigra ne- nin^aja najungijawine.

28 Egi jaja jhieja hokewegi, wang-hishjaningra hirahi- rena, egi Jesus wawagena: Harnanaxguwishe de-e untu- xurugkhi ? Wagairena, hoja Hirukanara.

29 Egi hishjasu warninera wawigi-khiorna, wena : Har- naxgu hashiniwira jaruisgawigi ningiuinekjanihawiDa.

30 Egi hishjasu warninera gihas-hirena. Egi Jesus wi- nakewewahina, wena : Hirakara-uwine inke hisha hipe- rea-nikjena.

31 Eshi jaja nige-howarairegi, ma-naka harnaj hoere hirena jasgera.

32 Harairegaja, horuxujre, wang-ining-hisha hagarni hahirena, waxopinishishig hamine-isha.

33 Egi jaja waxopinishishigra jangra wowahasgi, iningra hit'et'ena. Egi worohanka khorairena, wairena : Washa de-shesge Israel-eja inkaga hajairanina.

34 Eshi Pharisera wairena : Waxopinishishig jangra howahasjane waxopinishishig hung hiu waunjena.

36 Egi Jesus jhinag-xetera egi jhinag-xunu nigra harnaj wouna, wohokhuhojhi warnineja washa wagigus-shana, ^ egi worag-phi hung-mara wihokhuna, egi howashara har- naj rushjawahina egi wankshig-horogeja howasiiasha- nankhi harnaj rushjawahina.

36 Egi jaja worohanka wajagi, naj-wawogijana, hoki- kurushak wahirege esge» egi harnaj hoerakejhasga jhasga- hirakara jushguni nisge hirege.

37 Egi hironag warnira wawagena : Max-hoikisherera hisgexji rokanana eshi warera jarnagkhirana.

38 Esge gikarajwire maxhikishere Hirukanara max- lioikibhere harninegi warera liowa-huwagigikjena.

22 MATTHAIGA, 10.

HOERA 10.

EGI j^ja hironag wamira kerepanaishanaga-nup-hasfaa- nara wakaragigogi, homashja wogarna naxirag sbi- shigra wirukana wagigina Jaogra wowahas hirekjege, egi howasha hokirajra hamaj rushja wahii^ekjege, egi hoi^a- shashara harnaj.

2 Egi Apostel iiux)-Iiashanara rashra de-e hererena : Jeg- jina Simon e Peter higairena, egi khinubra Andreas hi- gairena, egi Sebedai binigra Jakob egi khinubra John.

3 Philip egi Bartholome, Thomas egi Matthai pubilkan hisha herena. Egi Alphe binigra Jakob, egi Labbe e rash hinup harnira Thadde iiigairena.

4 Simon Kanaan wanksiiig-hisha, egi Judas Iskariot e himanagsh an a.

5 Nup-hasiiana de-e Jesus re-wagigina egi uwashina wena : Inke hirarujeja berera wowa-rawinianje, egi Sa- maria wankshig jhinag warnirera inke wokawa winianje.

6 Eshi jhasga xawarni Israel wankshigra Jhi-harnineja nagra wowarawire.

7 Egi sharawigi, wahokhuwiaje, wawiaje: Hung-ma wangregi herera biwusunsh jina.

8 Howashara rushjawahiwiaje, lepra rushjawahiwiaje, d*era kilsawa-a-wahiwiaje, waxopinishishigra jangra wo- wahas wiaje. Sang shuruswina, sang woga wiaje.

9 Inke shurasira egi sbige shurasga egi shige mas-sii shuroshu washiniwieja hoshu baDirawiniaJe.

10 Egi shige inke waxupara hikiware wakara-niwi- nianje, inke sbige wonashi-xetera nupiwi, inke sbige wa- gujera, inke sbige hissagu harniwinianje, wang warera worujra wagiunankshana.

11 Egi jhinagxete jagura egi jbinag-xununig jagura hisha horakawawigi, biwaxwiaje peshe eja wa^inki- sgajegi, egi eja biwusbawiaje sh'uwarajau eja rawiaje.

12 Egi jaja jhira hisha horakawawigi bikaragiwiaje^

13 Egi jhinaka washinkisgegi rasbguni hashiniwira hamikjanena eshi inke wasbinkisgarnigi rasbguni hashi- niwira hakja hiranikirikjanibawina.

14 Egi bigu peshe inke niruswinigi inke shige hoit'e wasbiniwiia, nazgunegi, jf^a Jhieja shige jhiuagqja hira-

MATTHAiaA, 10. 23

hishanab-wigi si washiniwieja majushishignanka wanajo- wiaje.

15 Hisgexjina hinigawina ma Sodom egi Gomorah-eja herera hiraijera hiroheg howairekjanena hamb woehieja, Jhinag she-e hiraijera hawekjanena.

16 Horuxujwire jhasga hikisge shunkjang horogeja howare-ningigiwina, esge wakha wowanaiksab hikisgar wiaje, egi rujgesga hikisge inke waishjaukeni.

17 Sshi wankshig hinakewe khinianje woehieja har- nini hahirekjanihawina, egi wohokhuhojhi warnineja washa pahi liinigipsioj hirekjaniliawina.

18 Egi washirukaoaiDJa egi hungeja harnini hahirekja- nihawiaa ne-hawau, wihohi wirakirakjanena egi hira- rujeja herera.

19 Eshi jaja nirus-hirawigi inke wewlwinianje jagu hishekjanihawigi, homikuinekjaniliawina howagixeja ja- guinshekjawira.

20 Inke ne-hirat'atarnikjanihawina, eshi Hianjrawiga Naxirag hamira E hinigit^etekjanihawina.

21 Egi khinubra khinubra d'ehire karaginana, egi hianj- hirera ninkjangra d^ehire karaginana egi ninkjangra shag- wahirera wakirairekjanena, egi d^ehire wahirekjanena.

22 Egi wankshigra harnaj hornishig-hirekjanihawina rash harnira hawau. Eshi hisha hoshejainja liipa hiwar- nuxshagi hiungi niaimbkjanena.

23 Eshi jaja jhinag degi hinigishana nainawigi, hijah- hogiaswiaje. Hisgexjina hinigawina, Israel jhiuag war- ninera kheni harnaj horawawini, wankshig-hinigra jikja- nena.

24 Wawagax-hajara inke wawagaxhajawagigi haminera hirashana ninaukshana, egi shige warera inke hirukana harninera hirashana ninankshana.

25 Hinanankshana wagax-hajara wawagaxhajawagigi haminera hikarakisgairegi, egi warera hirukana hami- nera hikaiukisgairegi. Jhi-hirukanara Beelsebub higai- regi jasge hojhieja herera inke hiraijeraxji wawagairani- nashe?

26 Esge inke naxirawinine. Washa jagu harukanankhi jantinekjanena, egi nuxawanankhj hipereswahirekjanena.

24 MATTHAIGA, 10.

27 Hokawas-eja jagu homigitagwlre, hohambeja hosha- ndkjawina egi nuxhopoxeja jagu nanaxguwira, jhi-hihag- eja wihorakhunkjawina.

28 Egi inke wanakawawinianje ro-d^ehinanka egi inke naxirag tl^ehi ruxurug-ninankshana. Eshi nakawawi^je e naxira.graegi rora maisinsh wahi-ruxurugjera pej-«hishlg- eja.

29 Jasge inke wanig sparora wigairera nupiwi shura- shuj-hisha wawiruwiuanishe ? egi inke de-e hisha Hianjra- wiga woshga hamira rokani main j a hoshibranikjanena.

30 Egi hisgexji naju washiniwira hamaj gikarab-nank- shana.

31 Esge inke naxirawinine, hiraijera hirakisge hara- jena wanig sparo wigairera rohaxjishge homiru jis hirawi- nana.

32 Higu peshe wankshig-joweja hunkaragkhi e hishge Jajiga wangreginagre jowehieja wakaraikjanena.

33 Eshi higu peshe wankshig-jowehieja khibaikhingi e hishge Jajiga wangreginagre jowehieja khiba-khinkjar nena.

34 Inke ma-egi rashgunira ji-wagigi hajishe hirawi- nianje, inke rashgunira ji-ha hajinina, eshi wigijgux har- nianjina.

35 Egi hajire wankshigra kiruje-wakerena, hianjra haka- rakiranaua egi hinughirera hiunira hakarakiranana, egi hinug-jegra hikorokera hakarakiranana.

36 Egi wankshigra hokikjewajabra hojhieja herera here- rekjanena.

37 Hisha hianjra egi shige hiunira hiraijera wawogixe- tegi, worujiswinegi, inke washinkisge winiuana, egi hisha hinugra hiraijera wawogixetegi, worujiswinegi, inke wa- shinkisge wiraninana.

38 Egi hisha naramihera inke kurusnianaga egi hiroi- nagkhi inke washinkisge wininana.

39 Hisha wankshig-hoira hik^egi xawanihikjanena, egi hisha wankshig-hoira xawani-karagigi Ne hawau-waungi hik^ekjaneua.

40 Hisha niruswigi hirus-waunkjanena, egi hisha hi- rusgi huingigira rus-watinkjanena.

MATTHAIGA, 11. 26

41 Hisha prophet hisha rusgi, prophet rashra hisha ha- wau, prophet hisha wou*owe ruisjanena, egi hisha wang- phira hisha rusgi, wangphi rashra hisha hawau waungi, iTFangphira hisha woirowe ruLsjanena.

42 Egi higu peshe xununignagre hisha ni-sinira hora- jgaisha hokunegi wironagra hisha rash hamira hawau T^auinegi liisgexjina hinigawina, jasgegi woirowera iuke gixa-waminikjaDena.

HOERA 11.

EGI wauna, jaja Jesus wirouag nup-hashana wamira uwashira rashjahgi, eja wakiruje rena, jhinag war- Dineja washa wagigusanaga egi wahokhuaa.

2 Egi Johnga jhiwornasae-hojliieja nanku, jaja Kristus wore harnira naxgungi, wironag waruira nupiwi tujoware- gigina.

3 Egi wagena : Hisha jikjanegi nenineshe nigeshge hijanera hisiia hotuxuj-hikjanihawishe.

4 Jesus horuiharna egi wawagena : Johnga hogirag ka- ramre washa jagu nanaxgu-harajaDe egi hashja-hara- jane.

5 EUshjaningra wajauagre egi mani-rushagra luaDinagre, lepra rushjaliirare, egi nux-ningra war naxgu-hi rare, d'era niamb-iurera, egi. wanajojaisgera woragphira wawihokhui- nena.

6 Wogishawajena higu peshe inke watoigixinigi.

7 Egi hakarairegi, Jesus worohaaka wawagajireua John- ga haehi : Mojaioainja jaguisha hashjarahiwishe ? Bax- geisha maintajehi haisosog-jegishi ?

8 Shige jaguisha hashjarahiwishe ? Wang-Iiisha waini shawaxji hikikax-jegishi ? Horuxigre waini shawasji lii- kikaxra hung-hojhieja nankshana,

9 Eshi jaguisha hashjara hiwishe, prophetra hisha? Hisgexjina hinigawina, prophet hiraijeraisha herena.

10 De-e erena e wowagax ejakshana : Horuxujre worag hamira joweraija howareagigina, e nagu hashioira hi- rushjaruingigikjanena joweraija.

11 Hisgexjina hinigawina, horogregi hinug wankshig- hl-inankhi John Niwawaxunga iuke hi»ha hiraijaira ji-

26 MATTHMGA, 11.

nina, eshi hisha hung-ma wangreginagre eja horajisdijegi e hiraijera xetena.

1^ John Niwawaxunga hamb warnira epamaga egipa hung-ma wan^egi herera hakiwarnuinena, egi wakiwar- nuDanka rus-hireDa homashja hiu.

13 Prophetra harnaj hamaga egi woehira Johnga epa prophetrhirena.

14 Egi shuruswigishi, de-e Elias herena, e Jik janera.

15 Hisha nuxhopox winaxgu jungi naxgu hiwiaje.

16 Eshi wankshig-hoi degi jaguisba hikisgeharnashe ? Ninkjangenig woruwieja minaganank hikisge wahama egi waMshgaj hirera wakaragigoraank,

17 Egi wairena : Ningishushugwira egi inke Bhawashi- winiDa. Egi uigixag-harnakaja egi inke raxagwini.

18 Johnga jira egi inke waruj-nianaga inke shige wa- rajganina egi wairena : Waxopinishishig-hisha harnijena.

19 Egi Wankshig-hinigra jira, warujshana egi warajga- na, egi wairena: Horn xuj hire, wang-waroijxeteisha egi nishuj-hiksi-isha, Publikan egi washa woishana un hija- korohisha, eshi wowanaiksabra ninkjank warnira phi hi- ranainena.

20 Egi jhinagnanka najwawisgi-jirena, eja wore roka- naxji liiraijeraxji wagiura egi inke najgerakarateg-liira- nige esge.

21 Harawekjanena Xorasin, harawekjanena Betlisaida. AV'owakanjank rokana wagiuinegi Tirus egi Sidon-eja nin- giuirawire shesge wagigiregi, sirejaxji haga najgerakarateg hiranana waiperisasag hornashiranaga raxojeja minag hiranana.

22 Eshi hinigawina Tirus egi Sidon-eja herera hamb woehieja hiraijera hiroheg hawairekjanena, ne hiraijera harawekjanihawina.

23 Egi ne Kapernaumra wangregi hamini-hajiakarai- rena, pejshishdg-eja hornitunairekjanena. Wore wowa- kanjank ningiuinawira egi Sodom shesge gigiregi, hamb- de-e hijarnagnana.

24 Eshi liinigawina ma Sodomra hamb woehieja hi- raijera hiroheg tiawekjanena, ne hiraijera harawekja- nena.

MATTHAIGA, 12. 27

25 Eja Jesus homihama egi wena : Wainigmabshana Jaji wangregi egi mara Hirukanara, washa de^ washin- peresra egi wouphira naxawa waragitumbra esge, egi ninkjanginigra janti waraglgira.

26 Hojia Jaji de-shesge hira-raiphinge.

27 Washara hamaj hunkuna Jajiga, egi inke hisha hipe- resnina Hinigra peshe herera, eshi Hianjrashana hiperes- Sana. Inke shige hinkisha Hianjra hiperesnina, Hinig- rashana, egi E higu peshe Hinigra hiperes-hikjegi unana.

28 Hiraijiwire, jamaga warera egi wak'ln skingre k'ira, egi hoxgasigi homikunkjawina.

29 Winapl hamira ruswige hiuwine, egi woshgara hin- pereswire, wankshig-phi-hamianaga egi najge kliuslii ha- kikarani hamige esge, egi naxirag wasbiniwira hoxgasigi wiragish'ekjanihawina.

80, Winap'i hamira wowategenig hamaga egi wak^n hamira hahamike esge.

HOERA 12.

EGI wauna Sabath hambregi Jesus waisgab-maxeja ho- wena egi hironag wamira dokewehi hirena, egi wai- sgab rusoj hiranaga egi waruj hirena.

2 Eshi jaja Pharisera hajairegi, wagairena : Horuxujre, hironag washinira washa de-e unankshana woehieja e Sa- bath-hambregi ura roxirera.

3 Eshi wawagena : Jasge, inke wawagaxeja hashjawi- nishe Dawid jagu ura, jaja dokewehigi egi jarnaga wakishu unjegi.

4 Maura hojhieja hokewena egi waisgab duj wahara ruj-shana e woehieja rujra rogixirera shige jarnaga wa- kishu unjega, eshi nabhoruxaj hirukanara eshana ruj- hiranana.

5 Egi shige inke woehieja hashjawinishe Sabath-hamb- r^l nabhoruxaj hirukanara wohokhuhojhixeteja Sa- bathra higishana-nanknunige egi inke washinohire u- wauninankshana.

6 Eshi hlnigawina : Eegi xeteisha unjena wohokhuho- Jhixetera worujisshana.

7 Egi hirapereswigi jagu de-e wagairera : Najwojara

28 MATTHAIGA, 12.

hiraijera waiphi-hajena nabruxajra worujis-wahama, inke wigishananira inke hawewabl phiraniwinina.

8 Waukshig-hiuigra hishge Sabath-hambra hirukana- jena.

9 Egi jaja eja regi wohokhuhojM wamineja hoke- wena.

10 Egi horuxujre, wangisha eja nankshana e nab har- nira dakaserena. Egi higiwaxhirena wairena: Jas^e Sa> bath-hambregi rushjawahira woehieja roxishe? washina- raj hirekjege wairena.

11 Egi wawagena : Wankshigra hisha horogregi hasha- nankshe jhasgara hisha harnigi, egi Sabath-hambregi mo- poxeja hoshibregi, jasge inke harukosanaga egi a-tumbni- nashe ?

12 Jasge inke wankshigra e hiraijera phiramaga jha- sgara worujis-hiranishe? Esge woehira inke roxinina Sa- bath-hambregi washophi ura.

1^ Egi wangjega wagena : Ara kawajigre. Egi waji- gshana, egi rushjana hijanera kikarakisgena.

14 Egi Pharisera hihinab-hiranaga egi haehi hirena ha- kira, jasge houna hiranagad'ehirekjegi.

15 Egi jaja Jesus hiperesgi, eja nige-howarena egi worp- haxji hironakshana, egi harnaj rushjawahina.

16 Egi winakewe wahina inke hiperes-hire-liiranikjege.

17 Exji herekjege Esaias prophetra arnihera, wena :

18 Horuxujre ware harnira, E haijhana, wagixetera, E naxirag harnira giphixjina. Naxirag harnira hashukja- nena, egi hirarujeja herera woehira wogiraikjanena.

19 Inke wakitagnikjanena inke shige uwanikjanena inke shige hisha hora naxguinikjanena nagu-hoxeteja.

20 Baxge kshabrera inke shishre-wahinikjanena, egi ho- taxij-jegi inke giseb-hinikjaneua, waminanaga woehira wirahi-hiarnaga wawanakjanena ejipa.

21 Bash earnira hiuinamaga hirarujeja herera woinashi juinekjanena.

22 Egi hisha hagarni hahirena waxopinishishig hami- neisha, hishjaraning egi iraning, egi rushjahina deshesge hina, hishjaningra egi iraningra hit'ete hianaga egi war jama.

MATTHAIGA, 12. 29

23 Egi wankshigra harnaj khomirena egi wairena : Jasge inke de-e Dawidga hinigra herenishe ?

24 Eshi jaja Phansera naxguinegi wairena : Wang de-e lake washinjahi hiuanaga waxopinishishig jangra howa- hasnijena eshi Beelsebubra hiunjena waxopinishishig hungra.

25 Egi Jesus wowewira wawigiperes-shana, egi wawa- gena. : Hungmara hisha khiruje-kiiianaga hakikiragi mai- sinsh-khinana, egi jhinagra hisha egi shige jliira hisha khiruje-khianaga hakikiragi inke nashini-janana.

26 Egi Satanra Satan jangra howahasgi e khiruje-khia- naga hakikira waunana, jasgehianaga huug-mara nangi- std-janeshe ?

27 Egi Beelsebub hiuanaga waxopinishishig jangra ho- pahasgi, homashja peshe hamigi hiuinarnaga ninkjang washiniwira jangra howahasnankshe ? Esge e woehira hiningiuinekjanihawina.

28 Eshi Maura naxirag hamira hiauanaga waxopinishi- shig jangra hopalias-hajege, Maura hung- ma hamira hi- ranijiwina.

29 Egi shige jasge hisha hiariiaga egi wang mashjara Msha hojhieja hokawanashe egi washa wamira wanashe- nashe inke jomi wang mashja-jega rusgij-ninashe? Egi hagenigi washara wanashenana.

30 Hisha inke hakishu haunianjegi inkirajanana, egi h-isha inke wastohi hakishu haunianjegi hoere-hijana- na.

31 Esge wanigawina : Washa woishana hokirajra har- naj egi raxjashgunira wankshigra wagit'unairekjanena, eshi peshe Naxirag Wal?:anjangra raxjashgunigi inke wa- git' u nairanikjanena.

32 Egi higu peshe Wankshig-hinigra hoit'e hirakira hit^egi, gitunairekjanena, eshi higu peshe Naxirag Wa- kanjangra hakira hit'egi inke git^unairanikjanena, inke ina-egi egi shige inke ma-joweregi.

33 Hisherewinana na-phira hisha hoshugi egi hasra phi- biranana, egi shige na-shishigra hisha hoshugi, egi hasra sbishig-hiranana, nara wijantinakshana has warnineja.

34 Wakha-hipahi ning ranimra, jasge rawianaga nishi-

/

30 MATTHAIGA, 12. ,

Bhig barajege washa phi hishawiniDana, najge hashini- wira liawuhinshuauke i-eja baxebnankshana.

35 Wang-pbmt najge baruira washa phi borujgusjegi, washa phi baxebbinana, egi waDg-sbishigra washa sbi- shig rujgusjegi washa shishig baxebbinana.

36 Eshi binigawina : Wanksbigra hit^e boinigera Jar- naga airegi hamb woeiiieja e wawigairekjaneua.

37 Hoit'e wasbinira e phiainekjanibawina egi boit'e wasbinira e washosbishig boweninekjanena.

38 Egi Wowagax-hiperesra egi Pharisera bota bornibai- rena, wairena : Hirukanara waslia woijantira bisha barul- gjjhawigi baiphiwinana.

39 Eshi boruihamaegiwawagena: Wanksbighoi kika- nag rushe egi wowong raniwira washa woijanti borani- wina, egi ioke washa woijanti bornikui-ranikjanibawina, Jonas prophetga washa woijanti harninasbana.

40 Jonasga ham bra danihanaga egi babera daniha bo- xete nixarogeja nihera ]iikisge Wanksbig-biulgra bambra danilianaga egi babera daniha ma-rogeja nibekjane- na.

41 Niniweb wanksbigra hamb woehieja wanksbighoi de-e wakishu nasbinekjanena egi washosbishig bowewa- birekjanena, Jona wahokhura najgera-karategbirege esge, egi boruxu jwire eegi hiraijera xeteisha jena, Jona worn jis- shana.

42 Hiungiwi wiorojanjeregi berera hamb woehieja wan- ksbighoi de-e hakisliu nasbinekjanena egi wasbosbisliig howewahikjanena, e ma-harixji howajianaga Salomon wa- shoiperes barnira naxgujige, egi horuxujre eegi hiraijera xeteisha jena, Salomon wqrujis.

43 Jaja naxirag shishigra wankshig-eja bibinabgi, ma- wusra bowarabena boxgasigi hokiui, egi iuke washa hie- niua.

44 Esge weua : Jhi-wajbieja bakja wawakerekje, ba- jinja hiahinabra eja, egi jaja gigi mananaku biena gisinsb- jina egi phiuxjine.

45 Egi ramaga, egi naxirag bijanera shagowi barniki- rina e hiraijera wowonk birena, egi hokawairanaga egi eja jbirena. Egi wang she-e hageja wakhinikjanena jorni

MATTHAIGA, 13. 31

hirohekdhana. Wankahighoi wowonk de-e hishge shesgai- rekjanena.

46 Wankshigrawawokit'anianku, horuxujre hiunira egi wakhinubra jangeja uashinaDkshaaa, hokit'e roguxjine.

47 Egi hisha wagena: Horuxujre hiuuiraga egi wara- khinubra jangregi nashinankshana, lioruikit'e roguxjine.

48 Eshi borniharna egi wagena bogiragjega: Pesbe biunihasbe egi pesbe wakbinubsbe?

49 Egi wironag waruieja bapabi ara wajigsbaua egi wena : horuxujre biunibara egi wakliiuubra.

50 Higu pesiie Jajiga wangreginagre wosbga harnira

UDgi e wakliinubra hererena egi binugwajabsbana egi

biuniharna.

HOERA 13.

TTAMB-EJA Jesus jbieja bibinabsbana egi tejaijejeja -t-*- minagsliaDa.

2 Egi bioruibe xetexji sto-kbinamaga hirabirena esge waj bisba-eja bokawaroaga egi miuagsbana, egi woro- hauka barnaj nijejeja nasbinena.

3 Egi washara roha wirokit'ena, wasba bisgera wigiu, wena : Horuxujwire max-bosbuisba max bosburena,

4 Egi jaja wosbugi sura bota nagueja kiriuakbirena, egi wauigra bajirauaga egi jeb-wabirena.

5 Hota ininjaija kirinakbirena egi inke makax junina, egi b iguana baxebbirena, inke makaxra sbewenige esge.

6 Egi jaja wira banksbi-jinakM, daxuirena, egi inke reju juranige esge dawus-birena.

7 Egi bota napabi borogeja kirinankbirena egi napahira haxebbirena egi warnassag-birena.

8 Esbi bota makax liopliieja kirinankbirena egi wai- sgab liaminagbirena bota bogibisba liaminagbirena egi hota kerepana-bakewe, egi bota kerepana-dani.

9 Higu pesbe nuxbopox wioaxgu juugi, naxgubiwiaje.

10 Egi wironagra bajireua egi wagairena : Jagu-u washa hisgera wirorag-gisbaragshe ?

11 Horiiibarua egi wawagena : Hornikunawina bung- ma wangregi hereja wasba nuxawara biperes-ninawige, eshi de-e inke wawogairaniua.

12 Higu peshe harnijegi e hokuinekjanena egi hiraijera

32 MATTHAIGA, 13.

juukjauena, eshi higu peshe inke harnijanigi, e girua-hi- rekjaneua, higu jagu haruijegi.

13 Esge washa hisgera wiroakit'ena : Wajarnankhi inke wajairanikjege, egi warnaxgunankhi iuke waruaxgu hiiu- uikjege, inke shige naxgu hiranikjege esge.

14 Egi^ minnagre exji hererena Esaias prophet-nihera e-wena : Nuxhopoxra winauaxgunkjanihawina egi inke uanaxgunikjauihawina, egi hishjasura wirashjakjauiha- wioa egi iuke hiragiuikjanihawina.

15 Egi wankshig de-e najge warniner^ shjainena egi nuxhopox waruinera winaxgu jexirena, egi hishjanuwish- nakaiiana, hishjasu waruinera wirajairekjanege egi nux- hopox warniuera winaxguinekjanege egi najge waruinera wiperes-hirekjanege, egi wakshainekjanege egi rushjawa- hakjanege esge.

16 Eshi hishjasu washiniwira wogishawarnankshana wajairege egi nuxhopox washiniwira warnaxgunanke.

17 Hisgexjina hinigawina, prophetra roha egi wang- phira washa washjawire, waja roguinena, egi inke wajai- ranina, egi washa warnanaxguwine warnaxgu-roguinena, egi inke waruaxgu iranina.

18 Esge max-hoshuislia washa hisgera hiroragra naxgu- wine.

19 Jaja hisha hung-ma hoit'era naxgungi egi inke na- xgunegi, wowongra jinana egi washa jagu najgeja hosliu- rega warnashenana. De-e e-herena, nagueja su rusra.

20 Egi hisha ininjainja su rusgi e herena, hoit'era na- xgungi egi higuana wogishawaxji russana^

21 Eshi iuke reju junina, eshi hijajanana, jaja hawegi egi shige higishana-nainegi hoit'era hawau, higuana wa- toxinana.

22 Eg! hisha napahi horogeja sura rusgi e-herena hoit' era naxgungi, egi ma-tegi najge-wojianaga egi hitajera-wai- shjaukejege lioit^era nihaijeb-hinana egi inke washa ha- ininagninana.

23 Eshi hisha sura makax hophieja rusgi e-herena hoit'- era naxguanaga egi naxgunana, e washa haminagnana, egi hota hogihisha haminag-hiranana egi hota kerepana- hakewe, egi liota kerepana-dani.

MATTHAIGA, 13. 33

24 £gi washinsgera hijaneisha wawogiragshana, wena : Hung-ma wangregi herera wangisha hisgerana, e su phira max-earnieja woshuma.

25 Eshi jaja wankshigra nainegi, hoshMgra jianaga egi xawishishig waisgab horogeja hogishurna, egi nigiowa- kerena.

26 Egi Jaja hura haxeb-liiregi egi waisgab haminag-hi- regi, liisiige xawisliishigra jantinena.

27 Egi jlii-hirukanara ware warnira Iiajirena egi wagai- rena: HirukaDara, Jasge inke su-phira max-hashinieja horashunishe, xawishishignagre hajinja howajireshe?

28 E wa^agena : Wankshig-wawoshigkera wauua. Wa- rananka wagaireoa : Jasge dawianaga watusharakjawishe?

29 Eshi wena : Inkaa, ningete waisgabra hirassa washu- rushorojwiege xawishishigra washurusharawigi.

30 HinuiDke hakikishu xete wagigiwire max-hoikishe- reja hipa, egi max-iioikf!3herera heregi max-hikisherera i^awagekjanena : Xawishishigra jorni stowahiwire egi wa- rusgij-wige taxuirekjena, eshi waisgabra waisgab-hoshu harnieja hosto-wahiwire.

31 Egi washinsgera hijaneisha wawogiragshana, wena : Hung-ma wangregi herera mustard su hisha hikisgena, e wangra hisha rusanaga egi max-earnieja hoshunana.

32 E washa sura hamajra eshana xunuxjinigshana, eshi jaja xetegi xawi abxetera eshana xeteraherenana, egi na-xetejijenana, e wanig wangregi herera hajiranaga egi akarajgeja jhiranana.

33 Washinsgera hijaneisha wawogiragshana, hung-ma wangregi herera winawohi hikisgena, e hinugra hisha ru- sanaga egi waisgabra wigus danigi eja hirokishunana, bahihamaj nawornana.

34 Jesus worohanka eja washa de-e harnaj washinsgera wirog^ragshana, egi washinsgera-rashana wawirokit'ena.

35 Exji herekjege prophetra arnihera, wena : Hiat'et'egi -w^ashinsgera hihekjanena, washa nuxawara managre jina- kbi epa, she-e wotaikjanena.

36 Egi Jesus worohanka kerewagigina egi jhieja hoke- wena, egi wironag warnira hiragirena, wairena : Wijanti hungiragwire, washinsgera maxeja xawishishignankhi.

CWinnebago Script.] 3

34 MATTHaIGA, 13.

37 Egi horniharna egi wawagena : Hisha su-pbi ho- shujega Wankshig-hiuigra hereiia.

38 Maxnauka mauagre hereua, su-phinauka hung-mara Diukjaug waruira hererena, eshi xawishishignanka wo- wonkjega ninkjang ivarnira hererena.

39 WawosliMgjega wawoshugi waxopinishishigra he- rena, max-hoikisherera ma-boshejaua herena, egi max- hikisherera waxopiniwarajirera hererena.

40 Xawlshishigra stowahinankhi egi taxuwahinankhi, hikisge shesgekjauena ma de-e hoshejara.

41 Wankshig-hinigra waxopiniwarajire wamira huwa- gigikjaoena, egi hung-ma baruieja horus sto-wahirekja- uena washara Jarnaga uajgeteg wahinankhi egi jarnu^a waslia wowonk-uankhi.

42 Egi pejxeteja wot'unairekjanena, eja xaghirekjaneDa egi hirusgesgexji.

43 Egi phira hatashairekjaneDa hambwira hikisge Hianj-hirera hung-nia harnieja, peshe nuxhopox wiuaxgu jungi, naxgu-hiwiaje.

44 Egi shige hung-ma waogregi herera washa jexi luaxeja nuxawanag hikisgena, e wang hisha hiegi ha- uuxawana, egi wogishawa karanaga, egi washara jarnaga harnigi wiruwianaga egi max-naka ruwina.

45 Egi shige hung-ma wangregi herera waruwisha perl- phira liornije liikisgena.

46 E jaja perl-phi jexira hisha hiegi, rarnaga egi wa- shara jarnaga harnigi wawiruwinana, egi ruwinana.

47 Egi shige hung-ma wangregi herera hoigixeisha tejainja hot'unairanaga egi hokirajra waixe hikisgeua.

48 E jaja hoixjingi ninjejeja horutiranaga, egi minaga- naga egi phira woshueja hostowahina, eshi shishigra ni- gewotunena.

49 Shesgekjanena ma-hoshejara heregi, waxopiniwa- rajirera hajiranaga egi wowongra injab-wahirekjanena phieja horognankhi.

-50 Egi pej-xeteja wot'unairekjanena, egi eja xag-hirekja- nena, egi hi-ru8gesgexji.

51 Egi Jesus wawagena : washa de-e harnaj nanaxgu- wishe? Wagalrena hojia Hirukanara.

MATTHAIGA, 14. 35

52 Egi wawageua: E^ge wawagax-hiperesra Jamaga huDg-ma wangregi herera wagigus-hiregi, waDghisha jbi- rukana bikisgaruana, e rujgusgi WjUshara warusuana jegra egi shagra.

53 Egi wauna : Jaja Jesus washa hisgera de-e rasbjangi, eja nigiowarena.

54 Egi jaja ma-e bojabeja-gigi, wobokbubojbi harnineja wasba wagigusra desbesge wubina kborairena, egi wai- rena : Wang de-e wasboiperes de-e bajiuja borus-sbe, egi wore rokaaa d6-e ?

55 Jasge inke de-e jbi-unga binigra herenisbe? Jasge inke hiunira Maria bigairanisbe? Egi wakbinubra Jakob egi Joses egi Simon egi Judas wigairanishe ?

56 Egi jasge inlse binug-wajabra barnoj biwakisbu hiunianjesbe, wang de-e bajinja bowaji wasba de-e worua- sbe?

57 Egi bowa'sbere birena. Egi Jesus wawagena : Pro- plietra e mojabejasbana egi eojbiejasbana inke gisb'agbi- raninana.

58 Egi eja inke wore rokana wagiunina inke bamaxgui- ranige esge.

HOERA 14.

SHEJANAGAJA Herodes tetrarxra Jesus bomaxguna. 2 Egi ware warninera wawagena : De-e Jobn Niwa- waxunga berena, e d'arnagra eja kikawa-a kirina, esge wore rokanaxji unjena.

3 Herodes Jobnga barukossana egi rusgijanaga egi jbi- hornassena, Herodias wauna e Herodes kbinubra Pbilip hijawina bereua.

4 Jobnga Herodes wagege : Woebieja roxiagsbana ra- khinubra bijawina rakanagra.

6 Egi d'ebina-nunige, esbi worobanka wanakewena, propbet-bisba beresbe bigiranauke esge.

6 Egi jaja Herodes bamb-bojuinera biragigi worujxcte ulnena, Herodias binugra wa'sbina jowebireja, egi Hero- des gipbina.

7 Esge wibobianaga wasba bokunkje mangirajsbana higu-jagura gitagi.

/

36 MATTHAIGA, 14.

8 Egi hinugjega, jorni hiunira gigus-shaua, weua : John Niwawaxuuga nashra egi hingarnijire wasge hokanag.

9 Egi huDgnaka najgerategahana, eshi wihohiga hawau, egi jarnaga waruj wakishu minagka liawau, uwasiiina hiDugjega Iiokuinelsjege.

10 Egi rewagigina, egi Johnga jlii-woroasse hojiiieja- nagra para giwaxhireiia.

11 Egi nassu haroira wasge-hokanag hamiakirirenay egi hiDugjega liokuineria, egi hiaugjega hiunira hagami- giDa.

12 Egi wironag wamira hajirena egi rora rus-hira- naga egi xairena, egi harairanaga egi Jesus hogiraghirena.

13 Egi jaja Jesus naxgungi, wajowe mojainaiDJa inekhi howarena. Egi jaja wankshigra she-e naxguinegi, jhi- nageja herera mowe hironag harairena.

14 Egi Jesus hihinabshana egi worohaxji hajama egi Daj-wawogijana, egi howasha waruinera rushjawahina.

15 Egi jaja hoxjarnegi, wironag warnira hiragirena, wairena: De-e mojaina heregaja egi hahe hikorohorna, worohangre kerewagigire, e jhinageja hagiranaga egi wa- ruj kiruwihirekjena.

16 Eshi Jesus wawagena: Inke nige-howakarairani- kjena, waruj wogawire.

17 Egi wagairena : waisgal>-horok']na saja hamiajawina egi hora nupiwi,

18 Egi wena : Waiganihuwire.

19 Egi worohanka xawijojaija minag-washina egi wai- pgab-horok'i sajanka warussana, egi ho nuphahauka, egi wangregi horuxujshana, wa'inabshana, egi warujhe-anaga egi wironag warnira horokMnanka wawogarna, egi wiro- nagra worohanka eja wawogairena.

20 Egi harnaj waruj-hirena egi wainaj-hirena, egi ho- xjug hotawahirega warus-hiregi napana kerepanaishana- ga-nup-hashana hoixjina.

21 Egi waruj-hirega ejaxji wangra hogihixete-sajanguni hinugra egi ninkjangnigra inke hirassa waikarabnina.

22 Egi higuana Jesus wironag warnira wajeja hominag wa'shina, egi ageja joweja howakere wa^shina, worohanka kerewagigijanegi.

MATTHAIGA, 16. 37

23 Egi Jaja.worobanka kerewagigigl xe-xeteisha eja hotina inekhi gikaraj. Egi Jaja hoxjarnagi eja iQekhi unjena.

24 £shi wajra shejananegi te-n^eja u-ankshana, jhashja liirawaQaDkshana, mabaxji uanke.

25 Egi haher^ wirakara hijobeja, Jesus eowakerena, teja hibagra bamani.

26 Egi jaja wironagnanka hajairegi teja hibageja ma- niankbi Daxirairena, wairena : Naxirag bisba berena, egi uwainena naxirairege.

27 Egi biguana Jesus wawokit'ena, weua : Wanaisbguni uwiue, newinena inke naxirawinine.

28 Egi Peter bornibarna egi wena : Hirukanara neui- negi, uisbire nieja biranibikjena.

29 Egi wena: Hure. Egi jaja Peter wajeja dampgi, nira bamanina, Jesus eowareua.

30 Esbi jaja maintajebi xeteiaba bu bajagi, naxireua, egi sawararena, uwana, wena : Hirukanara; niambwine.

31 Egi biguana Jesus ara wajigre-bianaga egi barukos- shana, egi wagena : Harnaxgu xununig ranigaja, jagu-u khibarasbe.

32 Egi jaja wajeja boikawairegi maintajebira rusbja- na.

33 Egi jarnaga waj-ejaka bajiranaga egi gikaraj-birena, wairena : Hisgexjiugaja Maura Hinigra ninegaja.

34 Egi jaja barujairegi, Geoesaretb main ja babirena.

35 Egi jaja wanksbig ma-eja berera bigiregi, ma-bogi- gixanka worag-bowarebirena, egi jarnaga bowasbarakbi wagar Q i-baj irena.

36 Egi gitairena wai-ug barnira esbana bigikioirekjege, ^i jarnaga bikiogi rusbjaxji birena.

HOERA 15.

EGI Jesus biraj irena Wowagax-biperesra egi Pbarisera e Jerusalem-eja bo waj irena, wairena :

2 Jagu-u bironag wasbinira xetera wosbga warninera "wigisbana bireshe? E inke nab warninera wakurusbur- Dinanksbana waisgab ruj birega.

3 Egi bornibarna egi wawageua : Jagu-u Maura uwasbi

38 MATTHAIGA, 15.

haraira nishge hiraishanawishe woshga hashiniwira ha- wau.

4 Maura uwashina ena : Hianjraga karaishagre egi hiiini- raga, egi hisha hiaDJra egi hiunira washoshishig ho we wa- rogigungiy d'ehirekjena.

6 Edhi watshawma: Higu peshe hianjra egi hiunira wagamana, wogaisha herenajagu hophi egi huHshuruswi* nara,

6 Shesgera wauiranaua inke hianjra egi hiunira wa- karaishaguina. Deshesgerawina Maura uwashi haroira inke washinkisge rawinina woshga hashiniwira ha- wau.

7 Hipokrit-raniwina, Esaias phi prophet-ningigiwina wena :

8 Waukshignagre hiwusunsh bahuirena irashana egi hiugishaghirena ixura wik'u, eshi najge warninera hari hingi unankshana.

9 Eshi hoinigexji hingikaraj-nankshana wankshig uwa- shi wogus wagigusnanke esge.

10 Egi worohanka wagigorna egi wawagena: Naxgu- wine egi hipereswire,

11 Inke she-e ieja howairajega wankshigra shishig-hini- nana, eshi jagu ieja howajinanka she-e wankshigra shi- shig-hinana.

12 Egi*wironag warnira hirakirirena egi wagairena: Hiraperesslie Pharisera wogiteg-hirera washa de-e hishera naxguinera ?

13 Egi horniharna egi wena : Washa jagu haxebnankhi e wangregi Hianjhara inke wosbuni waunankhi, rejuna wirusboroj-birekjanena.

14 Sbegu unang-wabiwire, bishjaming hishjarning-ru- tiwaunankshana, egi hisbjarningra bisba hisbjarningra rutigi, hinuinke mopoxeja liosbibrairekjanena.

15 Egi Peter liorniharua egi wagena : Washinsgera de-e wijanti-bungiragwire.

16 Egi Jesus wena : Nisbge inke nanaxguwinishe ?

17 Kbeui liigu hiraperes-winisiiejagura bisba ieja ho- wairanaga nixaija howairegi, egi jangeja boreja hot^unar- nana?

MATTHAIGA, 15. 89

18 Eshi washa jagu ieja haxebanka, Dajge-eja ho- wajiakshana, egi she-e wankshigra shishig-hiuana.

19 Najge-tjja howajiuksbaua wowewi sliishigra, wank- shigd'ehira, kikanag-rushera, hikikshakshara, wamauura, retiingra egi waraxjasbguuira.

20 Washa de-e wankshigra shishig-wahinana. Eshi nabra inke rusharaui warujra, lake wankshigra shishig- hininana.

21 Egi Jesus eja rena egi Tirus egi Sidon hijejera howa- rena.

22 Egi horuxujreKanaan hinugisha hijej-eja howajina egi giuwana, wena: Naj-bungijane Hirukanara Dawid hi nigra ninegaja, hinughara waxopinishishig hawehira rokana wagiunankshana.

23 Eshi inke hoit'eisha hornigiharnina. Eshi wironag warnira hirajiranaga gitaireuai wairena: Hinugra keregi- gire, uwa wangaruxe hahanke.

24 Eshi horn i bar na egi wena : Jhasga xawamira Israel- jhira esbana wawa^iu huingigina.

26 Egi hinugjega jiarnaga egi gikaraj-shana, wena : Hi- rukanara hingijirare.

26 Eshi hornibarna egi wagena : Inkephinina ninkjang- nigra waisgab harnira wagirusanaga egi sbung-eja wo- git^unera.

27 Egi hinugjega wena: Hirukanara hisgegaja. She- sgarnunige shungnagre hoxjugra ruj-nankshana, hiru- kana warninera waruj harnieja shibrairega.

28 Egi Jesus horniharna egi hinugjega wagena: Hi- nugra harnaxgu hashinira rokanagaja, jasire waragera ningiuinekjena. Egi hinugjega hinugra rushjahirena ho- wagixeja.

29 Egi Jesus eja rena, eg! Galilea tera hiwusunsh hina, ^i xexeteisha eja hotina egi eja minagshana.

30 Egi worohaxji hirabina, jarnaga nianirushagra wa- karani egihishjanlngra, iningra, bokisbigra egi bijauera rohaxji, egi Jesus sii-hieja wagishuirena, egi rusbjawa- liina.

31 Sheshesgebigi worobanka khorairena, jaja i-ningra hit'et'e wajairegi, bokisbigra rusbjainegi, maniruebagra

40 MATTHAIGA, 16.

maDiuegi, egi hishjarningra wajalregi, egi Israel Mau haiv Dinera rajank-hirena.

32 Egi Jesus wironag warnira wakaragigorna ^i wena : Worohangre naj-wagijana, hambra daniha hinkishu ui- nege, egi inke waruj juiranina, egi inke kere-wagigi- nikjanena inke warujni, nigete nagueja hagi hokikuru- shag-liirege.

33 Egi wironag warnira wagairena : Hajinja waisgabra rokana horus-kjanihawishe mojainanegi worohaxjiangre wainaj-wahira.

34 Egi Jesus wawagena : HorokMna jamaga hashini- wishe? Egi wairena: Shagowe egi ho-xununigra jar- nagi.

35 Egi worohanka raainja minag wa'shina.

36 Egi horok'i shagoweanka egi hora warussana egi wainabshana egi waruj hena egi wironag warnira wawo- garna egi wironagnanka worohanka-eja wawogairena.

37 Egi harnaj waruj-hirena, egi wainaj-hirena, egi wa- ruj horujejera warus-hiregi napara shagowe hoixji bo- tar u a.

38 Egi jarnaga warujga wangra bogibixete-jobshana, binugra egi ninkjaugnigra inke gikarabnira.

39 Egi worobanka kere-wagigina egi wajeja bomtnag- anaga egi Magdalara bijejeja bina.

HOERA 16.

EGI Pbarisera egi Sadusera wakisbu liajirena, egi biun- jairena, wangregi wasba woijanti wagiunkje rogigui- nena.

2 Egi bornibarna egi wawagena : Hoxjarnaga wasba wisbununa, bamb pbinkjanena, maxira sbujge esge.

3 Egi bainiga wasba wisbununa bamb de-e bamb sbi- sliig gikjauena maxira sbujanaga egi maxiwixiwiga. Hipokrit raniwina, maxira basbjawiga bambra jasgekja- negabirapereswina, esbi jasgegaja wasba woijanti bamb- nagre inke wiperes^buruxurugwinisbe?

4 Wanksbigboi wowonk egi kikanag-rusbe raniwira wasba woijanti boraniwina, egi inke wasba woijanti bor- nikui-ranikjanibawina esbi Jonas propbetga wasba woi-

MATTHAIGA, 16. 41

Janti harninahshana. Egl wat'unenashina egi nigeowa- rena.

5 Egi jaja hironag wamira ageja hahiregaja, waisga1> dujra haminekjanegi wakikununi hirena.

6 Egi Jesus wawagena : Hirakara-uwine Pharisera egi Sadusera winawohi harninera iiinakewe khiwianje.

7 Egi hokikit'airena waireaa: Inke waisgab-duj liar- nin-jiwinina esge weguni.

8 Egi jaja Jesus de-e wawiperesgi wawagena: Har- naxgu xunuuig raniwingaja, jagu-u horakikit'e hasha- nakslie, inke waisgab-duj hashinirajiwinigi?

9 Jasge higu klieni washa hiraperes-winislie ? egi sliige inke sliewewiwinislie? Waisgab-liorok'ira sajara hogi- hixete-saja wakura, egi napara jarnaga lioixji storawislie ?

10 Egi shige inke siiewewi-winishe waisgab-horok^ra shagowira liogiiiixete-job wakura, egi napara jarnaga lioi- xji storawishe?

11 Jasgegaja inke liirapers-winislie, inke liornikit'awire waisgab waganina, eshi Piiarisera egi Badusera winawolii liarninera hinakewe rakinkjawige.

12 Gajanga liiperes-hirena, inke waisgab-liinawolii Iii- nakewe klii wasbi wamira, eslii Piiarisera egi Sadusera wogus harninera wagena.

13 Jaja Jesus Kesarea Piiilippi liijejeja liigi, wironag warnira wawigiwaxsliana, wena: Wankshig-hlnig liire hajera peslie wihesiie wankshigra arnani^Iie?

14 Egi wairena: Hota warnanksliana Jolin Niwawa- xunga ninesiie, liota Elias nineslie, egi liota Jeremias ni- nesiie nigeshge propliet Iiijauera liisha nineguui airena.

15 Egi wawagena : Eslii peshe wineslie hisliawislie?

16 Egi Simon Peter liorniharna egi wena: Kristus neni- negaja, Mau niambra Hinigra.

17 Egi Jesus liorniharna egi wagena : Wornigishawa- shanakshana Simon Jona hinigra, rora egi waira in!^e de-e hiperes-ninina, eshi Jajiga wangregi nagre.

18 Egi hinigena : Peter ninena, egi ini hihag degi wo- hokhubojhi harnira hakarakanaikjanena, egi bote ho- mashjara inke hakiranaga warnanikjanena.

19 Egi hung-ma wangregi herera jhirob-hiruhasra hor-

42 MATTHAIGA, 17.

nikunkjanena, egi jagura hiaha manesi shurusgij^, waugregi rusgijaikjauena, egi jagura hisna manegi shu- rushgegi, waugregi rushgagikjaueua.

20 Egi wironag waruira warogixina, inke hisha hogirag- hiraDikje E Jesus Kristus herejera.

21 Epa Jesus wironag waruira wawogiragshana, Jasg^^ Jerusaieiii-cja Iiuwarauaga egi washara rohaxji hawekja- uegi, xetera wauinekjanena egi nabhoruxaj-liirukana huDgra egi Wowagax-liiperesra, egi d'eiiirekjanegi egi hanib hidani-hangi shige kikawa-akjanegi.

22 Egi Peter Jesus russaoa egi uajisgijirena wena : Inke shesgaruigaja Hirukanara, inke desliesge ningigi-liira- uikjauena.

23 Eshi hijopahi-jijeauaga egi Peter wagena : Hagregi une Sataura, joweregl hiuagi shurujena, wowewi baslil- nira inke Maura washa warnieja herenina, eshi wankshig waslia warnieja herena.

24 Egi Jesus wironag warnira wa wagena : Hisha hiroi- naikjegi, kikurushjarehikjena egi nanamihera kurusa- naga egi biroinaikjeua.

25 Higu peslie wankshighoi harnira niambkhiugi, waDk8highoira xawarnikaragikjanena, egi higu peshe waukshighoira xawarnikaragigi rash harnira hawau, waukshig-hoira hik'ekjaneua.

26 Egi waugrisha managre liarnaj ruxurugkhi jaguopU howekjaueshe egi uaxirug earnira xawarniiiigi? Egi wangjega naxirag earnira jaguisha hakja hikuruwinashe?

27 Egi Wankshig-hiuigra, Hianjra gloria harnieja jikja- nena, waxopiniwarajire wurnira wakishu, egi eja waa- kshigra jaruaga worera jagushana uuankhi hirowe-wagi- gikjaneua.

28 Hisgexjina hinigawlna, eegi hotanankshana e inke hot'e harajab-liiranikjanena, Wanksbig-hinigrahung-ma harnieja howaji hajairegi epa.

HOERA 17.

TT^GI hambra akewe-hanaga hageja, Jesus Peter eg! Ja- -" kob egi khinubra Johuga warussana, egi xe-hankshi hihageja warnibina inekbi.

MATTHAIGA, 17. 43

2 Egi hajara hijakbina jowehireja, egi hiehjara hata- Bharna wira hiki^ge, egi waini warnira sgairena hatashara liikisge.

3 Egi horuxujre Moses egi Elias janti-wagikhinena egi liokii'airena.

4 Egi Peter Iiit'et^ena egi Jesus wagena : Hirukanara phiwawawigaja higiajiwira raiphiDgishi, jhiradaui haun- kjawina hislia DiDgiuwianaga egi hisha Mosesga, egi liiuba Eliasga.

6 Higu iiit'at'arnak'u, horuxujre, maxisga nige hoira- liasi-wagigina. Egi lioruxujre maxisganaDka-eja hisiia Iiit'et^ena e-wena: Dee Hiuiglia wagixetera bereiia, lia- karaiphina, barnaxguwine.

6 Egi jaja wironagnanka de-e Daxgunegi bisbjara maiDJu'birakbiuip egi nia^bja Daxirairena.

7 Egi Jesus iiijabianaga egi wav^ ikhlorua egi wena : !Nasbiwiue egi ioke naxirawiDine.

8 Egi jaja woruxuj-biregaja iuke nige bisba bajairanina Jesus eshana bajalrena.

9 Egi xe-eja barnukanag baguiregi Jesus warogixina jagu bajairera inke bisba bogirag biranikje ena, Wan- kshig-biDigra hot'eja kikawarangi epa.

10 Egi wironag waruira bigiwaxbirena waireua : Jagu-u Wowagax-biperesra wairesbe Elias jasgegi jorni jilija- nesbe.

11 Egi Jesus hornibarna egi wawagena : Elias jasgegi jorui jikjaneim egi wasbara hamaj wogisog wabikjanena.

12 Eshi warnigawiua, Elias jiginina egi inke bigira- nina, egi jasge giginai giunankshaiia. Egi bisbge Wan- kshig-hiiiigra sbesge gigirekjanena bawe-birekjanena.

13 Egi wirouagnauka biperes-birena John Niwawa- xunga wagera.

14 Egi jaja worohanka eja bakiriregi wang-hisba Jesus birajina, joweja buporo-hiujinaganaga egi wena :

15 Hirukanara, binighara najogijane, wanaiwowon- kjena, bawebirera rokanajena, dejaiikbi pej-eja bokane- shununa, egi dejankbi ni-eja bokanesbununa.

16 Egi wironag washinira wagarni bajira egi inke rushjahi ruxurug-biranina.

44 MATTHAIGA, 18.

17 Egi Jesus horniliarna eg! wena: Inke harnaxguni wankshighoi egi wankshighoi hokixajanke raniwina, ja- jaixji hoja barnikishu hauwishe, jajaixji hoja harnini hauwishe? Hingarui huwire.

18 Egi Jesus waxopinishishigra najisgina, egi hihlDab- shaua egi niukjaugnig-jega howagixeja rushjahireua.

19 Egi wironagQanka Jesus injab birahireua egi wai- reoa : Jagu-u inke jangra bopabas^winisbe?

20 Egi Jesus wawagena : Inke barnanaxguwiDlge wau- na. Hisgexjina binigawina, baruaxgu basbiniwira mustard sura bisba bikisgexjingi xe-de-e waragawinana, bawinjeja boixanane, egi gixananana, egi iuke wasbara bisba nigijexi-wiuinana.

21 Esbi desbesgegisbana jangra bowabasnana gikaraj- aaaga egi bantagiuajgi. \

22 Egi sblge Gal ilea mowagax-eja bo we bikiware nan- k'u, Jesus wawageua : Wauksbig-bi nigra bimanag-bire- kjanena, wankshig nab barnineja, bowairekjanena.

23 Egi d'ebirekjanena, egi bamb bidani-bainja sbige kikawa-ankjauena. Egi masbja najgerateg-birena.

24 Egi jaja Kapernaum-eja babiregi, woirowe rus-nau- kbi Peter birajirena egi wagaireua : Jasge Hirukana basbiniwira inke woirowera birowe binijesbe?

25 Hojia ena. Egi jaja jbieja boikewegi, Jesus jorni bit^et'ena, wena : Jagu biraregaja Simon ? Hung manegi berera bajananka ma- woirowera egi woirowera wagirus- jesbe^ ninkjang ewarnira nigesbge wanksbig bijabina?

23 Peter wagena : Wanksbig bijabina. Jesus wagena : Egi ninkjangnigra inke birowe biranisbgunina.

27 Egi e inke wogiteg biwa-binikjawige, tejainja bowa- rare egi boigisigra bisba bijotuuaruaga egi bora jorni bisba raisigkbi rusanaga egi ira ragisburu-isbabgi sburara nige bisb'ekjanena, sbe-e rusge egi wawogaje birow6 bin- gigianaga egi birowe kbianje.

HOERA 18.

TTOWAGIXEJA wironagra Jesus birajirena egi wai- •*--^ rena : Hajanga xetera berewisbe bungma wangregi berera ?

MATTHAIGA, 18. 45

2 Egi Jesus ninkjang xununigisha gigoma, eg! horoghi- reja kerena egi i^ena :

3 Hisgexjina hinigawina, shawakshawinlgl egi ninkjang xununig birakisgawinigi, inke hungma wangregi lioraka- wanikjanihawina.

4 Esge higu peshe kushi hakikaranianaga ninkjang xununig de-e hikisgegi, e hungma wangregi xetera here- nana.

5 Egi higu- peshe ninkjangnig deshesgera hisha rusgi rash haraira hawau waungi hirus-waunana.

6 Eshi higu peshe xununig deshesgera liishaharnai- xgujau, washoshishig-u hawaxawairegi, e hiraijera wojexi wakik'unana, ini wirujobra hisha napMn-gigirarnaga egi tejainja hot'unairegi e inke wojexi wagiuraninana.

7 Hawekjanena managre washoshishig u wawaxawajege esge, jasgegi washoshishig-u wawaxewera jikjanena, eshi wankshigjega hawekjanena e washoshishig-u wawaxawa-

jegi.

8 Esge nab hashinira egi shige si hashinira washoshishig unigi, gikunugaja egi nigewotunaje, e hiraijera niphinana wankshig^hoieja horakewegi manirushag egi hokishig, eshi nabra nupiwianaga egi shige sira nupiwi egi manegus pejeja hot'unairera e wojexinana.

9 Egi hishjasu hashinira washoshishig unigi, rushoro- jaje egi uige hot'unaje e hiraijera niphinana wankshig-hoi- eja horakewegi hishjasura hishankira, eshi hishjasura nu- piwi hami egi pej-shishig-eja hot'unairegi e wojexinana.

10 Hirakararuanje xununignagre hisha inke hoshMgwi- niaiije, hisgexjina hinigawina waxopiniwarajire warnira wangreginagre hoishib Jajiga wangregi nagre hishjara hajarnakshana.

11 Wankshig-liinigra niambwahijina jarnaga xawar- Diankhi.

12 Jagu hirarawishe? Wankshigra hisha jhasgara hogi- hisha hamigi egi hisha gixawarnigi, jasge inke kerepana- hishhanki-jusbguni-anaga-hishankijushguni-hashauanka eja washuanaga egi xe-hojueja howaraninashe egi gixa- warniga horni raninashe?

13 Egi hik'egi, hisgexjina hinigawina jhasga she-e

46 MATTHAIGA, 18.

hawau hiraijera wogishawarnana, kerepana-hisliankiju- shguni-anaga-hiHhankijushguni-hashana inke xawarninl- auka e worujis hiranana.

14 Egi shesgdrnakshaua Hianjrawiga vangreginagre xunuiiiguagre shesgera hisha xawaruigi iokegiphiuiuana.

15 Egi rakhinubra washiDigishanagi rarnaga washa woi- 8hana ningiunga hogiragaje inekhi, egi haiDauixguDgi rakhinubra rakuruxuruigkjanena.

16 Eshi iuke harnanixgunigi, hisha fiigesbge DupiwL hakishuraje wibohira nup danixjiwingi hoit'era jamaga airegi hisgarnana.

17 Egi inke warnaxgunigi wohokhii-hojhieja horagaje, egi shige inke wohokhu-hojhieja herera warnaxgunigi hi- rarujeja here hikisgehiajeegi Publilcanra.

18 Hisgexjina hinigau ina higu peslie ma-hihagregl 8hu- rusgijwigi waugregi rusgij-hirekjanena egi higupeshe ma- hihagregi ^hurusligawinigi wangregi rushgairekjanena.

19 Egi ehige wanigawina, nupji ma-hihagregi wanaira horeishankira rawianaga washara hisha ratawigi Jajiga wangreginagre ningiunkjanihawina.

20 Higu hajinja nupiwi nigeshge dani rash harnira ha- wau stoiregi, horoghireja hajekjanena.

21 Egi Peter hirajina egi wena: Hirukanara Jarnaha hakhinubra washingishanagi egihagit'untanashe? Sha- gowihainja liiparnashe?

22 Jesus wagena: Inke shagowi-hainja hipa hinigar- nina, eshi kerepana-shagowira shagowi-hainja hipa.

23 Esgehungma wangregi herera hung hislia hikisgena e ware waruira wowagaxra wagirussana.

24 Egi jaja wawigikarab-jiregi, hisha hirajigi e hogi- hixete-kerepanaisha Taleutra rushagshana. ($14,400,000.)

2-5 Eshi inke hirowehi liiruxurugnigi hirukana harnira wiruwinekje ena, egi hijawina egi ninkjangnigra egi jar- naga washara haruigi harnaj, egi e wirowehi wiunkjege,

26 Egi warajega jowehieja himpshana egi gikarajshana wena : Hirukanara warn aiserej hingiune, egi haruaj hiro- weningigikjena.

27 Egi liirukana ware harnira naj-hogijana egi glrushju- nehianaga egi shige wawagaxrushagra git'unena.

MATTHAIGA, 19. 47

28 £shi ware e hihinabshaua egi ware wakishura bisha hieaa e DeDaria hogibisha girusbagra ($15.00) egi ham- kosanaga egi doxi-borushgana, wena : Hirowe hingigire jariiaga hiuagisliurunhagra.

29 Egi ware hal^ishura si hieja jimpshana egi gitarna, wena: Waroaiaerej biugiune harnaj hirowe-niugigikja- nena.

80 Egi inke unina, eshi rarnaga egi jlii-hornasseoa, jar- naga girusbagkhi birowe-bigishana epa.

31 Egi ware wakishura hajairena jagu ura, masbja Daj- gerateghireaa, egi hakiriranaga egi hirukana baruiuera harnaj hogiraghirena jagu uinera.

32 Egi hirukana barnira, hageja gigorna wagena : Ware wowouk ranigaja, jarnaga shurushagra baruaj niugil'un- teoa, hinagltage esge.

33 Jasge inke ware harakishura nishge naj-boragija- nishe, naj-hornigijara shesge.

34 Egi hirukana harnira masbja wogitegshana, egi ha- wewahieja horusbjareliina, jarnaga girusbagki baruaj lil- rowe-lugishana epa.

35 Egi hidhge shesge ningigikjanihawlna Jajiga wang- regi-nagre, warakbinub-wira bisha wasba biningisbana- wingi inke najge wasbiniwieja harnaj waragit'u-sharawi- nigi.

HOERA 19. TJ^GI wauna jaja Jesus wasba de-e erasbjangi Galilea ■*-^ mowagaxeja nigeliowarena, egi Judea mowagax-hi- jejeja hina Jordan ageja.

2 Egi hornihe-xetera hironag hajirena egi eja harnaj rushjawahina.

3 Egi Pharisera hishge birajirena hiunjaire egi wagai- rena: Woehieja uwasbiagshe washara bisha hawau waug- ra hisha hijawina karat' uranashe?

4 Egi hornfharna egi wawagena: Jasge inke wowagax- eja hasbjawinishe E jeghojikerehieja-reja wauna wang- ra egi binugra wauna.

5 Egi wena: Esge wangra hisha heregi hianjra egi biu- nira wat'uranaua egi hijawina baruslierejnana. Egi de-e hinuwinke rora hishankira hirekjunena*

48 MATTHAIGA, 19.

6 Esge inke nup hiranikjaueua eshi rora hishankira hi- rekjaneaa. Esge jagu Maura hakishjeghigi, inke wau- kshigra rushe-hiraniuana.

7 Egi wagairena: Jagu ubgaja Mosesga uwashishe kit'una wawagaxra hisha wogairekje, egi hijawira t'une- kjegi.

8 Egi wawagena : Mosesga hijawi warawiga wakara- t^une ningigiwina najge washiniwira sbjananke esge, eshi j eg-ho j ikereh iej a i n ke shesgarniua.

9 Egi iiiuigawina : Higu peahe hijawira karat'unenara (hijawihirajega hikikshakshagishana), egi hijahira hisha khanakhi khikhanagra rushe waunana egi higu peshe hinug-t'unairega khanagkhi, hishge khikhanagra rushe waunana.

10 Egi hironag warnira wagairena: Waehieja deshe- sgakhi waugra egi hijawihirera hakikishu inke wankshig hakishu phihiranigaja.

11 Eshi wawagena: Inke wank shignagre harnaj washo'e de-e hiperes ruxurug-hiraninana, jarnaga hokiiiuegishana.

12 Egi hota eunux-nankshana e hiuni-wahirera waujga- nag hiregi shesge wajhuinena, egi hota eunux-nankshana e wankshigra eunux-wauinege, egi hota eunux-nanksha- na e eunux-kikuinege hungma wangregi hereja hawau wauinena. Higu peshe de-e hiperes-ruxurugkhi hiperes- hiwiaje.

13 Egi ninkjang xununig hagarni hajirena, egi nab liarnira hijawatumb-harnaga egi gikaraj wagigikjege, egi wironag warnira najwisgi-hirena.

14 Egi Jesus wena: Ninkjang xununignanka hiraji waigigiwire egi inke warogixiwinine, shesgera hungina wangregi herera wagiuinena.

15 Egi nab harnira hijawatumb-hamaga egi eja nige- howarena.

16 Egi horuxujre hisha jina egi wagena: Hirukana phira, washa jtigu phi ,haungi, wanksiiig-hoi-hisgejara harninashe?

17 Egi Jesus wagena: Jagu-u phi hinageshe? Hinkisha phinina, eshi hishankira phina Maura herena. Egi wan- kshig-hoieja horakewekjegi woehira wauanje.

MATTHAIGA, 19. 49

18 Egi wagena: Hajananka? Jesus wena: Inke wan- kshig d'ehinianje, inke khikanag rushenianje, inke wa- manuniaoje, inke washa retunk-arniauje.

19 Karaishagre hianjraga egi hiuniraga egi hirakishu- wusunshra wogixeteaje hikisge khianje.

20 Egi liojiDJinjega wagena: Woehi de-e harnaj hixunu- nigreja liaubajinajaguisha hinujis-she?

21 Jesus wagena: Inke washa nisha hironibiranikjegi, kararnaga egi jagu hashinigi harnaj wiruwine egi wana- jojaisgeja wogaje, egi washa jexira wangregi hashinikjena, egi jiarnaga egi hiroinagre.

22 Eshi jaja hojinjinjega washa de-e naxguogi, najgera- te^ nige-howakereoa, washara rohaxji harnijege.

23 Egi Jesus wironag warnira wa wagena: Hisgexjina hinigawina, hitajenagre Maura hungma harnieja hoke- wera mashja g^exinakshana.

24 Egi sliige wanigawina: Wanoijge-huxash'ogra hisha ^w^iruxug hopoxeja hokewera e wogiwategnana egi wang hiUtjera Maura hungma harnieja hokewera e hiraijera g] jexi uankshana.

25 Egi jaja wironag warnira de-e naxguinegi mashja khorairena, wairena : Peshe niamb-ruxuruigjeshe?

26 Eshi Jesus woruxujshana egi wawagena: Wankshig homashja harnine hiuralnkeruxurugphinina eshi Maura inke washara hisha gijexinina.

27 Egi Peter horniharna egi wagena: Horuxujre, wa- shara harnaj wat'untawianaga egi hironinagwina, ja^ra hiBha harnikjanihawishe?

28 Egi Jesus wawagena : Hisgexjina hinigawina Jarnaga hiroishanagwire, jeg-wankshighoira heregi, jaja Wan- kshig-hinigra glori hung waminag harnieja minagkhi, nishge hung waminagra nuphashana hamishanaikjaui- hawina, Israel wankshig howajehi nupbashanara haebi- ra waragishunkjanihawina.

29 Egi jarnaga jhira egi wakhinubra egi binugwajabra egi hianjra egi hiunira egi hijawira egi ninkjangnigra egi mara wat'unegi rash hamira hawau waungi, hogihisha hawinjeja hirogiwekjanena, egi wankshig-hoi hisgejara harnikjanena.

[Winnebago Script.] 4

50 MATTHAIGA, 20.

30 Eshi roha jowera hereregi, bagra hererekjauena, egi hageja herera Jowera hererekjanena.

HOERA 20.

EGI hungma wangregi herera wankshig jhirukana hikii>gena, e haiuixjiaig ware wa'sbireua habslDsh max hariiineja warera warairekjege.

2 Egi jaja waranaka hamb-hishara Denaria hisha (15 cents) iiikisge khiuegi, habsiush max harnieja howarewa- gigina.

3 Egi ejaxji howagix hidanihaDigi (gijiwi hishankiju- shguni) reua egi hijaue hajaraa woruwieja warogija na- shimiuk'u.

4 Egiwawageua: Hiehgehabsinshmaxejahowarawire, egi higu Jagu pliingi horuikunkjawina, egi harairena.

6 Egi shige ejuxji howagix hirakewehanegi, egi hishan- kijuBhguni hauigi reua egi shige shesge hiua.

6 Egi ejaxji shige howagix kerepauaishaDaga-hishau- kira-hashanauegi rena, egi hijane warogija nashinauk'u wiena, egi wawageua: Jagu-u hambserej egi warogija ua- nashiwishe?

7 Wagairena: Inke hisha ware hisliMrawinige esge. Egi wawagena : Hishge habsinsh max harnieja howara- wire, egi higu jagu phira sliuruisjawina.

8 Egi jaja hoxjaruagi, habsinsh max hirukanara jhiru- kana harnira wagena: Warera wagigore, egi woirowera wokaraikare, hirowagjieja herenanka eja unarnaga egi joruixji hereuauka hageni hirowe-wagigiaje.

9 Egi jaja hishankirashananegi ware-slii hiranihawira hakiriregi jarnagaka Denarianra hishashana rus-hirena.

10 Esiii jaja jorninera hakiriregi, liiraijera rus-hire- kjane hirairena, egi hishge jarnagawiga Denarianra hisha- shana rus-hirena.

11 Egi jaja rus-hiregi, jhi hirukauananka hakira hit'- airena,

12 Wairena: De-e hirowagninangre howagix liishan- kira warairegaja egi wikisge hinaglgiwi, ne wojexi hawa- wigaja egi hamb hotakajregi.

13 Eshi hisha hornigiharna egi weua: Hijakoronina,

MATTHAIQA, 20. 51

ioke washinohira ningiunigaja, jasge inke Denaiia hibha hikisge hinagikiuishe?

14 Hashiuira kurusanaga eg! jikarare, eshi jarnaga horuikura hirowaguinagre nishge sbeuaga wawagarua.

15 Washa waruigi iuke jagu giphi bauninashe? Jasge hlshjasu hasbinira wowouksbe, biupbiua esge ?

16 Desbesgege birowaguira jowera hahi bererekjanena egi jowera birowaguira bahi bererekjanena, roba gigoira- uunige esbi jamagkbira gijairerana.

17 Egi jaja Jesus Jerusaletnra howaregi bironag nupba- shanara injabwakerena egi wawagena :

18 Horuxujwire, Jerusalem ra howainawina egi Wan- kshig-binigra himanag-birekjaneua uabboruxaj bungeja egi wowagax-hipereseja egi d^ehi wagigirekjauena.

19 Egi birarujeja bereja rusbjane-birekjauena igixjai- rekjegeegi wasba pabi bigipsinsb-liirekjanena egi nana- mibeja haisaraj-liirekjanena egi bamb-bidanlbangi ki- kawa-ankjanena.

20 Egi Sebedai ninkjangra biunibirerahinigwabira wa- karakisbu jina, gikaraj-birenaegi wasbaisbarogigu birena.

21 Egi Jesus wagena: Jagu roragusbe? Wagena: Hi- nigwaba nupiwi de-e hungma hasbinieja bisba boisboro- raija egi bijanera hoirajgeraija minag-birekje woragagi.

22 Esbi Jesus borniliarna egi wena: Inke biraperes- i^lni wasbawina jagu rata wire, jasge niwirajgaisha hosbu tajgaukjanera rajga sburuxurugwi»be, egi ni-bawaxuine sliuruxurugwisbe ni-bawaxu hingiuinekjanera? Wa- gairena: Duxurug-winana.

23 Egi wawagena: Niwirajga harnira sbarajgankjani- bawina egi ni-barniwaxu-birekjanihawina ni-tiiwaxubi- rekjaoera hiu, eslii nab-boisborohaija egi boirajgebalja minagra inke ne wogara winenina, esbi wawok^uinanana Jajiga e liirushjawagigigi.

24 Egi jaja kerepanaisha-harnaka naxguinegi khikhi- nub nupbarnaka inke waipliixji blraniua.

25 Eshi Jesus wawagigortia egi wena: Hirapereswina, birarujeja herera liung barninera wawirukana-nagra egi jarnaga xeteakbl homasbjara wagiwaharnanksbana.

26 Esbi inke sbenisgarnikjawina borograwiregi, esbi

52 MATTHAIGA, 21.

higu peshe horograwiregi xetekjegi e ware hashinikjaui- hawina.

27 Egi htgu peshe horograwiregi hung-gikjegi e war- nihi-hashinikjauihawiua.

28 WaukBhig-hinigra una shesge, E inke wagirairekje waunjiniua eshl wawagirekje, egi wanksliig-hoi haruira wogarna roha hikikuruwi hiuine.

29 Egi Jerixo-eja rarnaga nige howarahau, worohaxji hironakBliana.

30 Egi horuxujre, waDg-hishjarningra nupi wi nagu hije- jeja minaganankshana, jaja Daxguinegi Jesus E howagra, uwainena, waireua : NajuDgijawioe Hirukanara, Dawid hinigra.

31 Egi worohanka najwawisgirena, xahguni hirekjege, eshl shige hiraijera uwainena, wairena : Najuugijawiue Hirukanara Bawid hinigra.

32 Egi Jesus nashi-hijena, egi wagigorna, egi wena : Jagu ningiunkjawi roraguwishe?

33 Wagairena: Hirukanara, hishjasu warniwira gihas- hirekjege.

34 Jesus nnjwawogijana, egi hishjasu warninera wawi- khiorna egi higuana wajairena, egi hironaghirena.

HOERA 21.

EGI jaja Jerusalemra hiwusunsh hajiregl egi Bethphage- eja hajirena Oliw-xeja hina, egi Jesus hironag war- nira nupiwi regigina.

2 Wawagena: Jowerawiregi jliinagnagre eowarawire, egi liiguana shungxetenajawaxeteisha rusgij-jau hish^e- kjanihawina egi ningra hakarakishu, girushgawige egi waigarni-kiriwiaje.

3 Egi hisha washa hinigawigi, wawiaje, Hirukanara wiunkjanege, egi liiguana huwagigikjanena.

4 Washa de-e harnaj uiuare exji herekjege, wauna jagu proplietra arnihera, wena :

6 Sion hinugra hogiragwire ; horuxujre, hung hashiuira hiranihina najgera shawa egi shungxetenajawaxete ha- minagshana, harexirighisha, wanoijge-wakingigireisha hinigra herena.

MATTHAIGA, 21. 53

r

6 Egi hironagra harairena, egi jasge Jesus hiwash'ira uinena.

7 Egi shuDgxetenajawaxetera hamiakirirena egi hare- xirigra hirassa, egi waiui warninera iiijawasliulreua, egi haminag-gigirena. '

8 Egi worohanka haroaj-nisge waini warninera nagueja womisiihirena hijanenanka na-akarajge gijgis-hirauaga egi nagueja horuerena.

9 Egi woroha jowera liowarena egi woroha hironaga- nangkhi uwainena, wairena, Hosauna Dawid iiinigra giui- nera. Bajankwire Hirukauara rash harnira harnijira, Hosanna wangregi herera hirekjanena.

10 Egi jaja Jerusalem-eja jigi, jhinagananka harnaj hi- xgana, wairena: Peshe de-e hereshe?

11 Egi worohanka wairena : De-e Jesus prophet Nasa- reth-eja herera herena Galiiea mowagax-eja.

12 Egi Jesus Maura wohokhu-hojhixete harnieja hoke- wena, egi Jarnaga woliokhu-hojhixeteja washa wiruwinan- khi egi waruwinankhi harnaj jangra wowahas-shana, egi shura-hoikiruja warujra wawakhaua, egi rujgesga wiruwi waminagnankhi.

13 Egi wawagena : Wagaxankshana : Jhi-harnira gika- raj-hojhira higairekjanena, eshi wamanuke liojlii sh'u- wina.

14 Egi hishjarningra egi manirushagra wohokhu-ho- jliixeteja hirajirena, egi rushjawahina.

15 Egi jaja nabhoruxaj-hirukana hungra egi wowagax- hiperesra washa wowakanjauk unga wajairegi egi uin- kjangnigra e wohokhuhojliixeteja uwanankhi egi wairena: . Hosanna Dawid hinigra giuinena, mashja inke giphi- hiranina,

16 Egi waga^ena: Nanaxgu rajeshe jagu arnangre? Egi Jesus wawagena: Hojia, jasge inkaga (wowagaxra) haslijawinishe, ninkjang xununigra egi wasinanklii ira sbesge-wahige rajank-nankshana?

17 Egi eja wat'unena, egi jhinageja hiliinabanaga egi Betiiania-eja howarena egi hahe-eja hiwusharna.

18 Egi haininegi jhinageja hakja howakarahau doke- wehina.

54 MATTHAIGA, 21.

19 Egl jaja nagueja Fig-na-hisba hajagl hijahina, egi inke washa haminagnina, eshi na-abrasbana-Jena, ^i na- jega wagena : howarebikjauibare manegus inkaga bas ba- rn ininagoikjaaena. Egi b iguana Fjg-najegabatat'egsbana.

20 Egi jaja birouagnauka najega bajairegi, kborairena, waireua : Xapgexjiuig Fig-najane batat'eg.

21 Jesus bornibarna egi wawagena : Hisgexjina biniga- wiua, barnaxgu basbiniwiDgi egi iuke kliibarawinigi, inke Fig-nan agresbana sbesge waragigiwiuinana, esbi xenagre waragarnana, gixanane egi tejainja bokit^unare biragegi, nigiunana.

22 Egl wasbara barnaj, jagurisha ratawigi, harnana- xguwingl, sburusikjauibawina.

23 Egi Jaja wobokbu-bojliixeteja bokewegi egi washa wagigus-jau nabboruxaj birukana bungra egi wanksbigra xete warninera birajirena, egi wairena : Homasbja jagui- sba biu wasba de-e sb'usbe egi bomasbja de-e pesbe bor- nik'usbe?

24 Egi Jesus bornibarna egi wawagena : Nisbge wasbai- sba binigipaixjanibawina, e hunagisbaragwigi, nisbge bornigitaikjanibawina-bomasbja jaguisba biu wasba de-e hauaujane.

25 Jobn niwawaxu barnira bajinjabowajisbe? Wang- regi nigesbge wanksbigregi ? Egi bokikit'airena wairena : Wangregi bowajina biawigi jagu-u inke barnanaxguwioi- sbe wangigekjanibawina,

26 Eslii wanksbigregi biawigi wanksbigra biwarna- kawa-wigaja, Jobnga barnaj propbet hiranai birege.

27 Egi Jesus bornigibairena egi wairena : Inkebiaperes- winina. Egi wawagena : Hisbge iuke bornigitagwinina bomasbja jaguisba biu wasba de-e baura.

28 Eshi jagu birarawisbe? Wangisbanupiwibinighigi, egi Jegejajega birabina egi wagena : Hinigbaxji, babsinsh- max barnieja bamb de-e wararare.

29 Horniharna egl wena: Inke haunina, eshi bageja najgerakarateg baruaga egi rena.

SO Egi binubeja-jega birahina egi sbige sbesge higena, egi bornibai*na ^i wena : Tekjaneua birukauara, egi inke ranina.

M^TTHAIGA, 21. . 55

31 Nup hajawinga hajanga hiaDjbiwira Jagu era giu- wishe? Wagairena: Jegejajega, Jesus wawagena : Hi- sgexjiaa hioigawina, Publikanra egi hinug-wowoDgra e jorui jowerawieja Maura hungma harnieja hokawai- rena.

32 Johnga hiranijiwina, nagu hophira niDgigus-jiwina egi iuke harnanaxguwiuiua) eshi Publikanra egi hiuug- wowongra 'harnaxguinena. Egi ne hashjawira inkeha- geja najgerarakarategwlauaga barDanaxguwiniDa.

33 Hisgera hijaneisha naxguwlne : Jhirukanaisha eja- nankhi e habsiash hoshuna, egi mara k'arnaga habsinsh* howaxgink hisha hijakanagshana, egi jhi-hankshi hisha una egi max-hirakaraija hornaJ-wagiglDa, egi ma-harixji howarena.

34 Egi jajaliasra dujhiregi ware warnira max-hiraka- rananka eja howarewagigioa, hasra hisge rus-hirekjege.

35 Egi max hirakarananka jhirukanara ware waruira warusaaa^a egi hisha hojlna, egi hisha d'ehina egi hisha iDihigtssagshana.

36 Shige ware hijane regigina hiraijera jorni hahirera, egi shige shesge wagigireoa.

37 Eshi hirowageja hinigra hijo-waregigina, wena: Hinighara hingish^aghirekjanegaja.

38 Eshi jaja max- hirakarananka hinig hirajega hajai- regi, wakigairena: De-e hoishjana harnira herena, huwire, d'ehil^jawina egi hoishjaine harnira harnikjawina.

39 Egi harukos^hirena, egi habsinsh-max jangeja ho- t'unairanaga egi d'ehirena.

40 Jaja habsinsh-raax-hirukanajega jigi max-hiraka- rananka jagu wagiunkjaneshe?

41 Wagairena : Wangwowongnanka mashja maisinsh wabikjanegaja egi maxhirakara hijaneja habsinsh-max harnira horuaj-wagigikjanena, e has-hodujra herega ho- karaik'u-hirekjanena.

42 Jesus wawagena : Jasge inkaga wowagaxeja hashja- winishe : Inisha e jhiura nigiot^unairegi e ini haminag ho- passera hahi herenana? Maura E shesfee hina, egi hajara khorewahina.

43 Esge wanigawina : Maura hungma harnira ningirus-

56 MATTHAIGA, 22,

hirekjanihawina egi wankshig-howajehieja wogairekja- nena e hasra Maura wagarni-hahirekjanena.

44 Higu peshe iui de-e hashibregi gishishishjanena, eshi ininaka peshe hashibregi rujoibjanena.

45 Egi jaja nabhoruxaj-hirukana-huDgra egi Pharisera hisgera hamira naxguinegi, hiperes-hirena e wawagera.

46 Egi harukos-naineua, eshi worohanka wauakawai- rena, prophet hisha here hirana-inanke esge.

HOERA 22.

T?GI Jesus homiharna egi shige washa hisgera wiroki- ^-^ t^ena egi wena :

2 Hungrua wangregl herera hung hisha ejanak hiki- sgena, e hiuigra hlnug-khauag-gigina.

3 Egi ware warnira rewagigina jarnaga kikanaggeja waruj washiregi wagigoirena, egi inke hajiranina.

4 Shige ware hi janera rewagigina wena : Wawogirag- wiaje jiwashirera horuxujwire wirarojonje woruj harnira hirushjaharna, jewaruti warnira egi wanoijge shin warnira d'ewaharna, egi washara harnaj hirushjankshana, kika- nagrcgi hajirekjena.

5 Eshi inke washa hiranairanina, egi nigeshana howa- rairena, hisha max-earnieja, hijanera woruwi-earnieja, howarena. ^

6 Egi hijanenanka ware warnira warus-hiranaga egi wawikshakshahirena egi d^ewahirena.

7 Eshi jaja hunganaka warnaxgungi wogitegra roka- nana, egi manape-hornihe warnira rewagigina egi wan- kshig-d'ehinanka maisinsh-wahina, egi jhinag warninera taxu-wahina.

8 Egi ware warnira wawagena: Kikanag woruj ra hi- rushjankshana, eshi jarnaga waruj -washirera wowong- hirege inke hijawouinanikjanena.

9 Esge uagu hoxetera wowarawire egi jarnaga hish'e- wigishi kikanagregi howahu washiwiaje.

10 Egi warananka nagu-hoxetera wowarairena, egi jar- naga hieregi stowahirena, shishigra egi phira, egi kikanag woruj ra wagiruj hoshuirena.

H Egi jaja hungananka hijol^awarnaga wagiruj nanka

nMATTHAIGA, 22. 67

wajahigi, wangisha eja bajarna e inke kikanag-woruj wainl UQinaukshana.

12 Egi wagena: Hi jakoronma, jasgeragaja liorakeweshe, egl inke kikanag-woruj waini sh'uoigaja? Egi inke xabnina.

13 Egi hungjega warananka wawagena : Nabra egi sira wagirusgijwige egi ruswige egi bokawas-rogeja hot'una- wire egi eja xag-nibekjena egi hi-rusgesgexji,

14 Boba gigoiranuaige egi gijainera jarnagkbirana.

15 Egi Pbarisera barairanaga egi baebirena Jasge bouna- hiranaga boit'e earnira hirarukos-biranangi.

16 Egi wironag warninera egi Herodes ware warninera wakisbu bijoware-wagigirena, wairena: Hirukauara, bini- pereswina wogisog ranira, egi Maura nagu barnira wogisog waragigus rajera, egi inkisba wasba biranasb'inina, egi jarnagagre inkisba biranigi-jeranina.

17 Esge bungicagwire jagu biraregisbi? Kaiser woiro- wera bokura pbinasbe, nigesbge inke sbesgaroisbe?

18 Esbi Jesus wawigiperes-sbana bowowongra egi wena: Jagu-u bisb'usbjawiabe, bipokrit rauiwina?

19 Sbura woirowera bigiwabawire. Egi Denaria bisba hagarni babirena.

20 Egi wawagena: Hokiwagax de-e pesbe beresbe egi ihageja wagaxnanka?

21 Egi wagairena : Kaiser barnira berena. Egi wawa- gena: Esge bokuwine Kaiser, wasba jagu Kaiser barnigi, egi bokuwine Maura waslia jagu Maura baroigi.

22 Egi wasba de-e naxguinegi, kborairena, egi t'unenige- howakarairena.

23 Hambeja Sadusera hirabirena, e inke bakiba wan- ksbig-boi junisbe airena, egi bigiwaxbirena.

24 Waireua: Hirukanara Mosesga wena, wangra bisba d*egi inke ninkjang baroinigi, kbinubra bijawina kba- naikje egi kbinubra ninkjang sbu'giginana.

25 Egi wang kikinubra sbagowi binkisbu uwina, egi jowejajega jaja binug-kanagra d^ena, egi inke ninkjang junina, esge bijawina kbinubra git'unareua.

26 Hinubeja-jega bisbge sbesge bowena, egi bidanina, egl bisbagowinka barnaj sbesgairena.

58 MATTHAiaA, 22,

27 Egl hirowagjina hinugra hishge d'ena.

28 Egi hakiha wankshig-hoieja shagowihaj^a bajanga kanaikjanihawishe, harnaj hakishuiregaja.

29 Jesus horuiharna egi wawageua: Sharagashwina, wowagaxra inke hirapereswiuige egl shige Maura ho- masbja harnira inke hirapereswinige.

30 Hakiha wanksiiig-lioieja inke biDug-kauag hiraDik- jaDena, shige inke kikanag wagigiranikjanena, eshi Maura waxopini-warajire warnira wangreginagre wikisgaire- kjanena.

31 Eshi jasge inkaga wowagaxeja hashjawinisfae d'era liakiha wankshig-iuekjanera e Maura hornigiragwina, wena:

32 Abraham Mau harnira newinena, egi Isaak Mau harnira egl Jakob Mau harnira. Maura inke d^arnankbi Mau liarniranina eshi niambnankhl harninena.

33 Egi jaja worohanka washa de-enaxguinegi wogus earnira gixixhirena.

34 Eshi jaja Pharisera naxguinegi Sadusera inkexabni- waigira sto-khinena.

35 Egi hisha waehisha heregi woiwax hisha higiwax- shana hiunja, wena:

36 Hirukanara woehieja hajanjega uwashi xetera he- reshe ?

37 Jesus wagena : Hirukanara Mau hashinira najge hashinira harnaj Iiiwoxetehire egi naxirag hashinira har- naj hiu egl warnai liashinira harnaj.

38 De-e jowera herena egi uwashi xetera.

39 Egi hinubra higu hikisgena: Hirakishu-wusunshra wogixeteaja hikisge khianje.

40 Woehira harnaj-anaga egi prophetra uwashi de-e hinuwinke eja nankshana.

41 Pharisera stokhinanku Jesus wawigiwaxshana,

42 Wena: Kristus jagu hiragirawishe, peshe hinlgra hereshe? Wagairena, Dawid hlnigra heregaja.

43 Wawagena: Jaagegaja Dawidga naxirag harnleja Hirukanara higena, wena :

44 Hirukanara^ Hirukana harnira wagena, hoishoro-ba- regi minagre hornish'ighirera si-hakere warningiungi epa?

MATTHAIGA, 23. 59

45 Egi Dawidga Hirukanara higegi jasgehianaga hinig- hikjaDfshe?

46 Egi hinkisha hoit'e hisha hornigiha ruxurugnina, inke shigisha hamb-eja^woiwax higiwax hiraDina.

HOERA 23.

EGI Jesus worohanka egi hironag warnira wokif ena, 2 Wen a : Wowagaxhiperesra egi Pharisera Mosesga waminag hamira hamioagaDankshaDa,

3 Esge higu jagu unishirawigi slie-e uwianje, eshi wore warDinera inke wiraruxe uwinianje, airanaga egi inke uninankshana.

4 Wak^Q sgingrexji hiuinarnaga egi k'ira wojexi liirena egi wankshigra k^in-wagiginankshana, esbi exji nab- waisa warninera hinkisba hija biuninank»haDa.

5 Esbi worera jranaga unagra wanksbigra hajairekjawi wagiunanksbana, Beniba wowagaxra paras wakaragi- nanksbana egi waini warninera ugra biraijera xete wawa- jeDanksbana.

6 Egi worujeja waminag-hobanksbl haminagra giphi- nanksbana, egi wobokbu-bojhieja waminag joweja bere haminag gipbiDankshana.

7 Egi nagueja bikaragirera egi wanksbigra Rabbi, Rabbi higairawira gipbinanksbana.

8 Egi inke Rabbi bigaire kbiwinianje, bisha Hirukana hashiniwira, Kristus berena egi barnaj rakbikbinub-wina.

9 Egi managre-egl binkisba bianjbi gikaraj-winianje, hisha bianjrawira E wangregi-nanksbana.

10 Egi inke sbige birukanara bigaire kbiwiniianje, hisha birukana basbiniwira, Kristus berena.

11 Esbi hajanga nixetekjawigi borograwiregi ware ba- Bhinikjawina.

12 Egi bigu pesbe bankshi kbikeregi kbusbi kererekja- nena, egi bisha kbusbi kbikeregi banksbi kererekjanena.

13 Esbi harawekjanihawina wowagax-biperesra egi Pharisera, blpokrit raniwina. Wanksbinagre hungma wangrfegi herera wornaragissawina, ne inke hijora-kawa- wini-anaga egi shige jarnaga hijokewe-naiankbi inke wa- ragiali'uwiniQa.

60 MATTHAIGA, 23.

14 Harawekjanihawina wowagax-hiperesra egi Phari- sera, hipokrit raniwina, hikhanagitera jhi wojhirera jeb- waragigiwige egi gikaraj serej unakhiwinge, esge hawera hiraijera xete shuruiskjanihawina.

15 Harawekjauihawiua wowagax-hiperesra egi Pliari- Bera, hipokrit raniwiQa, tejana washurujawiauaga egi mara hosh^uwiauagaproselitra hisha shunana-shi wina egi jaja hisha shesga jijega, e nupaba hiraijera pejshishigra ninkjang harni wash'uwina ne hoshurujiswina.

16 Harawekjanihawina hishjarning wajogini raniwioa, e wairenahigu peshewohokhu-hojhixeteraraxjashgunigi, inke washa ninana, eshi higu peshe wohokhu-hojhixetera shurasi hiunaka raxjashgunegi washa woishana uwau- nana.

17 Warnai worniwankwina egi hishjarning raniwira^ hajanga hiraijera xetewishe, shurasira nigeshge wohokhu- hojhixetera e shurasinaka wakanjankhirena.

18 Egi washawina higu peshe Altarra raxjashgunigi inke washa ninana, eshi higu peshe nab-hiruxajra hijar- nankhi raxjashgunigi, washa woisliana uwaunana.

19 Warnai worniwankwina, egi hishjarning raniwira, hajanga hiraijera xetewishe, nab-hiruxajra nigeshge Al- tarra, e nab-hiruxajra wakanjankhirena.

20 Esge higu peshe Altarra raxjashgunigi, Altar hiuugi egi washara jarnaga hijaklii wagamaua.

21 Egi higu peshe woliokhu-hojhixetera raxjashgunigi, wohokhuhojhixetera hiungi egi Hisha hija-jhinakhi wa- garnana.

22 Egi hisha wangregiagre raxjashgunigi, Maura huug- waminag harnira raxjashguni hiungi egi Hlslia hijauxinag- nanka wagarnana.

23 Harawekjanihawina wowagax-hiperesra egi Phari- sera hipokrit raniwira, mintra egi anisra egi kumminra hikerepanaishara woragawina, egi woehieja washa rokana liirera warat^ambwina de-e hererena hophira egi najwo- jana egi harnaxgura, washa de-e wawau phi-ran iwingaja egi washinjahinanka hirassa wauphiraniwingaja.

24 Hishjarning wajogini raniwina, ne raxoj suwura wa- shuwusebwina egi washa huxashogra wamauahiwina.

MATTH^IGA, 23. 61

25 Harawekjanihawiiia wowagax-hiperesra egi Phari- sera, hipokrit raniwira, niwirajga hihagra egi wasge hi- hagra sge-warawina eshi rogra washa manuinera egi wa- rnj-inera hoixjiuakshana.

26 Pharise hishjaning ranira, jomi niwirajga rogra egi wasge rogra sge*hire, egi hihagnanka hishge sge-hiranana.

27 Harawekjaniliawiiia wowagax-hiperesra egi Phari- »era hipokrit raniwira, wanaxi-hoshu sga-hire hirakisga- wina, e hihagra hajara phixji hirarnaga eshi rogra wan- ksbig husheregra hoixjinankshana egi washa shiahigra hamaj.

28 Hishge shenisge harajena, wankshignanka plii liiha- gra harnija-nangwina, eshi rogra hipokritra homixjiwina egi wigishaoara.

29 Harawekjenena wowagax-hiperesra egi Pharisera lii- pokrit raniwira, prophetra wanaxi homig waragish'uwina egi wangphira wanaxi-homigeja ini waragikerewina wa- pbi-shuxjiwianaga,

30 Egi washawinana: Hianjwahawira hamh wamineja haruihawigi inke prophetra wai warninera xu-wahiregi wakishu hauwininana.

31 Esge ne liorakikarag harajena prophetra d'ewahi hi- ranihera ninkjang warninera neninewira.

32 Hianjwarawiga wigus harninera hoixjihiwire.

33 Wakha raniwira wakha hi-pahi wankshighii rani- wira J asgerawianaga pej-shishig haweja rakishih-janiha- wishe ?

34 Esge horuxujwire, prophetra egi wang-wanaiksabra egi wowagax-hiperesra huwanigigi-kjanihawina, egi hota d'ewarawianaga egi nanamiheja waraisaraijanihawina egi hota wohokhuhojhi washiniwieja washa pahi wawiraip- sinsh-janihawiDa egi jhinagra hirakhiware wawiraishana oanash'inkjanihawina.

35 Esge ne harnirus-janihawina jarnaga wai phira manegi xuhiregi, Abel phi wai harnira epa Baraxias hinig- ra Saxarias wai harnieja hipa, e wohokhu-hojhixete egi Altar hojakenainja d^erawina.

36 Hisgexjina hinigawina washa de-e hamaj wankshig- hoi degi hirawairekjanena.

62 MATTHAiGA, 24.

37 Jerusalemra, Jerusalem ra, prophetra djewarana, egi Id! wawiraisagshana e jiwanigigirera, hoja jamaha niu- kjang washinira sto-wanigigiguni, bagawaxge liinugra ningiuig waraira ahukhuha wakshui-reshuuura sliesge wagiginaira egi inke sh'uwinina.

38 Horuxujwire, jhi-washiniwira manra wornigigirar wina.

39 Hinigawina howarehikjanare inke hinshjarnikja- nihawina, wogisiiawajena Hirukanara rash harnira lii- unjina liishawigi epa.

HOERA 24.

T?GI Jesus hihlnabaDaga egi wohokhu-hojhixetenakaeja -*^ nigiowarena. Egi wironag warnlra hiraliireua wo- hokiiu-iiojiiixeteDaka liouna hajagigirena.

2 Eslii Jesus wawageua: Waslia de-e harnaj ha- sh jawislie? Hisgexjina hinigawiua, inke iuira hisha hirajakikanag harnaganikjanena iuke rushe phininagre.

3 Egi Oliw-xe hihageja minaganaku wironagra hiralii- rena iQekhi, wairena : Huugiragwire washa de-e jajanagi herekj anegishi ? Egi raj i kjanegi jaguisha wijantinkjanegi egi moshejara herekj anegishi?

4 Egi Jesus hornilaaraa egi wawagena : Hirakarauwine inke hisha nigishjanke-nikjawina.

5 Egi roha rash harnira hiunjikjanena, wairekjanena, Kristus newinena. Egi roha gishjankerekjanena.

6 Egi kisaire warnanaxgu-kjanihawina egi kisarnank lioraghirekjanena. Horuxujwire egi inke naxirawinianje. Washa de-e harnaj jasgegi herekjanena, eshi hoshejara kheni hereni waunkjanena.

7 Wankshig hokirajra hakikirairekjanena, egi hung- raara hakikirairekjauena, egi dokewehi hirekjanena, egi Pestlleiisra egi mara-hixgakjanena ningeshana.

8 Washa de-e wonajgetegra hojikerera herekjanena.

9 Egi nirushjare hirekjauihawiua hawewahieja egi d'eninekjanihawioa egi waukshig-hokirajra harnaj hor- nish'ighirekjanihawiua, rash harnira hawau.

10 Egi roha watoxiukjanena egi himakirag-hirekjanena egi hokishMg-hirekjanena,

MATTHAIGA, 2^. ^ 63

11 Egi prophet wolshjankera roha Dashinkjanena egi roha giflhjaukerekjaneDa.

12 Egi wiglshanara rohankjanege, esge worohanka ho* woxete harumera rashjainekjanena.

13 Eshi hisha hoshejainja hipa hiwanuxshagi hiungi, e niaimbkjanena.

14 Egi hungmara woragphi harnira managre hamaj hi- hokhuinekjanena e wankshig-hokirajra harnaj wihowa- gigikjanena, egi hoshejara jikjanena.

15 Egi Jaja homahujairera noxgaresge harnira ma-wa- kanjangeja nashinje hashjawigi e Daniel prophetra hora- gshana (higu peshe de-e egi harnaxgunkjena),

16 Jamaga Judea mowagaxeja uankhi xexeteja bogia^ hirekjena.

17 Higu peshe jhi-hihageja unjegi inke d'ampanaga Jhi- hojhieja washara hisha kurusnikjena.

18 Egi higu peshe maxeja unjegi inke kirianaga waini kurusnikjena.

19 Najogijaisge hirekjanena waujgana^-anankhi, egi jamaga hambananka eja wasiwagiginankhi.

20 Eshigikarajwige hogias hashiniwira inke maninegi herenikjena egi inke shige Sabath-liauibeja.

21 Shejanagi hawera rokana hirekjanena, managre jeg* jinakhi egi tegi hipa inkaga shesgarnina, inkaa, egi in- kaga shesgarnik janena.

22 Egi hambananka inke shib-wahiranigi inke wan- kshigra hisha niambnikjanena. Eshi gijainera hawau hambananka shib-wagigirekjanena.

23 Shejanagi hisha wanigekjanihawina horuxujwire Kristus egi jena, egi shige goja jena, inke warnaxguwi- nianje.

24 Egi Kristi woishjankera nashinekjanena egi prophet woisbjankera nashinekjanena egi washa woijanti egi wowakanjak rokana jantihirekjanena, ruxurugphingishi gijainera waishjanke hiranana.

25 Horuxujwire, kheni hereni hornigitagwina.

26 Esge wan igairekjanihawina, horuxujwire, mojainain- ja UDjena, inke eowarawinianje, horuxujwire, jhiakohi nuxawainja Unakshana inke warnaxguwinianje.

G4 ^ MATTHAiaA, 2L

27 Egi wakanja-hojamb hikisge wiaxebhuregi howa- jikjanena egi wioireja hatashara hirakere, shesge Wan- kshig-hinigra jigikjapena.

28 Higu hajainja roTd^erakhi, eglr jaxshebra stokhi- hirekjanena.

29 Hamb hawarnanka hageja higuana hambwira ho- kawaia-kjanena egi liahewira inke hohamb-hiiiikjaDeDa, egi wiragoshgera shibrairekjanena, egi homashja wangregi herera liixgainekjaneDa.

30 Egi shejaaagi wangregi Wankshig-hinigra washa woijanti warnira jantinekjanena. Egi shejanagi wan- kshig-hokiraj manegi herera harnaj xag-hirekjanena, egi Wankshig-hinigra wangregi maxiwieja huhe hajairekja- nena, homashja egi gloria rokana harni.

31 Egi waxopiniwarajire warnira hu-wagigikjanena, dutuera mashja wowexu hajirekjanena, egi sto-wahire- kjanena gijaine warnira hohuhira hijopihike howe-warni- hakirirekjanena, maxi hosheja akhi warni-hakirirekja- nena.

32 Washa hisgera Fig-jnara hipereswire, jaja akarajgera naroni hoshuiregi egi abra haxeb-hiranana, hirapereswi- nana dogra hiwusunsh hotara.

33 Hishge shesgawiaje, jaja washa de-e harnaj hashja- wigi, hipereswiaje hiwusunsh hotara jhirobeja jena.

34 Hisgexjina hinigawina, wankshig-hoi de-e inke she- janikjanena, jaja washa de-e harna} exji heregi epa.

35 Maxira egi mara shejainekjanena eshi hoit'e harnira inke shejanikjanena.

36 Eshi hamb-she-e egi howagix-she-e inke hisha hipe- resnikjanena, inkaa, inke waxopiniwarajire wangregi herera hiperes-hiranikjanena, eshi Jajiga eshana.

37 Eshi Noali hamb warnieja wauinera shesgekjanena, hishge sliesgekjanena Wankshig-hinigra jikjanegi.

38 Wankshignaka jasge hiranihera hamb-eja kheni nin- jara jini, waruj-hirena, rajgainena, kikanag-hirena, egi ki- kanag-wagigi-hireua, Noah waj-eja hoikewera hamixejipai

39 Egi inke washara hisha hiperes-ninank'u, ninjara jina egi harnaj warninena, liishge shesgekjanena Wan- kshig-iii nigra jigi.

MATTHAIQA, 25. 65

I

40 £gi shejanagi uupfWi niaxeja u-anjegi, hisha rud- hiranaga egi hijanejega t'unairekjanena.

41 Hinugra Aupiwi worujobeja warujob-naukhi, hisha rushiranaga egi hijanejega t'unairekjanena.

42 Esge hirakara-uwiue, inke hiraperesni-harajena Hi- rukaaa hashiniwira howagix hajiuja jikjanegi.

43 Eshi de-e wewiwianje: Jhi-hirukanarahiperesgi ho- wagix hajinja wamanukera jikjanegi, hirakaranana, egi jhi harnira Inke gixux hokewe-gigininana.

44 Eege nishge hikoroho-hajanje, howagixra hisha-eja inke shesge shewewini-harajau Wankshig-hiuigra jikja- nena.

45 Egi peshe wogisogjeshe egi ware wanaiksabshe e hirukana harnira jhi harnira hirukanarwagiginashe hi- jarna-jexjinga waruj wogarnashe?

46 Ware she-e wogishawarnana e hirukana harnira jaja kirigi deshesge hijau hiegi.

47 Hisgexjina hinigawina, jarnaga washa warnira wiru- kana-giginaua.

48 Eshi ware wowonkjega najge harnira wakara-garna- na : Hirukana harnira si-i inke kirini sheshi,

49 Egi wangware wakishura wawojinjirena, egi waruj- aoaga egi warajganaga jarnigshana,

50 Warajega hirukana harnira hamb-hishaeja inke karakjamb-nijau kirinana, egi howagix eja hawushiri- hinana.

51 Egi hoikunugra nup hiranana,' egi hipokritra war wikisge ungiglnana, eja xagni-harnana egi hirusge- sgexji.

HpERA 25.

TpGI shejanagi hungma wangregi herera liinugwajegra -^ kerepanaisha hikisgekjanena, e hiratasha-kerehira wakurus-hiranaga egi hinug-kanaikjanega hirakjamb- harairena. v

2 Egi saja wanaiksabwlna egi saja wanaiwowonk- hirena.

3 Wanaiwowonk-nanka hiratashakerehi warninera wa- karua-hiranaga egi inke wikiui harniarairanina.

[Winnebaffo Script.] 5

66 MATTHAIGA, 25.

4 Esbi wanaikBab-nanka wikini ras-hiranaga woshura * wawokshuirena egi hiratasha-kerehi waruinera hirassa.

6 Egl hinug-kanaikjanega si-nihege harnaj shjuwainena egi nainena.

6 Egi hahekissagkaja, uwaine naxguinena, horuxujwire iiinugkanaikjanera liuheua, hikii)a howarawire.

7 Egl IiinugwajegnaQka harnaj nashinena, egi hirata- sha-kerehi warninera tae-wakaragirena.

8 Egi wanaiwowonknaDka wanaiksabnanka wawagai- rena: Wikini hashiniwira hunkuwine, hiratasharkerehi warniwira gidebhirena.

9 Esbi wanaiksabnanka hornihau*ena, wairena: Inke sbeeigarnina, inke hinuinke wanginani-kjanihawina. Esbi woruwieja howarawianaga egi hisge kbiruwiwine.

10 Egi waruwi barairegaja hinug-kanaikJanega jina, egi jarnaga bikorobornankbi kikanag-boueja wSkishu hokewena, egi jliirobra bornassairena.

11 Hageja hinugwajeg hijanenanka bishge hajirena, wairena: Hirukanara, Hirukanara hingirubadwire.

12 Esbi bornitiarna egi wena : Hisgexjina hinigawina, inke biniperes-winina.

13 Esge hirakara-uwine, hamb hajinja egi bowagix hajinja Wanksbig-binigra jikjanegi inke hiraperes-wi- nina.

14 Egi hungma wangregi berera wang-bisha ma-harixji hikiwarare Hikisgena, e ware wamira wakaragigo-arnaga egi washa wamira harniu-wagigina.

15 Egi bisha Taientra saja hokuna, bijanera nupiwi bokuna egi hijanera bishankira hokuna, jasgeshana hoki- phinegi wagiuna, egi biguana hikiwararena.

16 Egi bisha Taientra saja rusga rarnaga wirebiuna egi Talent bijanera saja wiruxurugsbana.

17 Egi bishge hijane nup rusjega bishge hijanera nupi wiruxurugsbana.

18 Esbi bisha bishankira rusra rarnaga egi mara k'ar- naga egi hirukana barnira shura barnira eja nuxawa- kanaksbana.

19 Hageja sixjingaja warananka hirukana harninera kirina, egi wawigikarabsbana.

MATTHAIGA, 23. 67

20 Egi hisha Talentra saja rus-nihera jina egi Talent hijanera saja harnijlDa, weoa : Hirukanara Talentra saja harniragigira, horuxujre hawinjeja Talentra saja hiduxu- rugshana.

21 Hirukana harnira wagena: Phirana, ware phi egi wogisogranina, wataginigra phi hirarakarana washara roha hirukana ninglgikjanena, hirukana hashinira wo- gishowa harnieja horakewekjena.

22 Egi Talentra nupiwi rus-nihera hishge jina egi wena: Hirukanara, Talentra nupiwi harniuinagigira, horuxujre hawinjeja Talentra nupiwi hiduxurugshana.

23 Hirukana harnira wagena : Phirana, ware phi egi wogisogranina, wataginigra phi hirarakarana, washara roha hirukana ningigikjanena, hirukana hashinira wo- gishowa harnieja horakewekjena.

24 Egi hisha Talentra hishankira rus*nihera jina egi wena : Hirukanara hiniperes-shana wang shja-ranira max- iiirakisherena inke ne horashunira egi stowarana inke ne horaieninunige.

25 Egi nanikewege, tarnaga egi Talent hashinira ma- rogeja nuxawa-hakanakshana, horuxujre hakaranine ha- shiDira heregaja.

26 Hirukana harnira hornihama egi wagena : Ware wowonk egi worushake ranina, hiraperesgaja max-hia- kisheregi hajinja inke washurnigi egi stohagi hajinja inke waienigi.

27 Bhura hojhieja shura harnira hogishu phianigaja, egi hakirigi shura harnira hakurusanaga egi hiroshura hirassa.

28 Esge Talentra giruswire egi hisha Talentra kerepa- naisha harnira hokuwine.

29 Egi higu peshe junjegl hokuinekjanena, egi juxjin- kjege, eshi hisha jushgunijegi, girus-hirekjanena jagu hamijegi.

30 Egi ware inke washa hikisgamira hokawasrogeja homit'urairekjanihawinaeja raxag-wianaga egi hi-rusge- Bgexji haranishekjanihawina.

31 Jaja Wankshig-hinigra gloria harnieja jlgi egi waxo- piniwarajira harnaj wakishu, shejanagi glori hung- wamioag harnieja minaikjanena.

\

MATTHAiaA, 25.

82 Egl jowehieja waukshig hokirajra harnaj stowagigi- rekjanena egi khiruje wabikjanena, jhasga hlrakarara Jhaaga warnira egi jharnaxra khiruje-wahireshununa Hhesge.

83 Egi jhasgara hoishorohieja wakerekjanena, eshi jha^ naxra hoirajge-hieja wakerekjanena.

84 Egi Hungnaka hoishoroijanaDka wawagekjanena, gu wire neninewina, Jajiga wogisliawa wahiray maDagre ji- nagreja hungmara hirushja-ningigirawira hasliiniwina.

85 Doikeweliira egi waruj liunakuwige, iwusra egi rajga liunakuwige, hijahi harnira egi liokewe liinagigiwige,

86 Nanoka harnira, egi walnf hunagi-shawaxuke, hopa- sharaegi liomaira-kiniwige, jiii-hornaisairera egi hiraira- jiwige.

87 Egi phira hornihairekjaneDa ^i wairekjanena, Hiru- kanara, jajanane donikewe-liir^jau harnijawishe egi warc^ hornikuwishe? Egi iuiwusgi egi rajga hornikuwishe?

88 Jajanane hi jaiii hererani harnijawishe egi hokewe-ni- gigiwishe? Egi shige nanoka ranigi egi waini ningiu- wishe?

89 Shige jajanane howasha harnijawianaga egi jhi-hor- nassaire harnijawishe egi hiranihiwishe?

40 Egi Hungra hornihakjanena egi wawagekjanena: Hisgexjina hinigawina, xunuxjinig warnira hisha jagu ragish'uwingi ne wairagish'uwina.

41 Egi hishge hoirajgejananka wawagekjanena, hijahi howeuwine hosliishigowe hire raniwina, manegus pejeja nihawire, e waxopinishishigra egi waxopiniwarajire war- ninera hirusbjawagigirera eja :

42 Doikewehira egi inke waruj hunakuwinige, iwusra, egi inke rajga hunak'uwinige.

48 Hijahi here harnira egi inke hokewe-hinagigiwinige, nanoka harnira egi inke waini huDagi-shawaxugnige, ho- pashara egi jlii-hornaisairera egi inke homaira-kiniwinige.

44 Egi hishge hornigi-hai rekjanena, wairekjanena : Hi- rukanara, jajanane dokewehi egi iwus egi hijahi here ra- nigi egi nanoka ranigi egi hoshawashagi egi jhi-horuanis- saire harnijawigi egi inke haruini-hauwishe?

45 Egi wawornigihakjanena, wekjanena; Hisgexjina

MATTHAIGA, 26. 69

binigawina, xununig warnira hisha inke washa ragish^u- wiaigif hishge inke washa hinagish'uwinina.

46 Egi she-e manegus haweja howarairekjanena eshi phira wankshig-hoi hisgejaija hokawairekjanena.

HOERA 26.

Tj^GI herena Jaja Jesus hamaj horag rashjangi hironag -^ warnira wawagena :

2 Hirapereswina nupahangi Pasxa won^ra herekjanera, egi Waukshig-hinigra himarag-hirekjanena naramiheja haisarajliirekjege.

3 Egi nab-horuxaj hirukana hungra egi wowagax-hipe- resra egi wankshigra xete warninera nab-horuxaj hiru- kana liungra Kaiaplias liigairera jhixete-liojhieja stoirena.

4 Egi karagus-hirena kerej-hiranaga Jesus rus-iiiranaga egi d'eiiirekjege.

5 Eslii wairena : Inke liamb-warujeja herenikjena, inke wankshigra hiwarupurunikjawige.

6 Egi jaja Jesus Bethania-eja jigi, Simon leper-unga ho- jhieja hokewena.

7 Eja hinugisha hirajina alabaster kog-hisha wikinipa- naphi hoshu harnijina egi nassueja hawaxuna, waruj- nank'u.

8 Egi jaja wironag warnira hajairegi inke gipliinl-hire- na, wairena: Jagua-wau washa de-e hoinige xawami- hishe? i

9 De-e rolia hiruwianaga eg^ wanajojaisgeja woga phin- gaja.

10 Jaja Jesus hiperesgi, wawagena : Jagu-u hinugnagre najgewojirawishe ? Wore phi hingiu waunakaja.

11 Wanajojaisgera hoishib warakishu sh'unkjaniha- wina, eshi ne inke hoishib hinakishu sh'unikjanihawina.

12 Wikini de-e ro-harninegi hingiwaxune, hoxaire har- niua wagiu wauna.

13 Hisgexjina hinigawina higu-hajinja managre eja wo- ragphi de-e wihokhuluegi, hinug de-e jaguune hishge ho- rag-hirekjanena wewirarnihekjege.

14 Egi nup-hashanananka hisha Judas Iskariot higai- rera, nab-horuxaj hirukana hungra wirahina,

70 MATTHAIGA, 26.

15 Egi wawagena : Jagu hunak'uwinashe, himaiiigitag- wigi? Egi ehurasgara kerapana-dani hok'uinekje higai- rena.

16 Egi epa himanag houphi hornirena.

17 Egi waisgab winawohi rokani worujra hamb jomira beregaja wironagra Jesus hirajirena, wagairena: Hajinja Pasxa worujra hirushja ningigikjanihawishe?

18 Egi wena : Jbinageja wang-hishajera eowarawire egi wagawiaje, Hirukanara wena, howagix haruira hiwusunsh jina, horajhleja Pasxa worujra haunkjena wirouag wa^ nira wakarakishii.

19 Egi wironagnanka uinena, jasge Jesus hiwashira egi Pasxa worujra hirushjahirena.

20 Egi jaja hoxjama hakirigi, nuphashanara wakishu minagshana.

21 Egi warujnank^u wena : Hisgexjina hinigawina, hi- sha himaisharaikjanihawina.

22 Egi najgerategra rokauainena, egi jamaga hamag- wiga wage-hajiarairena : Hirukanara newineshe?

23 Egi horniharna egi wena : Hisha wasgeja hiroehu ha- kishu haungi e-himairaikJaneDa.

24 Wankshig-hinigra wowagaxeja jasge wagaxhirera eowakshana eshi hawekjanena wang-jagura hisha Wan- kshig-hinigra himanakhi) wang she-« phi howamana in- kaga wankshig-iningishi.

25 Egi JudaSf e himanaikjanera horniharna egi wena: Hirukanara inkeshi newinenishe ? Wagena : Hishare she- sgeoa.

26 Egi warujnank'u Jesus waisgabduj russana egi wai- nabshana egi rujhena egi wironagnanka wawogarna egi wena: Buswianaga egi rujwire, de-e ro-harnira herena.

27 Egi niwirajgara russana egi winab-anaga egi wawo- garna, wena : Hamaj rajgawine.

28 De-e wai-hamira herena Testament j eg hauna. E ro- ha xu-wagigirena, washa woishana wagit^une.

29 Eshi hinigawina, epa iuke habsinsh-huejahasni daj- ganikjanena, hambeja epa jeg hamikishu dajgankjanilia- wina Jajiga liungma harnieja.

30 Egi jaja nawa rashjaiiiegi, Oliw-xeja howarairena.

MATTHAIGA, 26. , 71

31 Egi Jesus wawagena : Hahe de-^ harnaj watoiragixi- kjanihawina deshesge wagaxankshana : Jha^a hirakarara wajinkjanena egi jhasga homihera mokhiekjaDena.

32 Eshi hakikawa-anaga hageja Galilea mowagaxeja jor- nigini hagikjanihawlna.

33 Peter horniharna egi wagena: Harnaj watoroigixi hireshge inkaga watoaxinikjanena.

34 Jesus wagena: Hisgexjina hinigena, hahe de-e kheni bagawaxge waugra xagni dauiha kiubarhinakhinkjanena.

35 Peter wagena : Harnikishu jekjanegishge inke khi- banikinikjanena. Hishge wironag hijanenanka harnaj she^ge airena.

36 Egi max-hisha Gethsemane higairegi eja Jesus wiro- nagra wakishu hina egi wawagena : Eegi niinagwire, go- jaira hagikaraj tekjanaregi.

37 Egi Peter egi Sebedai hinigwahira nupiwi wakishu- rena, egi najgerategra rokanajirena egi wamaira mashja hirawasu nsh-shana.

38 Egi wawagena: Naxirag harnira najgetegra rokanana jowe d'ewinana, eegi hiwushawire, egi hikbi hinkishu uwine.

39 Egi jowexjinig hiraijera howarena, egihishjara main- ja herehi himpshana egi gikarajra wena : Jaji, ruxurug- phingiy niwirajga de-e hinxagjena egi inke wosbga harnira herenina esbi hashinira herena.

40 Egi wironagra wirakirigaja egi nanank'u wiena, egi Peter wagena : Jasgegaja inke howagix-hisha hikhi hina- kishu sh^uwinishe?

41 Hikhi wine egi gikara j wire inke washa woishana uwa- hiejahorakit'u-sharanikjawina. Naxiragra hisgexji giphi- nangnunige eshi rora inke mashjanina.

42 Egi shige hinupahana rena egi gikarajgi wena : Jaji, niwirajga de-e inke hinxa-ruxurugnigi, jasgegi dajgangi- shana berenagi, wosbga hashiuira haunana.

43 Egi kirigaja shige nanank'u wiena, hishjasu wami- nera shjuwara hoixjinanke.

44 Es:i wat'unarena egi shige nigiowarena egi tdtanihara gikarajshana, shige hoi t' era e waena.

45 Egi wironag warnira wirakirina egi wawagena: Na-

72 MATTHAIGA, 26.

winane, egi xgasigiwire. Horuxujwire howagixra hiwu- suDsh jiginina egi Wankshig-hinigra washa woishana ura nab warnineja horushjarehirekjanena.

46 Nashiwine, hinekjawina, horuxujwire hiwusunsii- jiginina himainaikj^nera.

47 Egi hit'at'ajau, horuxujre, Judas jina nup-hashanaia hiaha herera egi hornihexetexji hakishu jina, wigijgux egi wiwapox hami, nabhoruxaj hirukana hungra egi wan- kshigra xete warninera e huwagigire.

48 Egi hisha himanaikjanera wijanti wagiungi wena : Hisha i-wakhiwankjanera erena, shja liarukoewiaje.

49 Egi higuana Jesus hirajina egi wena: Hirukanara hinikaragina, egi i-K)khiwanksliana.

50 Egi Jesus wagena: Hijakoronira, jagu-u wasti'ana* jiehe? Egi liajirena egi Jesus harukos-hiranaga egirus- hirena.

51 Egi horuxujre, Jesus wakishu unjega hisha, ara wajig- rehianaga egi wigijguxra kurusanaga egi nabhoruxaj hi- rukanara warnihi warnira hisha hojina egi najawara hisha gixguna.

52 Egi Jesus wagena: Wigijgux hashinira hotambeja shige hotumbre, jarnaga wigijgux rusgi wigijgux hit'aire- kjanege.

53 luke shegunegl Jajiga khijire hashi duxurugniguni hirareshe? Egi higuana waxopiniwarajirera Legionra nup-hashana hiraijera jingiginana.

54 Eshi wowagaxra jasgehianaga exji herekjaneshe, Ja- sgegi herekjanena.

55 Howagixeja Jesus worohanka wa wagena: Wama- nuke hiraji hinagish^uwishe, wigijgux egi wiwapox ha- shini rajiwi hishgurajiwigi? Hambga harnikishu mianag hajena wohokhuhojhixeteja washa ningiguswi egi inkaga hinshurukoswinina.

56 Eshi washa de-e harnaj uinare, prophetra wowagax warninera exji herekjege. Egi shejananegi wironagra har- naj t' u n a) rena egi gias-hirena.

57 Egi Jesus harukos-hirera uabhoruxaj hirukana hungra Kalaphas eja harniahiiena, hajinja wowagax-hipereBra egi xetera hostonankhi eja.

MATTHAIGA, 26. 73

53 Eshi Peter hari hironagshana, nabhoruxaj hirukana huDgra jhixete hamineja hiDa, egi hijokewena, egi warera wakishu miDagshana, jasge hinankhi hajakjege.

59 Egi nabhoraxaj hirukana hungra egi xetera egi ^ijuie- hira hamaj Jesus wihohi woishjanke hirakira horninan- kshana d'ehirekjege.

60 Eshi inke wa^a hieranina. Egi wihohi woishjan- kera roha jinunige inke washa hieranina. Hirowageja wihohi woishjankera nupiwi jina,

61 Egi wairena : De-e wena, Maura wohokhuliojlii-xete harnira maisinsh hatuxurugshana egi hambra danihangi shige hautushjanana.

62 Egi nabhoruxaj liirukana hungra nashinajegi Jesus wagena : Inke waragi-xabnishe, de-e jagu hinigamagre?

63 Eslii Jesus iuke xabnina. Egi nabhoruxaj hirukana liungjega horniharna egi wagena : Wihohire Mau niambra jowehieja, hungiragwire Kristus ninegi Maura Hinigra.

64 Jesus wagena: Hishare shesgena. Egi wanigena, epa Wankshig-hinigra hashjakjanihawina homashjara hoishoroliieja minagnainkjanena, egi wangregi maxiwi- eja jikjanena hashjakjanihawina.

65 Esge nabhoruxaj hirukana hungjega waiuira kuru- gas-ehana, wena : Maura raxjashgunina, jagu-u hijaira wi- hohi liiunkjawishe ? Horuxujwire, Maura raxjashgunira hinaxguwingaja.

66 Jagu hirarawishe ? Hornihairena egi wairena : D^e- hire pliingaja.

67 Egi hishjara hoshoirena, egi nab-ruporog hirojinena egi hijanenanka nab-ruparas hirojinena.

68 Wairena: Prophet-wiwine Kristus neninegi peshe waushe hornijinga?

69 Egi Peter jhixete hakohfeja minaganankshana, egi hinugisha hirahina wena : Hishge ne-liisha ninena Jesus Galilea-eja herera hakishu uinera.

70 Eshi jowehireja khibakhina, wena : Inke hiaperes- i^a jagu hishegi.

71 Egi jaja jang-jhioxoro-jhikeja higi, iiinug hijaneisha magi egi hijamankhi wawagena : Wang de-e hishge Jesus ^asareth'ieja herer9.iiakifihu~una.

74 MATTHAIGA, 27.

/

72 Egi shige khibakhina wihohi, inke hiaperesnina wang she-e.

73 Egi hagregi hijanashinankhi hirajirena egi Peter wa- gairena : Hisgexjiogaja hishge ne hisha niueua hoit'e ha- shinira wijantina.

74 Egi washoshishig howe rokigujirena egi wihohiDa wena: Wang she-e inke hiapereBnina, egi higuana baga- waxge wangra xagshana.

75 Egi Peter Jesus hoit'e iianiira wewina, E wagena : Kheni bagawaxge wangra xagnt, daniha khibaina-khinkja- nena. Egi hihiaabanaga egi xagra rokanawena.

HOERA 27.

JAJA haini hakirigi nabhoruxaj hirukana hungra egi wankshigra xete waminera hamaj Jesus haehirena, d*ehirekjege.

2 Egi rusgij-hiranaga nigeharni-howarairena, egi mowa- gax hirukanara Pontio Pilato eja rushjarehirena.

3 Egi Judas, e himanagra, jaja Jesus d'ehirekjanera ha- jagi, najgerakarategshana, egi shurarsgara -kerepanada- nianka nabhoruxaj hirukana hungnanka egi xetenanka wagarnijina.

4 Wena: Inke phini hagaja, wai-phisha himantagra. Egi wairena : Jagu niauwishe ? Hajash'unajegaja. ^

6 Egi shura-sgananka wohokhuho-jhixeteja wot'unena, egi nigeowakaranaga egi rarnaga egi doxorushga kikuna.

6 Egi nabhoruxaj hirukana hungnanka shura-sgara wa- rus-hirena egi wairena : Shura de-e Maura shura-hogishu- wieja hoshura woehieja roxirena, wai hiruwinege esge.

7 Egi karagus-hirena, egi rexoro-rexunga max-hamira shura she-e higiruwinena, hijahi herera eja waxairekjege.

8 Esge max she-e wai-maxra higairena hamb de-e hipa.

9 Egi Jeremias prophet ra jagu arnihera exji herena, wena : Egi shurasga kerepana-danianka rus-hirena, hoiki- sgera E hikisgehirera, e Israel ninkjangeja ruwinera.

10 Egi rexoro-rexunga max harnira higiruwinena, Hiru- kanara shesge ningigina.

11 Egi Jesus mowagax hirukaila joweja nashina. Egi mowagax hirukanajega wigiwaxshana wena : Judra hung

MATTHAIGA, 27. 75

haminera uenineshe? Egi Jesus wagena: HisliarajaDe shesgajeua.

12 Egi jaja nabhoruxaj hirukana liungra egi xetera wa- shinaraj hiregi lake wagixabnina.

13 Egi Pilatus wagena-: Inke nanaxguni-rajeshe washa- ra jarnaga hiranirajnagre ?

14 Egi inke lioit'eisha rareshge gixabnina, hirukanajega resbge khorera rokana liina.

15 Woruj-eja hirukanajega waushununa hornassairera hisha wankshignanka wagirushja reliinana, hajanjega gi- phinega.

16 Egi shejananegi hijaira wowonk hornassaireisha hijamakshana, Barabbas higaireDa.

17 Esge jaja stoiregi, Pilatus wawagena: Hajanjega ningitushja-reliawigiraipliiwinashe? Barabbas nigeshge Jesus, E Kristus higairera.

18 Hiperesjena khiwassainege esge rushjarehirera.

19 Egi jaja Pilatus (waehi) waminageja minagkhi, hija- wina woraghisha hirajihina, wena: Wang phi she-e inke washara hisha giuuian je, washara rohaxji hirawajena hamb de-e E hiahaniera.

20 Eshi nabhoruxaj hirukana hungra egi xetera woro- hanka waraxurughirena Barabbas e tairanaga egi Jesus d'ehirekjege.

21 Mowagax hirukanara homiharna egi wawagena: Nup hajawine hajanjega e ningitushja rehawigi raiphiwi- naahe? Wairena: Barabbas.

22 Pilatus wawagena: Jesus jasge hagigikjaneshe E Kristus higairera? Hamaj wagairena: Naramiheja hai- saraj-wagigire.

23 Egi mowagax hirukanajega wena: Jagu-u, jagu wowong hisha ushe? Eshi hiraijera uwainena, wairena : Naramiheja haisarajwagigire.

24 Egi jaja Pilatus ioke washa raxurugnira hajagi, eshi hiraijera mashja airege, ni russana egi nabra kurusharua worohanka jowehireja, wena: Wang phi de-e wai har- Dieja inke ne hiaishananinaj hajash'u-harajawingaja.

25 Egi wankshigra hamaj hornihairena egi wairena: Wai earnira wangashu-hirawina egi ninkjaug hiwarniwina.

76 MATTHAIGA, 27.

26 £gi Bhejanagi Barabbas wawagi-rushjarehina. Egi jaja Jesus wasba pabi higipsinsh rushjanegi, wagirusbja- rebina naramiheja haisaraj-birekjege.

27 Egi luowagax birukanara manape 'warnira Jesus rus- biraoaga jbiboxorojikeja hamiokawauena, egi manape horuihera hamaj eja stoireoa.

28 Egi wainira wagirusboroj-birena egi waini shuj bisha bogiwaxug-birena.

29 Egi jaja na-pahi hirakbiweja hung wokani^ hisba u- rusbjainegi, nassu hibageja hagikanag-hirena, egi raxgei- slia nabhoisboroija bamigigirena. Egi jowehieja buporo- himinagbirena, egi igixja wairena: Hinikaragina Judra bung harninera.

30 Egi bashoirena egi raxgeaka rus-biranaga egi nas- sueja hojinena.

31 Egi igixjara rashjainegi bageja yronashira girushoroj- birena egi waini ewarnira wogiwaxug-biranaga egi nige- harnihowarairena naramibeja haisaraj-birekjege.

32 Egi harabairau wang Kirene-eja hereisha hakijairena Simon higairera, e hinibaminamaga uaramihera gik'ingi- girena.

33 Egi jaja ma-nige eja hahiregi Golgotha higairera, wankshig-parhushereg hominagra e wairena.

34 Egi ninash hok'uin^na pisda birokishuire rajgan- kjege, egi jaja rajgagi inke rajganina.

35 Egi naramibeja haisarajbiregi waini warnira kbiruje wakiiinena, husliereg gishox uinena rewahire: Propbetra jagu airanibera exji herekjege: Waini warnira khiruje wakhinena egi wonashi harnira husbereg gisbox-u rehi- rena.

36 Egi miaag-hiranaga hirakaranakshana.

37 Egi nassulii wangeja biraraj-birerawagaxankshana: De-e Jesus herena Judra hung harninera.

38 Egi wamanukera nupiwi haldshu naramiheja haisa- raj-hirena, bisha hoishorohieja nankshana egi hijanera boirajgehieja nankshana.

39 Egi jarnaga ehahiowega washingagarnankshana, para iiirunanahirena.

40 Egi wairena : Wohokhu-bojhixetera maisinsh-ranaga

MATTHAIGA, 27. 77

Qgi hambra danihangi shige sh'u-shurushjanashe hlshera, Diamb-khine, Maura Hiaigra neninegi, naramiheja d'ambre.

41 Eg! hishge nabboruxaj hirukana hungra igixjarnan- kshana, wowagaxhiperesra wakisbu egi xetera, wairena :

42 Hijanera niamb'wahijegaja, exji inke niambkbi- ruxurugnina. Israelra E huog harninegi, naramiheja d^ambgigiwire, egi harnaxgunkjawina.

43 Maura hihashina, shegunegi girusbjane-higigiwire, gijire rogunankhi. Wena : Maura Hinigra newinena.

44 WamanukeDanka hishge, e naramiheja wakishu hai- sarajhirera wasbingagar-nankshana.

45 Egi howagix hirakewe-hainja hokawas-shana ma- nagre barnaj, howagix hishanki-jushgunieja hipa.

46 Egi howagix hishanki-jushguni-hainja Jesus masbja uwana, wena : Eloi, Eloi, Lamma Sabaxthani ! Deshesge ewairena: Mau-harnixji, Mau-harnixji, jagu-u hinat'u- sher^she ?

47 Hota hijarnashinankhi, jaja she-e naxguinegi wai- rena : Wang de-e Elias gigoman kshana.

48 Egi higuana hisha nuwang-anaga egi sponsh hisha rasanaga egi ninashra hoixji hoshurna, egi raxgeja haka- nag-anaga egi raj gang! gina.

49 Hijanenanka wairena : Sbegunag-hiwire, horuxuijhar wina Elias jianaga nianib-hikjanegi.

50 Jesus, jaja shige masbja uwanaga rashjangi, d'ena.

51 Egi horuxujre, wobokhu-hojbixeteja hagijara nupihl hogasrerana, wangeja hugi mainja bipa. Egi mara hi- xgana egi inixetera gshabralrena.

62 Egi wanaxi homigra gibas-hirena, egi wakanjangra rowaroinera rohaxji nanankhi kikawarahirena.

53 Egi wanaxi homingeja hihinab-birena hakiha-wan- kshigianaga hageja egi j hi nag wakanjankeja hoikewena, egi roba jantingikbina.

54 Egi jaja manape hungjega egi wakisbu-unjegi Jesus hirakara, mara hixgangi hajairena egi wasba jagushana uiaegi, naxirera rokana hirena, wairena; Hisgexji de-e Maura Hinigra heregaja.

55 Egi hinugra roba hija-uankshana hari woruxuj-nan-

/

78 MATTHAIQA, 28.

kshana, e Galilea-eja Jesus liakishu hironag howajiregi, wagirananke.

56 Hisha Maria Magdalena herena, egi Jakob eg! Joses hiunihirera Maria, egi Sebedai ninkjang warnira hiuni- hirera.

57 Egi jaja hoxjarna hakirigi, wang hitajeisha jina Ari- matiiea eja hereisha Joseph higairera, e hishge Jesus hiro- nag warnira liisha herena.

58 E Pilatus eja hioa egi Jesus ro harnira tarna. Egi Pilatus rora hok^u wash'ina.

59 Egi jaja Joseph rora rusgi, linen waipere sgexji hiro- wejana.

60 Egi warnaxi-homig jeg earnieja hot'umbshana, e k'era inieja egi warnaxi-hoshuaka jhirobra ini xeteiaha eja ha- wanana, egi nigeowakerena.

61 Egi Maria Magdalena eja jena egi Maria hijanera wamaxihoshuaka joweja minagnankshana.

62 Egi hoikoroho-hambra hereanaga haininegi nab-ho- ruxaj hirukana hungra egi Pharisera Pilatus stoirena,

63 Wairena: Hirukanara, hiapereswina waishjanke she-e niambjanegi wena : Hambra danihangi shige haki- kawa-ankjauena.

64 Esge warnaxihoshura hamb-hidanihainja hipa hira- kara washire, nigete wironag warnira haheregi hahiranag& manu hirege, egi wankshigra wawagairek janena : D^ar- nagra eja niamb howakirina, egi woishjanke hirowagnira hiraijera shishiggikjanena jegeja herera hiroheg-hirena.

65 Pilatus wawagena : Wirakara shuruis-jawina, rawia- naga egi jasge hishuruxurugwigi hirakarawire.

66 Egi harairena, egi warnaxihoshura hirakarawagigi- rena, egi inira haixiri hirena, egi wirakarara hijawakere- rena.

HOERA 28.

SABATH hoshejainja, hambguregi hambjornira hereha- regaja haramihehambregi Maria Magdalena egi Maria hijanera warnaxi-hoshura haja hahirena.

2 Egi lioruxujre, mara hixgara rokanana, Hirukanara waxopiniwarajire harnira wangregi howajige esge, egi jiar-

MATTHAIGA, 28. 79

naga egi Jhirobeja ininaka hijahi bawanana egi hamina- gshana.

3 Hishja harnira wakanja-hojamb hikisgena egi waini warDira wa hosga hiklBgena.

4 Egi wirakarananka gissassainena nakawairege egi wang d'e hikisge jijerena.

5 Egi waxopiniwaraj-hirajegahorniharnaegi hiaugnan- ka wawagena : Inke ne naxirawinine, biaperes-bajena Jesus horani.harajera, E naramibeja baisaraj birera.

6 Inke biginibamina, kikawa-ana, era shesgena. Hu- wige Hirukanara hajiuja mingra lioruxujwire.

7 Egi xapge karawige, egi wironag warnira wogirag- wiaje E d'amagra eja howakiri kikawa-ana. Egi horuxuj- wire Galilea-eja jowerawieja bowarena, eja bashjakjaniba- wina. Horuxujwire bomigitag^dna.

8 Egi xapge wamaxi-bosbueja nige-bowakarairena, na- xire egi wogishawara rokana, egi nangbirena wironag war- nira hoit^era wagami-hagirena.

9 Egi wironag warnieja worag hakarabairau, boruxujre, Jesus wakijarna, wena : Hinikaragiwina. Egi bahirena egi si-eja bikiorna egi gikaraj-sbana.

10 Egi Jesus wawagena: Inke naxirawinine, rawige wakhiuubra wawogiragwire Galilea-eja bowarairekjena eja hinjairekjanena.

11 Egi jaja hakarairegi, boruxujre, wirakarara bota jbi- nageja bagirena egi jagusbana uinegi nabboruxaj biru- kana bungeja harnaj boragliirena.

12 Egi jaja xetera wakishu stoiregi egi karagus-birena, shurara rokanaxji manapeuanka bokuinawina,

13 Wairena : Wasbekjawina, wironag warnira baberegi bajiranaga mankaranu birena barna barnagwiu.

14 Egi mowagax birukana xetera de-e uaxgungi wakit^a- wianaga, egi wanikaral-sbekjawiua.

16 Egi sburara warus-birena egi jasge hiwasbirera uiue- na. Egi washa de-e airare Judra harnaj shesge airena hambegi hipa.

16 Egi wironag bisbankirasbanara Galileareja bowarai- rena, xeisba hihageja bajinja Jesus wamangirajra eja.

17 Egi jaja hajairegi gikarajbirena esbi bota kbibabirena.

80 MATTHAIGA, 28.

18 Egi Jesus jiamaga egi wawoklt'ena, wena: Homa- shjara haraaj hunkuinena wangregi egi manegi herera.

19 Esge rawianaga egi wankshlg-hokiiajra harnaj washa wagij?uswire, niwawaxuwianje Hianj-hirera rash haruira hiu egi Hinigra egi Naxirag wakanjangra.

20 Egi washara harnaj wagigus-wiaje uiDekjena jagu uinishiwira, egi horuxujwire hoishib harnikishu hauaa- jawiua ma hosheJaiDja bipa. Amen.

EWANGELIUM WAKANJANK MARKGA WAGAXRA.

HOERA 1.

T^E-E jeghojikerera herena woragphi Jesus Kristus har- ^^ nira, Maura Hinigra.

2 De-shesge prophetra wagaxhirena : Horuxujre, worag harnira hishja joweraija howarehagigina, e joweraija na- gura hirushjaningigikjege.

3 Hora jantinjena hisha mojainainja wahokhura. Hi- rukanara nagu harnira ^irushjangigiwire egi mowe nagura roja-gigiwire.

4 Johnga mojainainja uiwawaxunjena, niwawaxu wi- hokhujena najgera-karateghiregi washa woishanara wagi- Vunaitiekjanena.

5 Egi Judea mowagaxeja herera egi Jerusalemejaherera harnaj hirajirena. Egi harnaj niwawaxu-hirena Jordan ni-eja, washa woishanara wokaraghirege.

6 Egi Johnga washa huxashog-hin worn ash i-isha horna- shinaegi waxui-pirag hisha hipiragshana, egi sasajge ruj- Bhaaa egi hesig-danishu hojainainja here.

7 Egi wahokhuna^ wena: Hisha hiraijera mashjaisha hiroioag jikjanena, E waguje-sika harnira inke pakhua- naga girushge hiakisgarnina.

8 Hisgexji ni wagiu hajena harnipaxu hajane, eshi E Naxirag Wakanjangra harniwaxu-kjanihawina.

9 Egi hamhanaka eja wauna, Jesus Nasaretheja howa- jina Galilea mowagaxeja, egi ni hawaxuinena Jordaneja Johnga wauna.

10 Egi higuana nieja anjinakshana wangregi ruhas-hire hajarna egi Naxiragra ru jgesga hikisge harnukanag hurna egi hash ere na.

11 Egi wangregi hora howajina wena: Neninena Hi- nignira wornigixetera E haiphixji-shununa.

12 Egi higuana Naxiragra wauna mojainainja howahas- shana.

13 Egi mojainainja hambra kerepana-jopaha una, egi

[Winnebago Script.] 6

82 MARKGA, 1.

Satan hiunjaire egi wanoijge hojaina hor^je hakishu una, eg! waxopiDiwarajbirera harniuinena.

14 Egi hageja Johnga jhi-horDassairena Jesus Galilea- eja kirina, Maura hungma woragphi barnira wibokbun- jena.

15 Egi wena : Hereginina egi Maura buugma barnira hiwusunsb jina, najgera-karategwire, egi woragphira bar- naxguwine.

16 Egi Qalilea t'e hijejeja bowe-manianku Simon hajar- na egi e kbinubra Andreas, hoigixera teja bot'unanan- ksbana, boikisbere wauttanke.

17 Egi Jesus wawageua : Hiroinagwire, egi wankshig bikisbere niuukjanibawina.

18 Egi biguana boigixe warninera wat^unairena egi hiro- nag-birena.

19 Egi jaja jowexjinig biraijera howaregaja, Sebedai binigra Jakobga bajarna egi e kbinubra Jobnga, e bisbge wajeja boigixe waruinera wakurujag-nanksbana.

20 Egi biguana wagigorna egi bianjhirera Sebedai t'u- nairena wajeja wang warera wakarakisbu egi bironaghi- rena.

21 Egi Kapernaumeja bokawairena, egi biguaua Sabath hambgi wobokbu-bojbieja bokewena egi wasba wagigus- sbana.

22 Egi wogus barnira gixixbirena wasba wagigusra hisha homasbja barni hikisgewena, egi inke wowagax-biperes hikisgamina.

23 Egi wobokbu-bojbieja wangisbajenanaxiragflbisbig hisba barnijena, egi uwana,

24 Wena : Sbegu un jewiwine, jagu ningiubajesbe, Je- sus Nasaretbeja ninegaja? Maisinsb hinarajiwisbe? Hiniperes-shana pesbe ninera Hisbankira wakanjangra Maura eja bowaji.

25 Egi Jesus winakewebina, wena : Xapguni nasbinge, egi eja bibinabre.

26 Egi jaja naxirag sbisbigjega mainaje jirehigi, egi masbja uwana, eja bibinabsbana.

27 Egi bamaj kborairena, bikiwax-bajiarairena, wai- rena: Jaguisba de-e beresbe? Wogus jeg jaguisba de-e

MARKGA, 1. 83

iiereshe? Homashja hiuanaga naxirag shishigra uwa- shira, egi giuinena.

28 Egi higuana marnanka harnaj bornaxgura hoerarena Gal ilea mara.

29 Egi jaja wohokhu-hojhleja hihinab-hlregi, higuana Simon egi Andreas hojhlreja hokawaireua Jakob egi Jobnga baklsbu.

30 Egi 8inion bijawira biunira rotakaj-u bowasba- ksbaua, egi biguana boragbirena.

31 Egi jiaruaga egi nabeja barukos-sbana egi nasbingi- giua egi biguana rotakaj-ura rusbjana egi wawagiraji- rena.

32 Egi boxjarnagi, jaja wira biregi bowasbara barnaj wagarui bajirena, egi sbige jarnaga waxopinisbisbig harninankbi.

33 Egi jbinagananka barnaj jbirobeja stoirena.

34 Egi bowasba boklrajra roba rusbjabina egi waxopi- nisbisbigra roba jangra bowabas-sbana, egi waxopinisbig- nanka inke bit'et'e wagiginina, biperesnanke esge.

35 Egi baininegi, kbeni bamb-wijejni, bibioabsbana egi mojainainja bowarena egi eja gikaraj-sbana.

36 Egi Simon egi jaruaga wakisbunankbi bagregi hi- ronagbarairena.

37 Egi jaja bieregi, wagairena: Harnaj bornininan- ksbana.

38 Egi wawagena: Jbinag joweregi nagre eowaine- kjawina, e bisbge wahowakunkjena, desbesge wagiu ba- jina.

39 Egi wobokbu-bojhi warnineja wabokbuna Galilea mowagaxra liarnaj bouna, egi waxopinisbisbigra jangra wowabas-sbana.

40 Egi lepra bisba birajina, gitarna egi buporo-biming- sbanaegi wagena: Hiraregi, rushjaina-sbguniua.

41 Egi Jesus najogijana, egi ara wajigre-bianaga egi bikiorna egi wagena : Haunkjanena, niousbjankjena.

42 Egi -bigu bit'et'e rasbjangi biguana lepra rusbjana, egi sgeejijena.

43 Egi barojaxji rogixina, egi biguana nigeowakere- gigina.

84 MARKQA, 2.

44 £gi wagena: Horuxujre hinkisha hogiragDianje, eshi karare, nabhoruxaj hirukauaiDJa kikawahaje, egi nabru- xajaje niiiushjane Mosesga u-washira hiu waworagisha- rag washunkjaDena.

45 Eshi ranaga egi horagra rokana wajirena egi washa de-e liiraijera liornaehina, rokanawege, Jesus iuke jhi- uageja harusliarani bokewe ruxurugnina, eshi niojainain- ja iinjena. Egi higu-hajinja lierera harnaj hiraji-hirena.

HOERA 2.

T?QI hamb jarDahagiregi Kapernaum-eja shige ho- -■-^ kewena, egi jhiejarnak aire naxguinegi.

2 Egi higuana roha sto-khinena) rokauaxjinge jhira hakhini-khiDena, jhirobra reshge hakhini-khinena, egi hoitVra wawihokhuna.

3 Egi hirajy-ena, hisha h o washa ro-t* eg ungi ejopihi hariiijiwiua.

4 Egi JMJa inke hiraji ruxuruij-hiranigl worohanka lia- WMU, liajinjanankbi eja jhihagra rubas-hirena, egi jaja rusheregi lioinigra (wagina hiroisbge) liarnukanag gigire- ua, iiowaslia r<)-t'ejj:aiika homigra.

5 Jaja Jesus baruaxgu warninera wagijagi, howasha ro-t'eganka wageua : Hiuigbaxji washa woishana washi- nira wanigit'unairena.

6 Eshi wowagax-hiperesra hota hijaminag-anaDkshana, egi najge warnineja wewinanksbana:

7 Jagu-ungaja wang de-e (Maura) raxjashguni hit^eshe? Peshe washa woishana wagit'uue ruxurugshe Maura eshana ?

8 Egi hijyuana jaja Jesus naxirag harnfra bikuanaga liiperesgi desbesge wowewira hirananklii wawajyena: Najge wasbiniwieja washa de-e jagu hirarasbanakshe?

9 Hajnnjegi era wowategeiiiprsbe, wani? howasba ro- tVjranaka wagena, wasba woishana wasliinira warnijj^i- t^untena era^ nigeslige nasbianaga homigra kurusanaga egi nianine era?

10 Eslii hiraperes-kjanihawina Wankshig-hinigra ho- masbja harnijena ma-egi washa woishana wagit^une (ho- wasba ro-t'eganka wagena),

MARKGA, 2. 86

11 Hinigena) kikawa-ane, egl homig hashinira kurus- anaga, egi jhi-horajhieja howakarare.

12 Egi higuana kikawa-ana homigra rusanaga egi jowe- hiieja nigeowakerena. Egi haruaj khorairena, egi Maura rajank-liirena, wairena: Washa de-shesge iukaga haja- winigaja.

13 Egi sbige teja hijejra howarena, egi worohanka harnaj iiirahirena, egi washa wagigus-shana.

14 Egi e-hahiowegaja, Lewi hajarna, Alpheus liinlgra, woirowe horuseja minaganankshana, egi wagena : Hiroi- nagre. Egi nashiauaga egi hiroDagshana.

15 Egi lierena e liojhieja Jesus wprujeja niinagshana, publikaura rolia egi washa woishana ura hishge Jesus hakishu miuagnankshana egi wironag warnira, roha hijake, egi hironaghirena.

16 Egi jaja wowagax-hiperesra egi Pharisera hajairegi, publikanra egi washa woishana ura w^ruj wakisliu unan- khi, wironag waruira wawagalrena : Jasgegaja waruj egi rajga publikaura egi washa woishana ura wakishu uua- kshe?

17 Jaja Jesus naxgungi, wa wagena : Jarnaga wanai- sbguni-anklii inke makhani hiuuinaiikshana, eslii jarnaga howashakhi. Inke pliira wagigo hajinina, eshi washa woishana ura najgerawakarateg hirekjege.

18 Egi Johnga wironag warnira egi Pilar isera warninera hantaginaj-hiresliununa, egi iiajiranaga egi wagaireua : Jagu-u Johnga wironag warnira egi Pharisera warninera hantaginaj-hire, eshi wironag washinira inke hantaginaj- hirani?

19 Egi Jesus wawagena: Jasge-hiranaga kliikanag- houeja liahiregi hantaginaj hiranashe, jajaixji hinug- khanaikjanega wakishu unjegi? Jajaixji hinug-khanai- kjanega wakishu unankhi, inke hantaginaj ruxurug hi- raninann.

20 Eshi hambra hajiregi, eja hinug-khanaikjanega wa- girus-hirekjanena, egi hambanaka eja hantaginaj-hirekja- nena.

21 Inke wankshigra hisha wonashi jegeja nige rusnna- ga wonashi sh'ageja hirarujag-ninana, jegnanka rukixa-

86 MARKGA, 3.

naga shaganaka rugasnage eege, egi hopoxra hiraijera hi nana.

22 Bgl inke hlsha Dlshuj-jeg hiregij)ex-8hageja hoehui- nana, ehesge higl nishuj-jegjega pexra xuxre-hiuana egi iiiflhujra xunarnana, egi pexjega raaisiDjuana. Eshi ni- BhuJ Jegra pex Jegeja woshuiranana.

28 Egi wauna waisgab maxra hahiowena Sabath hamb- regi. Egi liarahairau wironag warnira waisgab russoj- hajlaralrena.

24 Egi Pharisera Jesus wagairena: Horuxujre, jagu uagaja Sabath hambregi wauineshe e woehira roxiagra.

26 Egi wawagena: Jasge inkaga wowagaxra hasbja- wlnlshe Dawldga jagu una jaja warogungl egi dokewe- higi egi Jarnaga hakishu uankhi ?

26 Jasge Maura hojhieja hokawarnaga higi, Abiathar nabhoruxa] hirukaua hungra hamb harnieja, egi waisgab- wahara rujshana, e woehieja rujra roxira, eshi nabhoru- xaj hirukanarashana, egi wakishu unjega hishge wawo- garna ?

27 Egi wawagena: Sabath ra wankshigra wawagiuna, egi inke wanksliigra Sabathra ewarninina.

28 Esge Wan kshig-hi nigra Sabathra hishge hirukanana.

HOERA 3.

EGI shige wohokhu-hojhieja hokewena, egi wangisha ejanankshana^ e nabra d'akasere.

2 Egi hirakarairena Sabath hambeja rushjahlege hirai- rege, e washinaraj-hirekjege.

3 Egi wang nab-takaserenanka wagena: Hokissagregi nashine.

4 Egi wawagena : Sabatli hambregi jagu hiuwigi phinkjaneshe, washophi u-anaga nigeshge washoshishig unashe ? Hisha niambhianaga nigeshge hisha d'ehinashe? Eshi inke xabhiranina.

5 Egi jaja hogigix woruxujshana wogiteg, najgerateg- shana najge warninera warnuxshag-hirege, wangjega wa- gena : Ara wajigre, egi ara wajigshana, egi nabra niamb- bhana hirakissanigra hikarakisgena.

6 Egi Pharisera hihinab-hiranaga egi higuana Herodes

MARKGA, 3. 87

ware warnira wakisha karagus-hirena hakira, jasgehira- naga d'ehiranagi.

7 Eshi Jesus nigeowakerena wironag warnira wakara- kishu tejana howarena. Egl hornihexete Galilea-eja howaji hironag-hirena ^1 Judea-eja howaji.

8 Egi JerusalerQ'^ja howaji egi Idumea-eja egi Jordan ageja, egi Tirus egi Sidon hiwusunsh jliinakhi hornihe xetexji, jaja naxguinegi washa rokanaxji unjegi hiraji- rena.

9 Egi wironag warnira wawokit'ena, wajra hislia hl- rushja gigirekjege hornihe-xeteaka liawau e inke hiranas- sunsh hiranikjege.

10 Bolia ruslijahina, hiranassunsli haliumankshaDa hi- kiornai, Jarnaga tetegankhi.

11 Eginaxirag shisliigra jaja Iiajairegi, jowehiejajimp- hirena, egi uwainena, wairena : Maura Hinigra nenine- gaja.

12 Egi harojaxji warogixina, inke hiperes-hirelii wahi- ranikjege.

13 Egi xexete hisha eja hotina, egi peshe gipliingi wagi- gorna egi hiraliirena.

14 Egi nuphashana injabkerena) e hakishu uinekjege, egi waliokliu rewagigikjege,

15 Egi homashja harniwagigina ho washa rushja hire- kjege, egi waxopinishishig jangra howahas-hirekjege.

16 Egi Simon rash hinup harnira Peter higairena.

17 Egi Sel:>edai hinigra Jakob, egi Jakob kliinubra JoliDga egi rash hinupliisha liarniwagigina Boanerges wi- gena, wakanjara hinig wahira wige wena.

18 Egi Andreas egi Philip egi Bartholomea egi Matthai- ga egi Thomas, egi Alpheus hinigra Jakob, egi Thaddeus, egi Simon Kanaan-eja hereisha,

19 Egi Judas Iskariot, e himanagshana, egi jhi-hisha eja hokawairena.

20 Egi shige worohaxji hija stoma, inke waisgab ruj raxurug phinina.

21 Egi jaja washawahira naxguinegi hihinabhirena hakurukos-hirekjege, wairena : Warnaxi-howankjena.

22 Egiwowagax-hiperesra Jerusalem-ejahowajiregi wai-

88 MAEKGA, 4.

rena : Beelsebub harnijena, eg! waxopiDishishig hungra hiuanaga waxopinishishig jangra howahasjena.

23 Egi wagigorna, egi wawagena washa hisgera hiu: Jasgehianaga Satanra Satan jangra howahasnashe ?

24 Hungmara hisha khirujekhi-anaga hakikiragi hung- ma she-e inke uashi ruxurugninana.

25 Egi jhira hisha khirujekhi-anaga hakikiragi jhi she-e inke nashi ruxurugninana.

26 Egi Satanra nashianagahakikragi egikhirujekhingi, inke nashi ruxurugninana, eshi sheja hiranana.

27 Inkisha wang mashjara hojhieja hokawaninana, ^i washa warn ira wanasheninana, inke j or ni wang mashja- jega rusgijninashe, egi hagenigi washara wanashenana.

28 Hisgexjina hinigawina: Washa woishanara hamaj wankshigra wagit'unairekjanena egi«raxjashgunira, higu peshe raxjashgunigi.

29 Eshi hisha Naxirag-Wakanjangra hakira raxjash- gunigi, inkaga git'unairanikjanena, eshi wigishanajauana manegusdi hawanana.

30 Naxirag shishig hisha harnijena airege esge.

31 Egi wakhinubra egi liiunira hajirena, egi jangeja nashinankshana gigo-wagigirena.

32 Egi worohanka hogigix minagnankshana, egi wagai- rena: Horuxujre, hiuniraga egi warakhinubra jangregi hornininankshana.

33 Egi wawomigiharna wena : Peshe naniga hereshe, shige wakhinubgi ?

34 Egi hogigix horuxujshana hijaminag-anankhi, egi wena : Horuxujwire, naniga egi wakhinubra.

35 Higu peshe Maura woshga harnira ungi e hakhinub- ra herena egi hinughajabra egi naniga.

HOERA 4.

EGI shige teja hijejeja washa wagigusHshana, egi eja hornihexetexji stoma, esge waj-hisha ejahokewena, egi tejainja minagshana, egi worohanka harnaj teja hijej moroija unankshana.

2 Egi washara rohaxji wagigus-shana washinsgera hiu, egi wogus harnieja wawagena :

MARKGA, 4. 89

3 Harnaxguwine, horuxujwire, max-hoshuisha max- hoshureua.

4 Egiherenajajawoshuglf hota nagueja kirina^-hireua, egi wanig wangregi-herera hajiranaga egi jeb-wahirena.

5 £gl hota inijaija kirioak-hlreiia, eja inke makax ju- nina, egi higuaua haxeb-hirena, inke makaxra shewenige esge. .

6 Egi jaja wira hankshi-jinakhi daxuirena, egi inke reju ju-ranige esge hatatek-JiireDa.

7 Egi hota napahi horogeja kiriuank-hirena egi napa- hira haxeb-hireDa egi wariiassag-hirena egi inke waisgab hami nag-h irani oa.

8 Egi Iiota makax hophfeja kirinank-hirena, egi wai- sgab hamiuag-liireua, e haxeb-hiregi egi rohameua, egi hota kerepaua-dani haminag-hirena egi hota kerepaua- hake we egi hota hogihisha.

9 Egi wawagena: Hisha nuxhopox winaxgu juDgi, naxguhiwiaje.

10 Egt jaja inekigi, jarnaga hijauankhi nuphashanara wakishu wahsa hisgerara liigiwaxhirena.

11 Egi wawagena: Hornikunawina washa nuxawara biraperes-jawina Maura hungma harnieja, eshi Jangeja uaDgre washan de-e harnaj washinsgera wigiuineua.

12 Wajara, wajairekjege egi inke higiranikjanena, egi warnaxgura naxguinekjauena egi inke hiperes-hiranikja- nena, e inkehahi wakshairanikjege egi washa woishaua waminera wagit'unairekjanege.

13 Egi wawagena : Washinsgera de-e inke hiraperes- wlnishe, jasge rawianaga washinsgerara harnaj wiraperes- janihawishe?

14 Max-hoshura hoit'era hoshuma.

15 Egi de-e herenankshana nagu-ejanankhi, eja hoit'era hoshurena, jaja naxguinegi, Satanra higuana jianaga egi hoit'era wagirusjena najge warnineja woshuirera.

16 Egide-e hererena e in injaija woshuirera e jaja hoit^ era naxguinega higuana wogishawa rus-hirena.

17 Egi inke reju juiranina, esge jowexjinig u hahira- naga, hageja jaja hawera egi higishana-naine jigi hoit^era hawau higuana watoxinena.

90 MARKGA, 4. /

18 Egi de-e hererena, e napahi rogeja woehuhirera, she- sgera hoitera naxguiuega,

19 Egi ma-tegl najge wojianagaegi hitajera waishjanke- jege egi washinjahi rogu hijokawairena, hoit'era nihaijeb- hinana egi inke washa haminagDinana.

20 Egi de-e hererena makax hophieja woshu-hirera, shesgera hoit'era naxguinena egi rus-iiireDa egi washa lianiinag-hirena, hota kerepana-daDi, hota kerepanarliake- we egi liota hogihisha hatninag-hirena.

21 Egi wawagena : Jasge hiratasha-kerehira hisha here- gi wigu8 hokiphi khuhainja taekerenashe? Shige homig khuhai n j a kerenashe ? Jasge inke hiratashakerehi horna- sbi-eja kereninashe?

22 Inke washanisha Duxawanina e inke janti-hirani- kjanegi, egi shige inke wasiianisha liarnuxawa-ninaDa estLi harnaj hornaekjanena.

23 Higu peslie nuxliopox winaxgu jungi, naxgu-hiwiaje.

24 Egi wawagena : Hirakarauwine jagu nanaxguwingi^ wigus jagura hisha wigus-hlshuwingi, wigus e hinigiuine- Itjanihawina, egi jarnaga nanaxguwine, hiraijera hornik- u i nek j an i h awi n a.

25 Higu peshe washanijegl e hisge hokuinekjanena, egi higu peshe inke washa junijegi e girus-hirekjanena e wa- sha harnijegi.

26 Egi wena: Maura hungma harnira shesgagshaua, wangra hisha sura mainja woshuje hikisgena.

27 Egi nanaga egi kikawa-anje haheregi egi haxeb-hira- naga egi xetenankshana Jasge waunagra inke hiperesnina.

28 Egi managre e kiku washara haxebnankshana, jorni xawi haxebnankshana, hageja waisgab nassura jinaga- naukshana egi hageja waisgab nassura waisgabra hoixji- nankshaua.

29 Eshijaja waisgabra rojuinege, liiguana waisgab-higij- gisra regiginana maxhoikisherera herege esge.

30 Egi wena: Jaguisha Maura hungma harnira hikisge- she hiawishe, egi shige washinsgera jaguisha hilusge hihikjanihawishe ?

31 Mustard su-isha hikisgena, e jaja mainja hoshuiregi, managre eegi washa surakhi xunuxjinigra herena.

MARKGA, 5. 91

32 Eshi jaja hoshuiregi, haxebgi egi hiraijera xete jijena xawi-abxetera hamaj horu jis-hirena, egi Da-akarajge xete- fa haxebhirena, e wauig wangregi herera hoirahasi khu- hainja jhirekjege.

33 Egi hoit^e wawirogiragshana washinsgera shesgera roha biu, Jasge iiaxgu ruxurughiregi.

34 Esbi washinsgera rokani inke wawokit'arnina, egi jaja inekhi hiregi, wironag warnira washara harnaj wi- jauti wogiragsbana.

35 Egi hambejajaja hoxjarna hakirigi, wawagena: Te- ageja bowalnekjawiua.

36 Egi jaja worohanka kere-wagigiregi, Jesus nis-hirena waj-bounagraeja. Egi eja sliige waj xununig hijane wakishu una,

37 Egi maintajehira rokana hakirina, egi jashjana waj- rogeja bowairena, wajra nira hoixjina.

38 Egi Jesus waj hageja wipeianaga nanakshana. Egi nixink-birena egi wagaireshguni: Hirukanara, inke najge woirajiwinishe jegjanihawina?

39 Egi nasliina egi maintajehira najisgina egi tejaua wagena: Xapgunine, gissewere." Egi maintajehira ru- shjana, egi hatagra rokanana.

40 Egi wawagena : Jagu-u nanaxi-sbarawishe ? Jasge- gaja inke barnaxgu hashiniwinishe?

41 Egi naxirera rokana-hirena egi wakigairena: De-e

wang jaguislia hereshe, maintajehira hereanaga egi tejan-

ra barnaxgu ine.

HOERA 6.

Tj^GI teageja liahirena Gadarera ma harnineja habi-

■*-' rena.

2 Egi jaja wajeja bibinab hiregi, higuana wang bisha naxirag sbishig hisha harni warnaxi homigeja howaji hikiparna.

3 E warnaxi homig horogeja jhijena, egi binkisba ru- sglj ruxuruguina, inkaa, inke mas-hokiwaxuxug hirusgij pliinina,

4 Mas-wirusgij egi mas-bokiwaxuxug hirusgij-kairege fgi mas-bokiwaxuxugra waiwaxshununa egi raas-wiru- Bgijra walsbishlsh, binkisba waphi biruxurugnina.

92 MARKGA, 5.

5 Egi hoishib hahega egi hambga xexeteja egi warnaKi homigeja unibeshunuDa, uwanaga egi ini hirokijianaga khikunugshuDUtia.

6 Eshi jaja Jesus hari hajagi nuwanganaga egi gikaraj- sliana.

7 Egi mashja uwana egi wena : Jagu ningiu hajeshe, Jesus Maura eshana xetenagra Hinigra neninegaja? Wiho- hire Maura jowehieja, inke hawe-hinanikjege.

8 Wangjega eja hihinabre naxirag shishigraniDa hihege esge#

9 Egi Jesus Ingiwaxshana, rasbra jagu hinigaireshe? Egi borniharna, wena : Kashra Legion bingairena, woiro- bawigeesge.

10 Egi gitara rokaua wena: Inke ma-sbeja bijabi ho- wahasnikjege.

11 Egi xexetenanki biwusunsbeja xguxguisbe bomibe xeteisba wakananksbana.

12 Egi waxopinisbisbig-nanka bamaj gitairena, wai- rena : Xguxgusbenanka eja boware-bingigiwire, xguxgu- sbeja wakewekjawina.

13 Egi biguana Jesus wagiuna. Egi naxirag sbisliig- nanka bibiuab-birena, egi xguxguisbeja bokawaireua. Egi xguxguisbe bornibeaka liiranukanageja nuwaDgra rokana wauinena tejainja liowabiarairena egi nieja d'aire- na (ejaxji bogibixete nupguni).

14 Egi wirakaranankbi giaa-birena, egi jbinageja bagi boragbireua egi bojainainja. Egi bibinabbirena jagu uinegi bajarairena.

15 E^i Jesus hirajirena, egi waxopinisbisbig barnirani- hera hajairena, minaganagshana egi waini-un,.egi wanai- na wogisog, wanksbig sbe-e e legion barniranibera, egi nakawairena.

16 Egi jarnaga bajagi, horagbirena wanksbig waxopini- sbisbig barnirajega jasgegigira egi sbigexguxguisbenanlsa jasgewagigira.

17 Egi gita hajiarairena ma-hiwustinsb barnineja nige bowakeresbirena.

18 Egi jaja wajeja boikewegi, hisba waxopinisbisbig barniranibera gitarna bakisbu un jekjege.

MARKGA, 5. 98

19 Eshi Jesus inke giunina, eshi wagena: Hijakoro- waraija howakarare, egi Hirukanara washa rokanaisha niDgiuaa horagaje, egi najhonigijara.

20 Egi nigeowarena egi jiii uagra kerepanaishara wogirag- shana, washa rokanaxji Jesus giuoa, egi harnaj khorai- rena.

21 Egi jaja Jesus shige wajowe ageja gigi, wankshigra rokana Iiirahina, egi tehijejeja unjena.

22 Egi horuxujre, wohokhu-hojlii hirukanaisha jina, Jairus higairera egi jaja hajagi si-hieja jimpshana.

23 Egi gitara rokana wena : liinugha xununigra d'e hi- korohorna, huarnaga egi hikiore, e rushjankjena, egi niambhikjena.

24 Egi Jesus hakishu kerena, egi wankshigra roha hiro- naghirena, egi hiranassunsh-hirena.

25 Egi hinugisha ma kerepanaishanagarnuphashana wai-xuna.

26 E^i makanira roha washara roha hirawe-hirena, egi washa harnigi harnaj shenarhina, egi inkaga hirohegnina, eshi hiraijera wakinina.

27 Jaja hinugjega Jesus naxgungi worolia horogeja ha- geja howajiauaga egi waiuira higikiorna.

28 Wakigena: Wonashi harnira hiagikio duxurugkhi, hirushja-shgunina.

29 Egi higuana hinugjega mai wai harnira wussana, egi ro earnira hikaraperes-shana howasha she-e rushjana.

30 Egi Jesus higuana hikiperes-shana homashjara higi- hinabge, worohaiu ja hapahi-nashianaga, egi wena : Peshe wonashi harnira hiugikioshe ?

31 ^r'l hironag warnira wagairena: Washjarajegaja woroliaugre hiranani-kissunshnangra egi washena, peshe hlnkioshe?

32 Egi hogigix horuxujshana, hinug washa de-e una bajakjege.

33 Eshi hinugra naxirena egi gissasana, jagu giuinera liikiperesge, hiarnaga egi jowehieja hitnpshana, egi wogi- sogji harnaj hogiragshana.

34 Egi wagena : Hinughaxji, harnaxgu hashinira rushja- Jiina, wanaishguni karare egi howasha hashinira rushjane.

94 MARKGA, 6.

35 Egi hit'at'ajau wohokhuhojhi hirukanajega hojhieja hisha howajina e wena : Hinugraga d'ena, jagu-u Hiruka- nara hiraijera hoishanakjeshe?

36 Higu Jesus hit'at'arnaka hoit^e she-e naxgungi wo- hokhuhojhi hirukauajega wagena: Inke naxiranine, harnaxgurashana une.

37 Egi hinkisha hironag-hirekhinina Peter egi Jakob egi Jakob kliinubra Johnga eshana hirouag-hirekhina.

38 Egi wohokhu-hojhi hirukauajega hojhieja hina, egi woxehi hajarna, Qgi xagnanka egi gixagra rokanawaroau- kshana.

39 Egi jaja hijokewegi, wawagena: Jagu-ungaja wo- xerawishe, egi raxagwishe? Hinuguigra iuke d^arnian- kshana, eshi na-uankshana.

40 Egi waixjairena igixja. Eshi jaja harnaj hihinab- wagigigi hinuguigauka hianjra egi hiunira warussana egi wakishu higa egi hinugniganka hajinja uaiugaukhi eja hokawairena.

41 Egi hiuugniganka nabeja harukos-shana, egi wa- gena : Talitha kumi, hinigena, nashine.

42 Egi liiguana hinugiuiganka kikawa-ana, egi manine, ma kerepanaishanaga-nuphashanaisha hereua, egi khorera rokanaxji hirena.

43 Egi harojaxji roxina, inke hisha hiperes-nikjege, egi washa ruj hoku wasliina.

HOERA 6.

T?GI eja nigiowarena, egi e mojabeja gina, egi wironag -^-^ warnira hironag-hireua.

2 Egi jaja Sabathra jigi, wohokhu-hojhieja wahokunji- rena, egi rolia harnagixguinena khorairena, wairena: Washa de-e hajinja worusshe? Egi washoiperes jaguisha de-e hokuineshe ? Washa rokanaxji nab earnira hik^un- gaja.

3 Jasge inke de-e jhi-unga herenishe, Maria hinigra, Jakob egi Joses egi Juda egi Simon wakhinubra, jasge inke hinugwajabra hiwakishu hiunian jeshe ? Egi ho- washere-liirena.

4 Egi Jesus wawagena : Prophetra iuke gishaghire ro-

MARKGA, 6. 95

kani unijena eshi e mojabeja egi washawahieja egi eojhie- ja eja iuke gishag-ntnankshana.

5 Egi eja inke wore rokana u-ruxurugninai howashara jarnagkira hikiorna egi rushjawahina.

6 Egi khorena inke harnaxgu-hiranira hawau. Egi jhinag xununigra howewouna wasba wagigus.

7 Egi nup-iiasliaiiara wakara-gigornai egi nupsliapa nigeoware wagigina, egi homaslija wawogarna naxirag shisliigra wawirukana wagigina.

8 Egi wawagena : Hikiwarera inke waslianisha harni- iiarairauikje, hissaguna eshana, inke waxupa harniranikje, inke waisgabduj, egi shurosiiu washiniwira inke shura woehuwiniaDJe.

9 Eshi liokijawiaje, egi inke wonashixetera nupiwi hornashiwinianje.

10 Egi wawagena: Higu hajinjajliira hislia liorakawa- wigi, eja Iiiwusha-hajau, eja rawiaje.

11 Egi liigu peshe iuke niruswinigi, shige iuke nani- xguwinigi, jaja eja nige-liorawa-sharawigi, si washiuiwieja majushig hiranirajawingi hakja warnajowiaje, e wihohi hakikira kikuinekjanena. Hisgexjina hinigawina, Sodom egi Qomorah eja herera hiraijera iiirolieg liawairekjanena woehi hambeja, jhiuag slie-e hiraijera hawekjanena.

12 Egi harairena, egi wahokhuinena wankshigra najge- rakarateghirekjege.

13 Egi waxopinishishigra roha jangra howahas-hirena, egi roha howashagi wikini wawaxu-hirena, egi rushja- waliirena.

14 Egi hungra Herodes homaxguua (rash earnira haruaj hornaege) egi wena: John niwawaxuuga d'arnagra eja howakiri niambguni, esge wore rokanaxji jantihijegaja.

15 Hijanera wairena: Elias herena, hijanera waireua: Prophet hisha herena, nigeshge prophetra iiislia hereje- guni.

16 Eshi jaja Herodes she-e naxgungi wena : Johnga he- rena, e para haiwaxra, e d'amagra eja niamb howakirina.

17 Herodes exji rewagigiauaga egi Johnga harukos- wagigina, egi hornassanaga rusgijshana, Herodias hawau, khinubr^ Philip hijawina, Herodes khananke.

90 MARKGA, 0.

18 Johnga Herodes wagena : Woehieja roxiagshana ra- khinubra hijawina rakhanagre.

19 Esge Herodias Johnga higishananaina egi d'ehl ro- gUDa, eshl inke ruxurugnina.

20 Herodes Johnga nakewena, wang phisha egi wakan- jank hisha herera hiperesge, egi rujgus-shana, egi jaja hornaxgungl washara roha una, egi naxguna giphina.

21 Egi jaja hamb houngiphira jigi Herodes hatSab ho- juine harnieja hoxjarna woruj hinikana warnira wagiuna egi manape hung xetera egi Galilea mowagaxeja wang washinukana xetera.

22 Egi jaja Herodias, hiwagawira, hinugra hokewegi egi washina egi Herodes giphina egi hija wakishu minag- anaka, hunganaka hinugnigjega wagena : Hingitare jagura hiaha roragungi, egi hornikunkjena.

23 Egi wihogigiua : Higu jagura hisha hinagitagi hor- nikunkjena, luingma harnira liokiwassig-khishge.

24 Egi karanaga egi hiunira wagena: Jagu hagita- kjeshe? Egi wena : John Niwawaxunga nassura gitare.

25 Egi higuana hikuhexjl hungra hirajina, egi tarna, wena : Higuana John Niwawaxunga nassu harnira wasge hokanag huuakungi roaguna.

26 Egi hunganaka mash janajgerategshana. Eshiwiho- higa hawau egi wakishu. minagananka e hawau, inke watara rushag'hi ruxurugnina.

27 Egi higuana hunganaka wat^ehira regigina egi nas- sura harnikiri washina. Egi rarnaga egi jhiwomasse hojliiejanaki para giwaxshana.

28 Egi nassura wasge hokanag harnikirina egi hinug- nigjega hokuna, egi hinugnigjega hiunira hokuna.

29 Egi jaja wirouag warnira naxguinegi hajiranaga egi rora rus-hirena egi wanaxi homigeja tumb-hirena.

30 Egi Apostelra Jesus eja sto-khinena, egi washara harnaj hogirag-hirena jagu uinegi egi jagu wagigus- hiregi.

31 Egi wa wagena : Huwire mojainain ja injab howara- wire egi xgasigiwire roha huhena egi hakara-harnank- shana inke waruj ruxurug-niwahinankshana.

32 Egi Inekhi wajowe mojainara howarairena.

MARKQA, 6. 97

33 Egi uigeowarairegl wankshigra wajairena, egi roha higirena egi mowe eja horuuwaug-hireaa jliinagQankhi harnaj hisgeshana harairena egi warnajis-hahirena egi Jesus eja stoirena.

34 Egi Jesus jaja hihinabgi wankshigra roha hajarna egi oajwawogijaua, jhasga hikisgairegi jhasga-hirakarara jushguDi hirege. Egi washara roha ^e^agigus-jirena.

35 Egi jaja hoxjananegi, wironagra hirahirena egi wai- rena: De-e mojaina heregaja, egi hambra jowe hiuwina- gajsu

36 Kerewagigire e jhinageja howakarairekjena egi jhinag- xuDunig^ hogigixangre egi waisgab khiruwinekjena, waruj rokani waunanke.

37 Horniliarna egi wawagena: Ne waruj wogawire. Egi wagairena : Jasge tawiauaga egi Denariara hogihinup hikisge waisgabdujra duwinkjawishe, egi waruj wogagi?

38 Wawagena: Waisgab-horokina jarnaga liashini- wishe? Eawire egi horuxuj wire. Egi jaja liiperes-hiregi, wairena: Sajana egi hora nupiwi.

39 Egi horniheishashana harnaj minag wagigi washina xawijojaija.

40 Egi horniheishashana minag-hirena hogihisha-shana egi kerepanasaja-shana.

41 Egi jaja waisgab-horokin sajanka warusgi egi lio uuphaiianka, wangeja horuxujshana, egi wainabsliana egi horokina waruj hena, egi wironag waroira wawogarna, joweja wagishuirekjege, egi ho nuphahanka liarnaj liiki- weninena.

42 Egi harnaj waruj-hirena, egi wainaj-hirena.

43 Egi hoxjugra egi hora napara kerepanaishanaga- nuphashana stohirefia.

44 Egi jamaga horokin rujga ejaxji wangra hogihixete 8ajanp:uui.

45 Egi higuana wironag wamira waraxurug-shana wa- jeja hominag-hirekjegeegi ageja joweja howakere washina Bethsaida-eja, wanksiiignanka kerewagigi-janegi.

46 Egi jaja kerewagigtgi xexeteisha eja hotina gikaraj.

47 Egi jaja hoxjarna hakirigi wajratenajeja unakshana ^gi inekhi moroija unjena.

CWInnebago Script.] 7

98 MARKGA, 7.

48 Egi wajarna niwara uxjiuagrai mahaxji unanka. Egi haheregi wirakara hijobeja eowakerena, teja hihagra hamani egi wawaixarkjanihau herena.

49 Eshl jaja tejara hamanianku hajairegi, naxirag hisha hereguni hirairena, egi uwainena.

50 Hamaj hajairegi, egi naxirairena, egi higuana wa- wokit'ena egi wawagena: Wanaistiguni hs^ane, newi- nena, Inke naxirawiDine.

51 Egi wirakirina wajeja howakiri gugi egi maintaje- lilra rushjana. Egi kiiorera tokana liirena inke horag phiui, egi xix-liireDa.

52 Waisgab tiorokinanka liawau inke washara liisha liiperes-iiiranina, najge warninera slijainege esge.

53 Egi jaja liarujairegif Geuesareth mainja liahirenaegi hauninena.

54 Egi jaja wajeja hiiiinabtiiregi higuana higirena.

55 Egi ma-slie-e iiogigix liarnaj iior nuwang-hirena, ^i iiowaslia hiregi homig iiotumb wami-hajiarairena, liajia- ja unje naxguinegi eja,

56 Egi liigu-hajinja liokewega jbinag-xununigeja, sbige jhiuageja, shige hojainainja higa, liowashara nagueja wa- tumb-hiranaga, egi gitairena hiltioirekjege higu waiuiug- uig harniejashana, egi jarnaga hikiogi ruslijawaliirena.

HOERA 7. T?GI Pharisera Jesus eja stoirena egi wowagax-hiperesra -'-^ iiota, e Jerusalemeja howajirena.

2 Egi jaja wironag warnira hota waisgab ruj hiregi wajairena nabra shishig wauinegi, inke nabra rushani wagairena, najwisgirena.

3 Pharisera egi judra harnaj inke waisgab ruj^hiranioana mke jorni nab rushara rokana wauinaningi, xetera woshga warninera wawagiuine.

4 Egi jaja woruwieja howakiriregi, inke kikurushaira- nigi inke waruj-liiraninana, egi washinjahina roha bija- kshana, e wawau hirekjera, niwirajga rushara, egi wasge- ra, mas-sl rexra egi warujra.

5 Egi Pharisera egi wowagax-hiperesra wigiwaxhi- reua : Jagu-u wironag washinira xetera woshga warninera

MARKGA, 7. 99

ibke eowarninankshe, eshi inke nab-rushani waisgab ruj- nang.

6 HorDiharna egi wawagena : Hipokrit-ranlwira Isaias phi prophetniwina, shesge wagaxankshana : Wankshig de-e ixu warninera hingishag-nankshana, eshi najge war- oinera hari hingiuioeDa.

7 Eshi gikar^j warninera hoinige waunankshana, wo- gus wagigusnanke, wankshig u-washi harnine.

8 Maura u-washi harnira nigeratumb-wianaga, egi wan- kshig wosbga harninera sh'uharajena, rex egi wasge horu- shagreegi washa deshesgera roha sh'uwina.

9 Egi wawagena : Wogisog Maura u-washi harnira sha- wajiswigaja, e wosbga washiniwira warakunkjawige.

10 Mosesga wena : Karaishagre hianjraga egi hiuniraga, egi higu peshe hianjra egi hiunira washoshishig howe rogigungi, d'ehirekjena.

11 Eshi washa wina: Wankshigra hisha hianjra egi hiunira wagarnana Korban, wogara e wairena, jagu hophi egi hushurus winara (she-e phi hinana).

12 Deshegu higi hianjra egi hiunira inkaga washanisha wagiuninana.

13 Egi Maura hoit'era inke washinklsge rawinina, wo- shga hashiniwira hawau. £} ne-wash'uwina, egi washa shesgera roha sh'uwina.

14 Egi jaja wankshigra harnaj wagigogl, wawagena : Jarnaga raniwira, harnaj harnaigixguwine egi hiperes- wire,

15 Washanisha wankshigra jang-hiejapnankhi, egi wan- kshigeja hokewegi she-e inke shishig hiraninana. Eshi washa jagu wankshigeja hihinabanka, washa she-e wan- kshigra e shishighinana.

16 Hisha nux-hopox winaxgu jungi, naxgu-hiwiaje.

17 Egi jaja wankshignanka eja howakiri jhieja hoike- wegi, wironag warnira washinsgerara higiwaxhirena.

18 Egi wawagena: Hislige inke washa hiraperes-wini- she? Inkiraperes-winishe higu washa jagura hisha jangeja^ howahigi egi wankshigeja hokewegi inke shishighi ruxu- rug-ninana.

19 Inke najge harnieja liokawaninage esge, eshi nixaija

100 MAEKGA, 7.

litowairanana, egi jangeja lioreja hlhinabnana, liiwaruj- wiga howaragra eowarauana.

20 Egi weua: Washa jagu wankshigeja haxebanka, she-e wankshigra shishig-hiDana.

21 Rogeja howajiaka wankshig najgeja howajiakshana, wowewiahishig haxebanksbana, kikbanag-rushera, biki- kshaksbara, wankshig-d'ehira,

22 Wamanukera, wasba warogigukera, wowongra, wai- sbjaDkera (wasba u<unkera) bojamb-shisbigra, raxja- sbgunira, wauxjiwakira, wauaiwowongra,

23 Washa shisbig de-e harnaj rogeja bowaji-n&nksbana, egi wanksbigra sbishig-hiDana.

24 Egi eja nasbianaga rena, egi Tirus egi Sidon bijejra bowarena, egi jbi-bisba eja bokewena egi inke bisbu biperes-nikje wagiuna, esbi iuke nuxawa ruxurugnina.

25 Hinugisba, binugoigra naxirag sbisbig barninena, binugjega Jesus naxgungi hiaraaga egi si-bieja bimp- sbana.

26 HiDugjega Hellenos bisba berena Siropbenikia eja jliina. Egi gitarna binugra eja waxopinisbisbigra jangra liogiwabas-liikjege.

27 Esbi Jesus binugjega wagena: Ninkjangnigrajorni wainaj birekjena, inke pbinigaja ninkjangnigra waisgab- ra wagirus-anaga egi sbung-eja wogit'unera.

28 Egi bornibarua egi wageua : Hojia Hirukanara, she- sgamunige sbungnagre waruj kbubainja ninkjangnigra waisgab-lioxjug barninera rujnanksbana.

29 Egi Jesus binugjega wagena: Hoit'e de-e hawau karare, waxopinisbisbigra bibinabsbana binugraga eja.

30 Egi jaja eojbieja gigi, waxopinisbisbigra bibinabra biperessana, egi biuugnigra bomigeja minganksbana.

31 Egi sbige Tirus egi Sidon bijej-eja nigeowakerena, Galilea teja gina, jbinag kerepanaisba hijej horogra bowaguna.

32 Egi bisba nuxra-ninkbi bagamihajirenaegi hit'et'era wogijexina, egi gitairena nabra bik'uanaga bikiol^jege.

33 Egi worobanka eja injab-kerena, egi nab-waisara nux-bopox baruieja bokerena, egi sborna, egi reaira bigi- kiorna.

MARKQA, 8. 101

34 Egi wangregi horuxujshana, nihasigina, egi wena : Hephata, gihasra e wena.

35 Egi higuana nux-hopox warnira gihas-hirena, egi resihikara shgarairena, egi hit'et'era waraphiaa.

36 Egi rogixiua iuke hisha hogirag hiranikjege, eshi hiraijera warogixigi shige eja hiraijera rokana horag- hirena.

37 Egi khorera rokanaxji-hirena, wairena : Washara harnaj phiiiigaja. Nux-ningra warnaxgu-wahianaga egi inlngra hit'et'e waliigaja.

HOERA 8.

HAMBEJA worohana rokanaxjina, egi inke waruj juniQa, Jesus wironag warnira wakaragigorna, egi wawagena :

2 Worohangre naj-wawagijana, hambra daniha hinki- shu uinege egi inke waruj juinarnige.

3 Egi inke waruj-hiraui eojhireja howakere-wagigigl naguregi hagi hokikurushag-hirekjanegaja, egi woroha iiari howaji wa^uanke.

4 Egi wironag warnira homigi-hairena : Hajinja hisha waisgab horus-wianaga wang-nagre wainaj-hiwahikjawi- she mojainanegi ?

5 Egi wawigiwaxshana, horokUna jarnaga hashiniwi- she, egi wairena : Shagowi.

6 Egi wankshigra mainja minag wa'shina, egi horok4n shagowianka warussana, egi wainabshana, egi waruj hena, egi wironag warnieja wawogarna jowehireja wawagishui- rekjege, egi wankshignanka jo wehireja Tv^awagishuirena.

7 Egi ho-xununigra Jarnagi harninena egi wainabsha- na, egi shige jowehireja wawagishu wa'shina.

8 Egi waruj-hirena egi wainaj-hirena egi waruj horu- jhera stowahiregl napara shagowi hota-hirena.

9 Egi waruj anka harnaj ra hogihixete-jopshana, egi kere- wagigina.

10 Egi higuana waj-hisha eja hominagshana, wironag warnira wakarakishu egi Dalmanutha hijejeja hina.

11 Egi Pharisera hajirena, egi wigiwax-hajiarairena, washa woijauti wangregi howajihi rogigu-hirena, gishja.

102 MARKGA, 8.

12 Egi nihasigina naxirag harnira egi wena: Jagu-u wankshighoi de-e washa woijaftiti horninankshe ? Hisge- xjiua hinigawiua, wankshighoi de-e inke washa woijanti hok'uiramkjanena.

13 Egi wat'unarena egi shige waj-eja hominag-anaga teagra howarena.

14 Egi wironagra waisgabduj harnirera wakikanunine- na egi waj-eja inke hira^erani horokUna hishankira har- ninena.

15 Egi wawagena, wena: Hlrakara-uwine, Pharisera winawohi harninera hinakewe khiwianje, egi Herodes winawohi harnira hinakewe khiwianje.

16 Egi hokikit'airena, wairena : Inke waisgabduj harui- winina esge wegaja.

17 Egi jaja Jesus wawiperesgi, wawagena : Jagu-u horar kikit'awishe, inke waisgabduj hashiniwinigi ? Jasge kheni hinapereswinishe? Shige inke hashjawinishe? Najge washiniwira higu sbjanankshe?

18 Hishjasu nijuwianaga egi inke wirashjawinishe? Egi nux-hopox nijuwiauaga egi inke winanaxguwinishe? Egi inke wawewi shuruxurugwinishe ?

19 Jaja waisgab-horok'ina saja dujhera hogihixete-saja hikiweninera, hoxjugra napara jarnaga hoixji storawishe? wagalrena: Nup-hashana.

20 Egi jaja shagowina hogihixete-jop hikiweninera ho- xjugra napara jarnaga hoixji storawishe? Egi wairena: Shagowi.

21 Egi wawagena: Jasgerawigaja inke hashjawinishe?

22 Egi Bethsaida eja hina, ^i wang hishjaming hislia hagarni-hahirena, egi hikiokje gitairena.

23 Egi wang-hishjaninkjega airutianagaegi jhinagjan- geja howaninena. Egi jaja hishjasueja hashogi egi nabra (nassueja) hatumbshana, higiwaxshana, washara hisba hajaguni higena.

24 Egi woruxujshana, egi wena: Wankshig hajarna na hikisgaire maninankshana.

25 Hageja shige hishjasura higikioma egi woruxuj gi- gina egi rush jana, egi washara haruaj warushaxji wa- jarna.

MARKGA, 8. 103

26 Egi eojhieja howakere-gigina, wagena : luke jhina- geja howaranine, shige inke Jhinageja hisha hogiragni- anje.

27 Egi Jesus rena egi wironag warnira, Kesarea Philippl jhinag harnieja hokawairena, egi barahairau wironag warnira wawigiwaxshaua, wawageua:^ Peshe wiueshe wanksliigra arnankshe?

28 Egi hornihairena, Jobil Niwawaxunga, eshi hota wairena Elias, egi hijanera waireua Prophetra hislia uineshe airena.

29 Egi wawagena: Eshi peshe wineshe hishawishe? Egi Peter horniliarna egi wagena : Kristus neninegaja.

30 Egi warogixina inke hisha hogirag-hiranikjege.

31 Egi washa wagigus-jirena, Wankshig-hinigra jasgegi washara roha hawekjanena, egi xetera egi nabhoruxaj hirukana hungra egi wowagax-hiperesra wajis-hirekja- negi, egi d'ehirekjanegi egi hamb hitanibainja uiaimb- kjanena.

32 Egi hoit'e she-e ega harusharani wena. Egi Peter rusanaga, egi rogixijirena.

33 Eshi Jaja bijopahi nashingi, egi wironag warnira woruxujgi Peter najisgina, wena: Satanra hageja bo- weune, Maura wasba warnira inke wowewina eja nini- harnina, eshi wanksbiguagre washa warnineja.

34 Egi jaja wankshigra wagigogi egi wironag warnira hishge, wawagena: Higu peshe hiroinaikjegi, jasgegi kikurusbjarehikjena, egi naramihera kurus-anaga egi hiroiuaikjena.

35 Higu peshe wanksbig-boira niamb-khingi wanksbig- hoira xawarni-karagikjanena, egi higu peshe waukshig- hoira xawami-karagigi rash hamira bawau egi worag- phira bawau e wankshig-hoi harnira niainb-karagikja- nena.

36 Egi wangrisha managre harnaj ruxurugkhi jagu-ophi howekjaneshe, egi naxirag earnira xawarnihigi?

37 Egi wangjega naxirag earnira jaguisha hakja hiku- rawinasbe?

38 Higu peshe hiroigishikhi egi hoit'e warnira, de-e waukshig-hoi kliikanagrusbe raniwina egi wowong rani-

104 MARKGA, 9.

wina, Waukshig-binigra hishge wawirog^hig^ikjanena, Jaja waxopiniwarajire wakanjangra wakishu Hianjra gloria haruieja gigi.

E

HOERA 9.

GI wawagena : Hisgexjiua hinlgawina, hota higi- nashinankshana e inke hot'era harajab-hiranikja- nena jaja Maura huugma harnira homashjara hakaraniji hnjairegi epa.

2 Egi hum bra akewebanaga hageja Jesus Peter egi Jakobga egi Jobnga warussaua, egi xe-bankshi hibageja inekhi warnihina. Egi bajara bija-kbioa jowebireja.

3 Egi waini waraira rukanakanap-birena, sgaxjina wa hiklsgc, iuke wasse wiwasbara ma-bihagregi-naakhi hlHha hosi^ara wikisge bininana.

4 Egi Ellas egi Moses bakisbu janti wagikbiaena egi JeflUH Iiokit'ulrena.

5 Egi Peter liornibarna egi Jesus wagena : Hirukanara, bopblwawawlgaja biglbajiwira. Jbira dani baunkja- wina, blsha ne-bashiuianaga egi blsba Mosesga barnikje- na egi bisha Elias barnikjena.

6 Jagu arnagre biake liiperesni wena, naxirera rokana blrego.

7 Egi eja raaxiwi nigenagra boirabasi wagighia, ^i maxiwinanka eja bit'et'e bowajina, wena: De-e Hiniglia wagixetera herena, liarnaxguwine.

8 Egi higuana, jaja woruxuj-biregi inke bisba hajairti- nina Jesus esbana waklsbu-unjena.

9 Egi jaja xera barnukanag liaguiregi warogixina inke bisha bogirag-h Irani kjege, waslia jagu bajairega, Wan- kslilg-hi nigra d'arnagra eja bowakiri niambgi ejipa.

10 Egi wasba de-e are inekbi wewinanksbana liikiwax- liirena d'arnagra eja niamb liowakirikjane ega jagu wagegi.

11 Egi bigiwax-birena, wairena: Jagu-u waireshe wo- wagax-biperesra, Elias jasgegi jorni jikjanena?

12 Egi bornibarna egi wawogiragsbana, bisgexjina Elias jorni jikjanena egi wasbara barnaj sbige waphi- unkjanena. Egi Wanksbig-binigra jagu bigaire wa-

MARKGA, 9. 105

gaxankshe, washara roha jasgegi hawekjanena, eg! inke washankha hikisge-hiraQikjanena.

13 Eshi hinigawina, Elias hisgexji jiginina, egi higu jagu giphinera giuinena, jasge e horaghire wagaxangra.

14 Egi jaja wironag warnira wiragigi, liornihe xete hija-nanku wajaroa, egi wowagax-hiperesra wironag war- nira wakitagnankBhana.

15 Egi higiiaua wankshiguanka harnaj jaja hajairegi khorera rokana hirena. Egi nang-hirajirauaga hikaragi- hireua.

16 Egi wowagax-hiperesnanka wawigiwaxshana, ja- guisha bawau warakitagwishe?

17 Egi worohauka eja hisha horniharDa egi wena : Hi- rukanara, hinigliara haruigarni hajina, e naxirag ining liisha liarnijeua.

18 Egi liigu haj'mja barukosga, liigitiini-shununa, egi ira jax-harawojanaga egi hira-giginsh-anaga egi husliawa- sliuQuna. Egi wironag washinira wiroakit'era jangra bowahas-hirekjege, egi inke ruxurug hiranina.

19 Hornigiharna egi wena: Wanksiiig harnaxgu ju- sliguni raniwingaja, jajaixji hoja liamikishu hauwishe? Jajaixji haruini hauwishe? Higarni huwire.

20 Egi hagarni hajirena, egi jaja hajagi, higuana naxi- lagra higinini-jirena egi main ja khinipsliana egi ira jax- liarawoj hokikawajana.

21 Egi hianjra higiwaxshana, jajanane, epa de-e hira- jislie? Egi wena: Ninkjangnig-reja.

22 Egi tejankhi pejeja hot'uneshununaegi ni-eja d'ehi- kjege. Eshi washanisha shuruxurugkhi, najungijawinge hingijirawire.

23 Jesus wagena: Harnaxgu sliuruxurugkhi, hisha liarnaxgungi wasliara harnaj ruxurugnana.

24 Egi higuana ninkjaukjega hianjra uwana egi xag wena : Hirukanara harnaxguna, inke haruaxguni harnira parnakjena hingijirare.

2i5 Jaja Jesus wankshigananka nang-hajire sto wajagi, naxirag shisliigra najisgina, wagena: Naxirag ining ra- niraeginuxningranira, unishina eja hihinabre egi inke binupahana hija hokawarnianje.

106 MARKGA, 9.

26 Eg! ijanigshaoa egi ruksu-ksunshra rokana wagiuna egi eja hihinabshana. iEgi hojii^inigra d'e hikisgeoa, d'egaja roha ena.

27 Eshi Jesus nabeja harukos-anaga egi ruana, egi nasbiua.

28 Egi jaja Jhieja hoikawairegi, wironag wamira ineklii bfglwax-bireDa : Jagu-u inkejangra bopabas-wiuisbe ?

29 Egi wawagena: (Naxirag) desbesgera inke wasbin- jalii biuanaga jangra ^owahas-niuana esbi gikaraj egi buntagiuaj biungisbana.

80 Egi eja nigiowareua egi Galilea mowagaxra e habio- wenai egi inke liislia biperes-nangi-imiia.

31 Egi wironag wamira wasba wagigus-sbana egi wa- wagena : Wanksbig-binigra waniisbig nab-eja horusbjare- liirekjanena, egi d'ebirekjauena, egi d'ebiranaga hageja liainb hidanibangi kikawa-ankjanena.

32 Esbi wasba ega inke naxgu biranina, egi higiwaxra uakawairena.

33 Egi Kapernaum eja gina, egi jhieja hagiregi wawi- giwaxsbana : Jaguisha naguregi barakikitagwishe ?

34 Esbi inke xab-biranina, nagueja kikitagnanka ha- janga e xetekjauibawigi wagairege esge.

35 Egi minagsbana egi nup-hasbanara wagigorna egi wawagena : Hisba jornira berekjegi e birowagnira bere- kjanena egi liaruaj ware barninekjanena.

36 Egi ninkjangnig bisba rus-anaga egi horog-hireja Iterena, egi jaja ruangi wawagena :

37 Higu pesbe ninkjangnig desbesgera hisba rusgi rash baruira liawau waungi birus-waunana, egi higu pe- sbe hirusgi inke ne birus-wauni esbi bu-ingigira rus-wau- nana.

38 Egi Jobnga horniliama egi wena : Hirukanara hisba liajawina waxopinisbisbig jangra bowabas-sbana rash basbinira hiu, egi roagixiwina, inke wang-wironagwinige esge.

39 Egi Jesus wena : Inke rogixinine, inke hisba wasba wowakanjank ungi rash harnira hiu waungi egi higuana wasliinohire hinge ruxurug-ninana.

40 Hisha inke wang-akirawinigi, barniwinegi-jarnana.

MARKGA, 10. 107

.41 Higu peshe niwirajgara hifilia ni-hoshu rajga hor« nik^u-hirawigi rash harnira hawau, Kristus eja ninewige, hiagexjina hinigawina woirowera iiike gixawarnlnikja- nena.

42 Egi higu peshe xununignagre harnaixgu-nagre hislia watoxi-higi ini-wirujobra hisha nap' in gigiraruaga tejain- ]a hot'unairegi e hiraijera phingigi-ranana.

43 Egi nab iiashinira washinohire u-niugi gikunug-gaja, liiraijera phi horawanana wankshig-hoieja kunug horake- wegi, sarni pej-shishigeja horakewegi e hiraijera shishig- nana, pej inkaga giseb-nikjanega eja.

44 Eja wikiri warninera inke d'arninankshana egi pejra inke giseb-uiaukshana.

45 Egi si hashinira washinohire u-ningi gikunug-gaja, hiraijera phi horawanana wankshig-hoieja manirushag horakewegi, sira sarni pejHshisliigeja hornit'uuairegi e hi- raijera sbishignana, pej inkaga giseb-nikjanega eja.

46 Egi wikiri warninera inke d^arninankshana egi pej- ra inke giseb-niankshana.

47 Egi hishjasu hashinira washinohire u^ningi rushoro- jaje, hiraijera phi horawanana Maura hungma harni- eja hishjasura hishankira harni horakewegi, hishjasu ra nup baroi pej-shishigeja hot'unairegi e hiraijera shishig- uana.

48 Eja wikiri warninera inke d'arninankshana egi pej- ra inke giset>-ninankshana.

49 Jarnagaka pej hisgu-wahirekjanena, egi nab-hiru- xajra harnaj uisgu hisgu-wahirekjanena.

50 Nisgura phinena, eshi nisgura hosgura gixawarnigi, jaguisha hisgu-warakjanihawislie ? Nisgu harajena egi rashguni hakikishu uwianje.

HOERA 10.

Tj^GI jaja nashingi egi Judea mowagaxra hiwusunsli hiaa Jordan ageja. Egi shige wankshigra hirabirena, %i houra shegu hishunuge, washa wagigus-shana.

2 Egi Phariaera hirahirena, egi higiwaxhirena : Jasge woehieja roxiagshe wangra liisha hijawina karat'uneru. HiuDja wairena.

108 MARKGA, 10.

3 Egi horniharna egi wawagena : Mosesga jagu u-nkhi- wishe ?

4 Egi wairena: Mosesga kit'uae wawagax uwagigina egi t'uQekjege.

5 Egi Jesus horniharna egi wawagena : Najge-shja wa- shiniwira e hawau u-waslii de-e uigiwagaxwina,

6 Eshi wogus jeg hojikere-hiejareja Maura wangra egi hinugra wagus-shana.

7 Esge waugra hianjra egi hiunira wat'unarnanaegi hi- jawina haruslierejnana.

8 Egi uupiwi she-e rora hishankira hirekjanena, esge epa inke nupiwini-kjanihawina eshi rora liishaukira hire- kjaneua.

9 Esge Maura jagu hakishjeghira inke hisha kiruje wa- hiuinana.

10 Egi jhieja wironag warnira shige washa de-e higi- waxhirena.

11 Egi wawagena : Higu peshe hijawina karat' unarnaga egi hijaiiira hisha kanakhi, hijawira hakarakira waunaoa kikauagra rushe.

12 Egi hinugra hisha hikanara karat' unarnaga egi hija- hina hisha horokhi kiltanagra rushena^a.

13 Egi ninlijang xununigra wagarni hajirena, wawikio- kjege, egi wironag warnira uaj-wawisgirena.

14 Eshi jaja Jesus hajagi mashja inke giphinina, egi wawagena : Ninlgang xununigra hiraji waigigiwire, egi inke warogixiwinine shesgera Mau hungma harnirahar- ninena.

15 Hisgexjina hinigawina, higu peshe Maura hungma harnira inke rusniaoaga ninlgang xununig hikisge khi- nigi, inke hija hokawaroiicjanena.

16 Egi waruana wawiki-oaruaga egi washophi howe warogiguna.

17 Egi jaja nagueja rahau, hisha nang-hajina, egi jowe- hieja huporo-himinag jinakshana egi gitarna: Hirukana phina, jagu haungi wankshig-hoi hisgejara harninashe?

18 Egi Jesus wagena : Jagu ungaja phi hinageshe ? Hin- kisha phinina eshi Mau-rashana.

19 Maura lioit'e kerapanaisha harnira hiraperes-rajena :

MAEKGA, 10. 109

Iiike kikanag-rushe nianje, inke wat'ehiuiauje, inke wa- manuDianje, iiike washa retunk aruianje, lake waishjan- ke-uiaoje, hianjraga eg! hiuniuaga wakaraishagaje.

20 Egi horuiharna egi Jesus wagena : Hirukauara, wa- sha de-e harnaj hixununigreja phi hajina.

21 Egi Jesus horuxujsimua egi wogixetena egi wageua : Wastia liisha liininujis-rajeaa, karanaga egi jagu liasiii- nigi wawikuru-winge, egi wauajojaisgeja wawbgaje, egi waogregi wasiia jexi hftshinikjanena, egi jiarnaga, egi na- namihera rusanaga egi liiroinagaja.

22 Egi she-sliesge eegi, najgerategshana, egi najgerateg nigehowakerena, washa jura rokanage esge.

23 Egi Jesus hogigix horuxujshana, egi wironag warnira wawagena : Hisgexji hitajenagre wogijexi hiregaja Maura hungma harnieja hokewera.

24 Egi wironagra hoit'e de-e gixixliirena. Eslii Jesus shige horniliarua egi wawagena: Ninkjangnig wira, hi- sgexji wogijexinankshana Maura huugma harnieja hoke- wera jarnaga washintaje hikhieja woiuashira kerenanklii.

25 Wanoijge fiuxashogra hisha wiruxug hopoxeja lioke- wera e wogiwategnana egi wang liitajera Maura hungma harnieja hokewera e hiraijera gijexinankshana.

26 Egi mashja khorairena, wakigairena : Peshe niam- bikjeshe ?

27 Egi Jesus waworuxujanaga wena : Wankshig ho- mashja harnine hiura inke ruxurug phinina, eshi Maura iuke washanisha gijexinina.

28 Egi Peter Jesus wagena : Horuxujre washara harnaj wat'untawianaga egi hironinagwiiia.

29 Jesus horniharna egi wena : Hisgexjina hinigawina, higu peshe jhira karat' unegi, egi shige wakhinubra egi shige hinugwajabra egi shige hianjra egi shige hiunira egi shige hijawira egi sliige ninkjangnigra egi mara ne hawau, egi worag-phira hawau waungi,

30"Hogihisha hawinj wirogishu ma-egi rus-hirekjanena jhira egi wakhinubra, hinugwajabra egi liiunira egi nin- kjangnigra egi mara egi higislianahirera liirassakjanena, egi ma-joweregi herera jigi wankshig-hoi hisgeja unkja- nena.

110 MARKGA, 10.

31 Eshi roha jornira hereranihegi hahi hirowagnira he- rerekjanena, eg! hirowagui hiranihegi hahi jornira hire- rekjanena.

32 Egi Jerusalemra howarahairena, egi Jesus joweja uankshana, egi khorairena egi hironag-nangnunige saxi- ranaukshana. Egi sliige Buphashaoara waruasana egi wawogirag-jirena jagushana howekjanegi.

33 Horuxujwire, Jerusalemra howaraliawina, egi Wan- kshig-hinigra ruslijare-hirekjanena nabhoruxaj-hirukana hungeja egi wowagax-hiperes-eja, egi hot'era horaghire- kjaiiena, egi hirarujeja herera wagirushja rehi rekjanena.

34 Egi igixja hirekjanena, egi washa pahi higipsinsh hirekjanena, egi hashoirekjanena ^i d^ehirekjanena, ^i hamb-hidauiliainja kikawa-ankjanena.

35 Egi Sebedai hinigwaliira Jakob egi Johnga haki- kishu Jesus hirajirena wairena: Hirukanara, jaguislia roaguwira naixjina hinagish'uwisheshi.

3d Egi wawagena : Jaguisha ningiuwigi raipiwinashe?

37 Wagairena: Hisha hoishororaija miauag-wianaga egi hijanera hoirajge-raija minag hunak'uwigi gloriha- shinieja.

38 Eshi Jesus wawagena : Jagu rata wire inke hiperes washa winina. Niwirajgaislia hoshu tajgankjanera rajga shuruxurugwishe? Egi ni-hawaxuine shuruxurugwishe ni-hawaxu hingiuinekjanera? .

39 Egi wagairena : Duxurugwinana. Egi Jesus wawa- gena: Niwirajga tajgankjanera sharajgankjanihawina egi ni-harniwaxu-hirekjanihawina ui-hiwaxuhirekjanera hiu.

40 Eshi nab-hoishorohaija,egi hoirajgehaija minagra lake ne wogara winenina, eslii wawok' uinanana e hiru- shjawagigigi.

41 Egi jaja kerepanaisha-haruanka washa de-e naxgui- iiegi Jakobga egi Johnga wawowa-sherexji-hirena.

42 Eshi Jesus wawagigorna egi wawagena: Hiraperes- wigaja hirarujeja Iferera hung harninera wawirakara- nagra egi jarnaga xeteakhi homashjara wagi-waharnan- kshana.

43 Eshi inke^ sbe-nisgarnikjawina horograwiregi, eshi

MARKGA, 11. Ill

liigu peshe horograwiregi xetekjegi, e ware hashinikjani- hawina.

44 Egi higu peshe hung-ikjegi e warnihi harnaj har- ninekjena.

45 Egi Wankshig-hinigra una shesge E inke wagirai- rekje waunjiniDa, eshi wawagirekje, egi wanksliig-lioi hamira wogama roha hikikuruwi hiuine.

46 Egi Jerixoeja hahirena. Egi jaja Jerixo-eja iiihi- nabliiregi iiirooag warnira wakarakishu egi wankshigra worohaxji, egi Timaeus hi nigra Bartimaeus hishjaraning nagu-hoxete hijejeja minag-nankshana jiokini.

47 Egi jaja Jesus Nasaretheja herera wauankhi na- xgungi uwaujirena egi wena: Jesus ne Dawid hiuigra mnena najungijane. *

48 Egi roha rogixirena xapgunil?jege. Eshi e hiraijera mashja uwana: Ne Dawid hioigra ninena najuugijaue.

49 Egi Jesus nashina, egi gigo-wagigina, egi hishja- ningoaka gigoirena, wagairena: Bashgunige, nashine, E Dingigoma.

50 Egi waini earnira pige karakanag-harnaga, uashina egi Jesus hirahina.

51 Egi Jesus liorniharna egi wagena: Jagu ningiunkje roragushe? Wang hishjarning-jega wagena : Hirukanara waja-hingigire.

52 Egi Jesus wagena: Karare, harnaxgu hashinira ru- Bbjaniaa. Egi h iguana wajarna egi Jesus hirouagshana.

HOERA 11.

Tj^GI jaja Bethphage egi BethaniaOliw xeja hahiregi Je- •*^ rusalem hiwusunsh, hironag warnira nupiwi regigina.

2 Egi wawagena ^ Jiiinag joweregi howarawire, egi higu horakawawigi harexirig-isha rusgij-jau hishekjanihawina,

' iukaga wankshig haminag hiranisha, rushgawianaga harni-kiriwiaje.

3 Egi wankshigrisha jagu-u de-e wash' u wish e hiniga- wigi, wawiaje, Hirukanara hiunkjanege. Egi higuana hugigikjanena.

4 Egi harairena, egi harexirigra rusgij-jau hierena jhi- rob jangeja, nagueja egi girushgairena.

112 MARKGA, 11.

5 £gi liota eja nashiuankhi wawagairena : Jagu-u w^a- sh'uwishe, harexirigra ragishurusbgawire?

6 Egi Jesus e u-wash'ige waulneshe wawigairena, egi kerewagigirena.

7 Egi harexirigra Jesus hagami-baglrena, egi waini war- ninera hija washuireua egi hamlnakshaDa^

8 Egi roha waiui warninera nagueja womish-hiEena. Egi hijanera na-akarajge majgis-biranaga egi nagueja lioruerena.

9 Egi jarnaga jornigi egi Jarnaga hironag^hlregi uwa- iianksbana, wairena : Hosanna, rajankwire Hirukanara rasb barnira barnijina.

10 Bajankwire bung-ma Dawid hianj-bibiwira barnira Hirukanara rasli barnira barnijina; Hosanna wangregi berera birekjanena.

11 Egi Jesus Jerusalem-eja bokewena egi woliokhu- bojhixeteja bokewena, egi jaja wasbara barnaj woruxuj rushjangaja, egi boxjarna bakirina, bibinabanaga Betha- nia-eja gin a nuphasbanara wakarakisbu.

12 Egi baiuinegi jajaBetbania-eja babuiregidokewehiDa.

13 Egi Fig-naisha ab-birassa bari-jau bajarna, bijowa- rena, waslia bija biege. Egi jaja birabigaja inke washa bienina, esbi ab-rashanajena. Fig-bas baminagra kbeni berenige. '

14 Egi Jesus bornibama egi najega wagena: Inkisha bas ningiruj-nikjanena epa manegus. Egi wironag war- nira naxguinena.

15 Egi Jerusalem eja bahirena. Egi Jesus wobokhu- bojbixeteja bokewena, egi wobokbu-bojbixeteja wasba wiruwinankhi egi waruwinankbi Jangra wowalias-sbana. egi sliura boikiruja warujra wawakana egi rujgesga wi- ruwi waminag-nankbi.

16 Egi inkisba wobokbu-bojbixeteja woshura bisba rua bowe wagiginina.

17 Egi wasba wagigus-sbana, wawagena : Jasge inke wagaxnianksbe : Wa-jbira wankshig liokirajra barnaj gikaraj bojbira bigairekjanena? De-esbi wamanuke bo- jbi sb'uwina.

18 Egi wowagax-biperesra egi nabboruxaj birukana

MARKGA, 11. 113

hungra naxguinena, egi jasgehirauaga d^ehiraDagi horiii- nena. Nakawairena, wankshigra harnaj wogus earnira gixixhirege esge.

19 Egi jaja hoxjarna hakirigl jhinageja hihinabsbana.

20 Egi haininegi e howairegi Fig-nara rejura hipa wu»- jau hajairena.

21 Egi Peter hiperessana, wagena : Hirukanara horu- xujre, Fig-uara washoshishig hiragera, wus-jena.

22 Egi Jesus homiharna wawagena : Maura harnaxgu- wine. I ^

23 Hisgexjioa hinigawiua, higu peshe xe de-e wagarua- na, glxanage egi teja hosheweja hokit'unare, egi najge bashinira inke wakliibahiuigi, eshi hartiaxgugi washa jagu ega shesgaruana, higu jagu eegi giuinaruaua.

24 Eige wauigawiDa : Jagura hisha roraguwigi jaja ra- gikarajwigi ne haruanaxguwingi washurus-wioaua, egi newashiniwinaDa.

25 Egi jaja gikaraj Danashiwigi, wagit'unawiaje, ne hisha harakishararajegi, Hianjrawiga wangreginagre hishge washa woishauara warnigit'unekjanihawina.

26 Eshi inke waragit^usharawinigi hishge wangregi Hianjrawiga-nagre washa woishana washiiiiwira inke waruigit'uranikjanihawina.

27 Egi sliige Jerusaleni-eja hajirena, egi wohokhu-ho- jhixeteja manijau, nabhoruxaj hirukana hungra hirajire- na egi wowagax-hiperesra egi xetera hirajirena.

28 Egi wagairena: Homashja jaguisha hiu washa de-e wa9h*ushe, egi peshe homashja de-e hornik'uanaga washa de-e ah^ushe ?

29 Egi Jesus homiharna egi wawagena: Washara hishan- kirahinigipaix-janihawina, egi horningi-hawiaje, egi hor- nigi-taikjawina homashja jaguisha hiu washa de-e haura.

30 Johnga ni-wawaxu harnira, jasge wangregi howa- jislie, nigeshge wankshigregl, horniugihawire.

31 Egi hokikit'airena wairena: Wangregi howajina hiawigi, wekjanena: Jagu-u inke harnanaxguwinishe?

. 32 Eshi wankshigregi howajina hiawigi, wankshigra hiwarnakawa-wigaja, wankshigra harnaj Johnga prophet wogisog hiranainegaja.

LWlnnebago Script.] 8

114 MARKGA, 12.

33 Egi hornihairena egi Jesus wagairena: Inke horag duxurugwinioa. £gi Jesus wawornigiharna, nishge inke hornigitagwinina homashja jaguishe hiu washa de-ehaura.

HOERA 12.

T?GI washa hisgera wawirokit'ajirena. Waukshig hisha -^ hapsinsh max-hisha hoshurna, egi hogigix hawajag- shana, egi mara k'arnaga hapsiush howaxgink hisha hijakanagshaua, egi jLu-hankslii hisha uua, egi max-hira- karaija liornaj-wagigina, egi ma-harixji howarena.

2 Egi jaja hasra duj-hiregi ware harnira max-hirakara- nanka eja howaregigina, max-hirakarauauka eja hasra hisge rusjege habsinsh-max-eja.

3 Egi harukos-hireua egi hojinenaegi rokani keregigi- rena.

4 Egi shige ware hijaueisha wirahigigina. £gi she-e inihirojineDa egi nassueja gikunug-hirena egi washangi- shga-shgaxji hire keregigirena.

5 Egi shige hijaneisha wirahigigina. Egi she-e d'ehi- rena egi hijanera roha, hota wojinena, egi hota d'ewahi- rena.

6 Egi hisha hinig-higi, wogixetexjingi hishge hirowa- geni wirahigigina, wena: Hinighara gish^aghirekjane- gaja.

7 Eshi max-hirakarananka wakigairena: De-e hoishja- ra harnira herena, huwire, d'ehikjawina, egi hoishjara neharnikjawina.

8 Egi liarukos-hirena, egi d'ehirena egi hapsinsh-max jangeja hot'unairena.

9 Hapsinsh-max hirukanara jagu unkjaneshe? Ji-ar- naga egi hapsinsh-max hirakarara maisinsh wahik janena, egi hapsinsh-maxra hijaneja wogakjanena.

10 Jasge wowagax de-e inke hashjawineshe : Inisha, e jliiura nigiot^unairegi e ini haminag hopassera hahi-here- nana.

11 Maura E shesge hina, egi hajara khorewahina.

12 Egi harukos-nainena, eshi wahkshigra wanakawai- rena, washinsgera wirokit'arnaka e wakira wera hiperes- hirege. Egi t^une egi nigeowakarairena.

MARKGA, 12. 115

13 Egi Judra wauinena Pharisera liota egi Herodes war- nira hota hirahi wagigirena, hoit*e harnieja hokit^une hi- rekjege.

14 Egi jaja hahiregl wagairena : HirakaDara, hiniperes- wina wogisog raoira egi inkisha washa hiranaBh^nina, egi jarnagagre inkisba hiranigijeraninai egi Maura uagu lianiira wogisog waragigus-rajera, Kaiser woirowera ho- k'lira phinashe, nigeshge inke shesgarnishe ?

15 Jasge wak^unkjawislie nigeshge iDke wak'ullikja- wisbe? Eshi Jesus hipokrit warninera wawiperessana, wawagena : Jagu-u hinaishjawishe? Denaria hisha har- niguwiwire, hajakjeoa.

16 Egi hisha hagarnihahireua. Egi wawagend : Hoki- wagax de-e peshe hereshe, egi ihageja wagaxnauka ? Egi wagairena: Kaiser harnina.

17 Egi Jesus hornibasliguni, wawagena : Kaiser hoku- wine, washa jagu Kaiser harnigi, egi Maura hokuwiue wasiia jagu Maura haruigi. Egi xixhlrena.

18 Egi Badusera hirahirena, e inke hakiha wankshig- lioi juoishe airena, egi higiwaxhirena, waireua :

19 Hirukanara, Mosesga hingiwagaxwinai wangra hisiia khinubgi d'egi hijawina d'unaregi egi inke nin- kjaug baminigi, kbinubra bijawira gikauagnana egi kbi- nubra e nitikjang gisbuuana.

20 Egi wang-kikiuubra sbagowingi, egi xetera hinug- khauagsbana egi d'egi inke ninkjang barninina. ^

21 Egi hinubej^ berera kbanagsbana egi d'ena egi sbige inke ninkjang barninina, egi bitanira bisbge sliesgena.

22 Egi shagowibajega barnaj kbanag-hirena egi inke ninkjang barniranina. Egi barnaj d'airegi biuugjega kishge d'ena«

23 Egi hakiha wanksbig-boieja, jaja kikawa-ainegi, hajanga e bijawi-bikjanibawishe, shagowibajega khanag- hirege.

24 Egi Jesus hornihashguni, wawagena : Inke wowa- gaxra hiraperes-winige egi sbige Maura homasb ja harnira, esge sharagasbwina.

25 Jaja d'arnagre eja kikawa-abiregi inke khika- naghiranikjanena egi inke khikanag wagigiranikjauena,

116

MARKGA, 12.

eshi waxopiniwarajirera waDgreginagre wikisgairekja- nena.

26 Egi d'erawawagairena, kikawa-ahirekjanena, Inke Mosesga wovvagax harnira hashjawinishe, jasgehlanaga xatabeja Maura hokit^egi, wena: Abraham Mau harnira iiewineua, egi Isaak Mau harnira newinena egi Jakob Mau harnira newinena?

27 Maura inke d'aruankhi Mau harniranina, eshi nlamb- nankhi harninena. Esge mashja sharagashwina.

28 Egi wowagax-hiperesra hisha jina egi kikitagnanki warnaxguna, egi wawornigihagi phi wawagera hajage, wigiwaxshana: Hajanjega uwashi xetera hereshe?

29 Egi Jesus hornigiharna: Uwashi xetera de-erena: Haruaxgune Israelra, Hirukanara Maura harniwira, Hi- rukanara hishankirana.

30 Egi Hirukanara Mau hashinira najge hashinira bar- naj hiwoxeteliire, egi naxirag hashinira liarnaj, egi war- nai hashinira harnaj, egi homashja hashinira harnaj, de-e uwashi xetera herena.

31 Egi hinubra liigu hikisgena : Hirakishu-wusunshra wogixeteaje hikiisgo khianje. Uwashi hijanera hiukisha Ijiraijera xetearnaga de-e worujis-hiranina.

32 Egi wowagax-liiperesra wagena: Pliina, wagaxaja- wagigira, Wogisogra e waragena, Maura hishankirana- kshana, egi inke liijaue juni, eshana herena.

33 Egi najgera harnaj hiwoxetehira egi wornaxgura harnaj, egi uaxiragra harnaj, egi homashjara harnaj, egi hikiwusunshra woxetehigi hikisge khingi washa de-e hi- raijerana nal>liiruxaj daxuhiraegi nab-liiruxajra harnaj ra worujisshana.

34 Egi jaja Jesus hajagi liornihara wanaiksab wegi, wa- gena: Maura liung-maharnira inke hari rajanina. Egi inkisha liageja wiwaxnina, nakawairege.

35 Egi Jesus horniharna egi wena, wohokhu-hojhixe- teja wasiia wagigus-janegi : Wowagax-hiperesra jasge wagaireshe, Kristus Dawid hinigra hereshe airera?

36 Dawidga exji wena: Naxirag wakanjank hiu: Hi- rukanara, Hirukana liarnira wena, hoishoro haregi mina- gro, hornishig-hirera si-hakere warnigi-ungi epa.

MARKGA, 13. 117

37 Bawidga exji Hirukanara higena, egi jasgehianaga hinighishe? Egi wankshig hoinigera naxguinegi giphi- nena.

38 Egi wogus harnieja wawagena : Wowagax-liipereera hiuakewe wakiwianje, e waiiliserej liornasliina giphinena egi liostoeja hikaragirera gipliinena.

39 Egi wohokliu-hojhieja waminag joweja here hamina- gra giphiDankshana. Egi worujeja waminag hoiianksili haminagra giphinanltsiiana.

4D E Iiikhauagit'era wojhirera jeb-waiiinanksliana, egi Maura gikaraj serej uuklii-nanksliaDa. Esge de-ehirai- jera liawera rokana hirekjanena.

41 Egi Jesus shura-hosliura ag-akiiiag minagauaksliaDa, egi wajanakshana wanksliigra shura-hoshueja siiura ho- Bliunankhi, egi roha liitajera roha hijoshunauksliana.

42 Egi hikanagit'e wannjojaisgeisha jina, egi Lepta nu- piwi hijosliurua (shurashuj kcrepanauup sajaliashuna wa- giuna).

43 Egi liironaghirera wakaragigorna, egi wawagena: Hisgexjina hinigawina, hikanagit'e wanajojaisge de-e hi- raijera hijoshurna, jarnaga shura-hoshueja shura hoshui- rera, hamaj horujis-hirena.

44 Hijanera harnaj hakininera hijoshu-nankshaua, eshi hinugjane warugesjena jarnaga harnira harnaj hijoshurna, jarnaga washi no-khukj anera harnaj .

HOERA 13.

"PGI Jesus wohokhu-hojhixeteja liihinab-gaja, wironag ^ warnira hisha wagena : Hirukanara, horuxujre iui jagurisha egi jhi jagu de-e hireslie.

2 Egi Jesus horniliarua wagena: Jhi-xete de-e hashja- Bhe? inke inira liislia hirajakikanag haruagnikjaiieiia iuke rushe phiuiiuiKre.

3 Egi Oliw-xe hiliageja minaganank^u wobolvhu-lmjhi- xetera agakiiiag, Peter egi Jakob egi John egi Andreas inekhi higiwaxliirena,

4 Hungiragwire washa de-e jajanagi herekjanegi ? Egi jagu woijantisha herekjaneshe washa de-e jajanagi harnaj exji herekjanegi.

118 MARKGA, 13.

6 Egi Jesus wawomigiharna, wajirena : Hirakara- uwiaje ningete hisha Dingishjanke hirawiege.

6 Koba rash harnira harnijikjanena, wairekjaoeDa : Kristus newineua, egi roha gishjanke hirekjanena.

7 Egi Jaja kissaire warnanaxguwigi egi kissa horag hirekjaDena, inke naxirawiniaDJe, washa de-eharDaj jas- gegi herekjanena, eshi hoshejara kheni hereni waunkja- Dena.

8 Wankshig hokirajra hakiki-rairekjanena, egi huDg- mara hakiki-rairekjanena, egi mara hixgakjanena nige- shana, egi dokewehi hirekjanena egi hawera. Washa de-e wonajgetegra hojikerera herekjanenn.

9 Eshi hirakara-uwianje, woehieja harnini-hahlrekjani- hawina egi wohokhu-hojhieja horniji-hirekjanihawina. Egi washinukana jowehireja harnini-hahirekjanihawiua egi hung-eja, rash harnira hawau, e wihohi hakikira kik'uinekjanena.

10 Egi jorni worag-phira jasgegi wankshig hokirajra harnaj wihokhuine-kjanena. .

11 Eshi jaja harniQi-harairawigi egi nirushjare-hirawigi, jagu hishekjawira inke jorni najge wojiwinianje, egi inke jorni wewi-winianje, eshi higu jagurisha howagixeja hor- nikuinawigi she-e hishekjawina. Inke ne hirat'at'awiDi- uana, eshi Naxirag WakaDjangra.

12 Egi kikhinubra khinubra himakarag-anaga d'ehire- hikjanena, egi hianj-hirera hioigra himakarai-kjanena egi niDkjangnigra shag-wahirera wakirairekjanena egi d*ehire wahirekjanena.

13 Egi harnaj hornishig-hirekjanihawina rash harnira hawau, egi higu peshe lioshejainja hipa hiwanuxshagi hiungi e niaimb-kjanena.

14 Eshi jaja homahujairera noxgaresge harnira inke hornashi phinieja nasliinjau hashjakjanihawina e Daniel prophetra lioragshana. (Higu peshe wowagax de-e hajagi naxgunkjena), jarnaga Judea mow^gaxeja nankhi xeja hogias hirekjena. ,

15 Peshe jhi-hihageja unjegi inke damb-anaga jhieja ginikjena, egi shige inke jhieja hoikawarnaga washara hisha rusnikjena.

MARKGA, 13. 119

16 Egi peshe maxeja unjegi inke kirianaga wainira kurusnikjena.

17 Najogijaisge hirekjanena waujganag-anankhi egi jar- naga hambananka eja wasi wagigioankhi.

18 Egi gikarajwige hogias hashiaiwira inke maninegi herenikjena.

19 Hambananka eja hawairekjanena jeg wogusra e Maura gusgl epa howahuhigi inkaga shesgarnina egipa egi shige inkaga shesgarnikjanena.

20 Egi hambananka inke shib-waliiranigi inke wan- kshigra hisha niamb-nikjanena, eshi gijainera hawau hambananka shib-wagigina.

21 Shejanegi hisba wanigekjanihawina, horuxujwire Kristus egi jena, egi shige horuxujwire gaja jena, inke bamaxguwiniaje,

22 Krist woishjankera egi prophet woishjankera nashi- nekjanena, egi woijanti egi washa wowakanjauk janti- hirekjanena harnaj manuni wahirekjanena, gijainera reshge hirassa ruxurug hiregi.

23 Eshi hirakara-uwianje, horuxujwire washara harnaj jorni hof nigitagwina.

24 Egi hambananka-eja hawairega hageja, hambwira hokawais-janena egi hahewira inke hohamb-hinikja- nena.

25 Egi wiragoshge wangregi-nagra shibrairekjanena, egi homashja wangregi herera hixgainekjanena«

26 Egi shejanagi Wankshig-hinigra maxiwieja huhe hajairekjanena homashja egi gloria rokana harni.

27 Egi shejanagi waxopiniwarajire wamira hu-wagigi- kjanena, egi sto-wahirekjanena gijaine warnira, hohuhira hijopihike howe-warniha-kirirekjanena, ma-hoshejainja egi wangregi hoshejainja howe-warniha-kirirekjanena.

28 Washa hisgera Fig-nara hipereswire, jaja akarajgera naroni hoshuiregi egi abra haxeb-hiranana, hiraperes- winana rlogra hiwusunsh hotara.

29 Hishge shesgawiaje, jaja washa de-e here hashjawigi, hiperes-wiaje hiwusunsh hotara, jhirobeja jena.

30 Hisgexjina hinigawina, wankshig-hoi de-e inke she- janikjanena, washa de-e harnaj exji herekjanena epa.

120 MARKGA, 14.

31 Maxira egi xnara shejainekjanena eshi hoit'e harnira inke shejanikjanena.

32 Eshi hamb-she-e egi howagix she-e inkisha hiperes- ijikjaneua, inka-a inke waxopiniwarajire waugregi herera, egi shige inke Hinig-liirera, eslii Uiauj-hirerashana.

33 Hirakara-uwiue, hirakarawige egi gikarajwire, inke hiraperesni harajena jajanegi herekjanegi.

34 Wankshig-hi nigra wangisha ma-liarixji hikiwarare hikisgena, e jliira karat' unarena, egi ware warnira hiru- kana wagigina, egi worera hishashana wogama, egi jhirob- hirakarara wirakarashina.

35 Esge hirakara-uwine, inke hiraperesni harajawige, ja- janagi jhi-hirukanara kirikjanegi, lioxjarnanegi, nigeshge hahekissagki, nigeshge bagawaxgewangra xag-jau, nige- shge haininegi.

36 Nigete hawushiri kiriege, rana-hashanak'u hinie'kja- nihawiua.

37 Egi jagu hinigawire hamaj warnigawina, hirakara-

uwine.

HOERA 14.

HAMBRA nupahanaga hageja Pasxa worujra herea- naga egi waisgab winawolii rokanira herena. Egi nablioruxaj-hirukana hungra egi wowagax-hiperesra jas- ge-hiranaga washokit'une hiranaga rus-hiranagi horni- nena egi d'ehirauagi.

2 Egi wairena: Inkeworuj hambeja herenikjena inke wankshigra hiwarupuru-nikjawige.

3 Egi Bethania eja unakshana Simon Leper-unga ho- jhieja, warujeja minagauak'u, hinugisha jina Alabaster kog-hisha ha mi Nard hoshu wikinipana phixji egi jexi- hirena. Egi kogra gixuxshana egi Jesus nassueja hawa- xuinena.

4 Egi hota hijarnankhi inke giphini-hirena egi wairena: Jagu-u wikinipana phi de-e hoinige xawarnihishe?

5 Denaria hogihi-danira hiraijera hiruwinana, ^i wana- jojaisgeja wogarnana. Egi hinugauanka haebirena.

6 Egi Jesus wena: Shegu unaghiwire jagu-u najge- wojirawishe? Wore phi hingiu waunakaja.

7 Wanajojaisgera hoishib warakishu sh'unkjanihawina,

MARKGA, 14. 121

egi higu jajana raipiwiugi washophi waragish'unkjawina. Eshi Ne inke hoishib hinakishu sh^unikjanihawina.

8 HiDUg-nagre jasge hiruxurugra unakshana. Hinug- nagre jomi rorhamira wikini hingiwaxu jina hixairekja- nera wagiu.

9 Hisgexjina hinigawina, higu hajinja managre harnaj woragphi de-e wihokhuiiiegi, hinug de-e jagu une hishge horag-hiranaga wewi-ranihekjanena.

10 Egi Judas Iskariot, nup-hashanara hisha herera, nab- horuxaj-hirukana hung-eja howarena, wawimangirai- kjege.

11 Egi jaja naxguinegi giphinena, egi shura hokuinekje maugiraj-hirena. Egi jasge-hianaga himanagra houngi- phinagi homijirena.

12 Egi waisgab wiuawolii rokani hamb-jornineja, eja Pasxara d^ehirena, wironag warnira wagairena : Ha- jinja howare roiragiguwishe hiruslijalii, Pasxara raija- negi.

13 Egi wironag warnira nupiwi regigina, egi wawa- gena: Jhinagregi howarawire, egi eja vvang-hisha harui- kihikjanihawina, rexoro rex-hisha ni hoshu ruankhi, hironag-wiaje.

14 Egi higu hajinja hokewegi, jhi hirukanara waga- wiaje, Hirukanara wena: Hajinja jhi- worgjra hereshe, eja wironag warnira wakarakishu Pasxara haija- wina?

15 Egi jhiwang xeteisha womishhire egi hirushja hi- manigiraikjanihawina, eja hingi-liorohowiaje.

16 Egi wironag warnira harairena, egi jhinageja hahire- na, egi jagu era shesge hierena. Egi Pasxara hirushja- hirena.

17 Egi hoxjarn^gi nuphashanara wakarakishu hina.

18 Egi minaghiranaga egi waruj-nank'u, Jesus wena: Hisgexjina hinigawina, waruj hinakishu sh'u-hasha- uagwire hisha himaisharailsjanihawina.

19 Egi najgerateg hajiarairena, egi hiliikehishana w^a- *gairena: Newineshe? Egi hijanera wena: Newineshe?

20 Egi horniharnaegi wawagena: Nui)-hashanara hisha lierena wasgeja hiroshu hakishu haungi.

122 MARKGA, 14.

21 Jasgegi Waakshig-hinigra wowagax-eja jasge wa- gaxhirera eowakshana, eshi hawekjanena wang-jagura hisha Wankshig-hinigra himanakhi, wang she-e phibo- warnana inkaga wankshig-iningishi.

22 Egi warujuank^u Jesus waisgabduj russana egi wainabshana egi rujhena egi wironagnanka wawogar- na egi wena: Buswianaga egi rujwire, de-e ro-harDlra herena.

23 Egi ni-wlrajgara russana egi jaja wainab-rasbjaDgi wawogarna, egi harnaj rajgairena.

24 Egi wawagena : De-e wai-harnira herena Testament jeg hauna. E roha xu-wagigirena.

25 Hisgexjina hinigawina, inke shige habsinsh-hueja hasni dajganikjanena hamb-eja epa shige jeg dajgankja- nena Maura hung-ma harnieja.

26 Egi jaja nawa raslijainegi, Oliw-xeja howarairena.

27 Egi Jesus wawagena: Hahe de-e harnaj watoira- gixi-kjanihawina, deshesge wagaxankshana : Jhasga hirakarara wajinkjanena, egi jhasga hornihera mokhiekja nena.

28 Eshi hakikawa-anaga hageja Galilea mowagaxeja jornigini hagikjanihawina.

29 Eshi Peter wagena : Harnaj watornigixi hireshge inkaga watoaxinikjanena.

30 Egi Jesus wagena : Hisgexjina hinigena, hanib, de-e liahe de-e, kheni bagawaxge-wangra nupaha xagni dani- ha kliiba hiuakhinkjanena.

31 Eshi Peter mashja hiraijera wena: Harnikishu jekja- negi, inke washara hisha hawau khibani-kinikjauena. Hishge wironag hijanenanka harnaj sliesge airena.

32 Egi max-hisha Gethsemane higairegi eja hahirena, egi wironag warnira wawagena : Eegi minagwire, hagi- Itaraj hikjaniiiare.

33 Egi Peter egi Jakob egi Johnga wakishu rena, egi Jesus naxirera rokana jirena egi warnaira mashja hira- wassunsh-shana. '

34 Egi wawagena : Naxirag harnira najgetegra rokana- na jowe d^ewinana, eegi hiwushawire egi hikhianagwire.

35 Egi jowexjinig hiraijera jowera howarena, egi mainja

MAKKGA, 14. 123

himpshana, egi gikarajshana, ruxurug-phingi howagix de-e hinxagjena.

36 Egi wena : Abba, Jaji washara harnaj shuruxurug- shanakaja, niwirajga de-e hingirusre, egi inke jagu hai- phingi eshi jagu Ne raiphingi berekjanena.

37 Egi kirina egi nanank'u wiena, egi Peter wagena : Simon ranashanakshe ? Inke bowagix hisha hikbi shu- ruxurugnishe ?

38 Hikbi wine egi gikarajwire, nigete washa woishana u wahieja borakit'u-sharawiege. Naxiragra bisgexji gipbi- nang-nunige esbi rora inke mashjanina.

39 Egi shige rena egi gikarajsbaua egi shige hoit'era e waena.

40 Egi jaja ebige kirigi, sbige nanank'u wiena bishjasu warninera shjuwara hoixjinanke, egi inke hiperes-hira- nina jagu bigalrekjera.

41 Egi bidanibana kirina egi wawagena: Nawinane, egi xgasigiwire. Bbeguna, bowagixra jina, boruxujwire Wankshig-binigra wasba woishana ura nab-warnieja horusbjarebirena.

42 Nasbiwine, hinekjawina, boruxujwire biwusunsb- jiginina bimainaikjanera.

43 Egi bit'at'ajau higuana Judas jina nup-basbanara hisha berena egi hornibe xetexji bakisbu, wigijgux egi wiwapox barni, Dabboruxaj liirukana hungeja egi wowa- gax-hipereseja egi xeteja bowajirena.

44 Egi bisba himanaikjanera wijanti wagiungi wena : Hisha iwakbiwankjanera erena, ruswiaje egi sbja barukos bamikarawiaje.

46 Egi bigu jigi, biguana birajina, egi wena : Hiruka- nara, Hirukanara, egi iokiwanksbana.

46 Egi barukos-biranaga egi rus-birena.

47 Egi bisba biwusunsb nashi-jegi wigijgux bisba rusbo- rojshana egi nabhoruxaj birukana bungra ware barnira '* hojina, egi najawara gixgurna.

48 /Egi Jesus bornibarna egi wawagena: Wamanuke hu»Ji hinagisb'uwisbe, wigijgux egi wiwapox basbini rajiwi hisbgurajiwigi ?

49 Hambga harnikisbu bauanjena wobokbu-bojbixeteja

124 MARKGA, 14.

washa niugiguswi egi inke hinshurukos-winiua. Eshi jasgegi wowagaxra exji lierekjanena.

60 Egi harnuj d'uDaireiia egi gias-hirena.

61 Egi waug hojinjislia hironagshana linen waini hiro- kikewejana nanokajege, egi waug hojinjisha harukos- hirena,

62 Egi linen wainira d'unena egi nanoka wagigias- shana.

63 Egi Jesus nabhoruxaj hirukana hung-eja howe-har- niakarairena. Egi e uabhoruxaj hirukana hungra harnaj sto wakistiu una egi xetera egi wowagax-hiperesra.

64 Egi Peter hari hironagsiiana, nabhoruxaj hungra jhixete harnieja hokewena. Egi warera wakishu niinag- shana, egi pejeja tashjuj khina.

65 Egi nabiioruxaj hirukana liungraegi waeliira wiiiohi hornioena Jesus hiraki-rairanaga d'ehirelijege, egi iiike liisha hieranina.

66 Egi woroha washa woretungra airena Jesus hakira, eshi jagu airega inke hakishjeg-hiranina.

67 Egi liota nashinena egi washa woretunk liigairena, wairena :

68 Naxguwina, wena, wohokhu-hojhi de-e maisinsh- liakjanena, nab-hiuranagre, l>ambra danihangi hijanera inke nab-hiuranira hislia hauuana.

69 Eshi jagu airera shige inke hikisge hiranina.

60 Egi nabhoruxaj hirukana hungra liorogeja nashinji- rena, egi Jesus higiwaxshana wena: Inke waragi-xab- nishe? De-e jagu hinigarnagre.

61 Eshi Jesus inke xabnina. Nabhoruxaj hirukana hungra shige liigiwaxshana egi w^agena : Jasge Kristus nenineshe, Rajaughirera hinigra nenineshe?

62 Egi Jesus wena: Newinena, egi Wankshig-hinigra hashjakjanihawina hoinashjara hoishoro-liieja niiiuig- naikjanena egi wangregi niaxiwueja jilvjanena liashja- kjanihawina.

63 Esge nabiioruxaj hirukana hungjega wainira kurugas- shana egi wena : Jagu-u hijaii-a wiliolii hiunkjawislie?

64 Maura raxjashgunim hinaxgnwingaja. Jagu iiirara- wishe? Egi liarnaj wairena : D'ehire phingaja.

MAKKGA, 15. 125

65 Egi hota hasho hajiarairena egi hishjara hagirukai- nena egi nab-hirojinena egi wagairena : Prophetre. Egi warera nab-riiparas hirojinena.

66 Egi Peter jhi-xeteuuka khuhainja unjau^iabhoruxaj hirukaiia hungra binug-ware Iiarnira eja birahina.

. 67 Egi jaja l^inugjega Peter tasbjuj-kbinjau tiajagi, Hb- ruxuj-sbana egi wena : Nisbge ne Jesus Nasaretb-eja here- ra harakishu-shuna.

63 Esbi khibakbina, wena : Inke liiaperesniua egi shige hike nanixguniQa jagu bisbare. Egi jang jbi-oxorojhi- keja higaja egi bagawaxge-wangra xagsbana.

69 Egi sbige binughisha hajarna, egi bijaniasbiuankbi wawajj;ajirena : De-e bisha berejena.

70 Egi sbis^e khibakbina. Egi jowexjinig hageja bi jar- nashinankhi shige Peter wagairena : Hisgexji ne bisba ni- negaja, Galilea ranina egi hoit'e bashinira wirakisgerajenu.

71 Esbi wasboshishig howe rokigujirena egi wibohina, wena : Wang waragarajane inke hiaperesuina.

72 Egi bagawaxge-wangra hinupahana xagshana. Egi Peter hiperesjijena Jesus boit'e jagu higamibera : Kbeiii bagaxge^wangra nupaha xagni, daniha Itbibaina-khinkja- nena. Egi jaja sbe-e wewingi xagshana.

HOERA 15.

T?GI haiuiuegi higuana n abhor uxaj hirukana hungra, ^ xetera egi wowagax-hiperesra egi waehira harnaj ^yakishu haehirena, egi Jesus rusgij-hirena, egi nige har- niowarairena, egi Pilatus hagarniabirena.

2 Egi Pilatus higiwaxshana : Judra hung harninera nenineshe? Egi bornigihasbguni, wagena: Hisharajane shesgajena.

3 Egi nabhoruxaj hirukana hungra wasbara roliaxjl hiraraj-biranunige, esbi Jesus inke xabnina.

4 Egi Pilatus sliige higiwaxshana, wena: Inke raxab- nishe? Horuxujre washara jarnaga hirauirajnagre.

5 Esbi Jesus higu inke xabnijena. Pilatus ereshge kho- reiia.

6 Egi worujxete de-e eja Pilatus hornassairera bisba wagirusbja-rehinana, hajanjega giphinegi.

126 MARKGA, 15.

7 Egi hisha hijarnakshana Barabbas bigairera, e wakifiliu rusgijnauksbaDa jarnaga wankshig rupuru biregi wakisha bijarnaksbana, e wanksbig d'ebira, wanksbig rupuruirega eja.

8 Egi worobauka masbja uwa-hajiarairena gitairena, j^ge bouna bia'agi, sbesge wagigikjege.

9 Egi Pilatus wornigibarna weiia: Judra bung barni- uera niugitusbja-rehawigi raipbiwinasbe?

10 Hiperesjena, uabboruxaj hirukana bungra rushjane- birega kiwassa wauinera.

11 Esbi nabboruxaj hirukana hungra wanksbigra wa- raxurugbireua, Barabbas e biragijerairege girusbjare-hire- kjawi airena.

12 Egi Pilatus borniharna egi sbige wawag^na: Jagu bagiungi raipbiwinasbe Judra buug harnine biragawira?

13 Egi sbige uwainena : Naramibeja haisarajre.

14 Egi Pilatus wawagena : Jagu wowong hisha ungaja? Egi hiraijera iiiashja uw^aineua, naramibeja haisarajre.

15 Egi Pilatus wanksbigra gipbi-wahiuaina, Barabbas wagirusbjarebina, egi Jesus rusbjarehina naramibeja baisaraj-hirekjege, jaja wasba pabi higipsinsh rusbjai- negi.

IG Egi raanapenanka jbi-boxorojhikeja barniokawai- reiia Praetorium higairera eja egi mauape homibera bar- uaj eja wagigoirena.

17 Egi waini shuj hornasbi-gigirena egi napahi biraki- weja biranaga hungwokanag bisba uinena, egi nassue|a bagikauagbirena.

18 Egi bikaragi hajiarairena : Hinikaragiwina, Judra hung haruinera.

19 Egi raxgeisha nassueja biroji-birena, egi basboirena, egi jowebieja huporo-himinahirena egi gikaraj-birena.

20 Egi jaja igixja rusbjainegi, waini shujra girusboroj- birena egi waini ewamira wogiwaxug-birena, egi barnia- rairena naramibeja baisaraj-hirekjege.

21 Egi hisha Simon bigairegi Kirena eja hereisba eho- wegi, bojainainja howajina, e Aleksander egi Rufus hianj- birera herena, e hiniharni-narnaga naramihera gik'ingigi- rena.

MARKGA, 15. 127

22 Egi ma Golgotbareja harnihahireQa, waukshig-pa- hushereg hominagra hiroragra wagairena.

23 Egi nishuj mirrh hirokishu raj^ankje hokuineua, eshi inke rajganina.

24 Egi jaja naramiheja haisaraj rushjainegi, waini war- nira khiruje wakhinena, egi hushereg gi^hox kikiuinena^ jagura hishashaua harniuekjanegi.

25 Egi howagix liidaui-hangaja wauinena naramilieja haisaraj hirega.

26 Egi hihageja wagaxhirena jagu hiraraj-birera, Judra himg harniDera.

27 Egi wamanukera nupiwi hakishu naramilieja hai- saraj-birena, bisba boisborobieja uauksbana egi bijanera hoirajgebieja nanksbana.

28 Egi wowagaxra exji herena, e wagra: Wigisbana gikarab-birena.

29 Egi jarnaga bija-howegi wasbingagaireua, para biru- nanabireDa egi wairena : Haba neninesbe, wobokbu- hojhixetera maisinsb-ranaga egi bambra danibangi sbige sb'u-sbarusbjanesbe bishera.

30 Niambkbine, naramiheja d'ambre.

31 Egi bisbge nabboruxaj birukanabungra, wowagax- hiperesra wakisbu wakigairena:'Hijanera niamb-wabia- naga exji inke niamb-kbi ruxurugnina.

32 Kristus Israel bung barninera beregi sbegunegi na- ramiheja d^ambikjena, bajawigi egi barnaxgunkjawina. Egi wakisbu naramiheja haisaraj -birera wasbingagai- ]%na.

33 Egi jaja howagix hirakewebara jigi managre har- naj bokawassana howagix hishanki-jusbguni baiuja hipa.

34 Egi howagix hishanki-jushguni bainja Jesus masbja uwana, wena : Eloi, Eloi, Lamma Sabaxtbani ? Desbesge hiroragra wagairena: Mau-harnixji, Mau-harnixji, jagu-u hinat'u-shereshe ?

35 Egi hota eja nashinankbi, jaja she-e naxguinegi, wai- rena : Horuxujwire, Elias gigornaksbana.

36 Egi hisha nuwangarnaga egi sponsb-bisha ninashra hoixjl bosbu-arnaga egi raxgeja bakauag-anaga egi ra-

128 MARKGA, 16. #

jgaQgi*<iua, wena : Hhegunag-liire, hajakjawina Elias jiar- naga egi rushibgi.

37 Egi Jesus mashja uwana, egi d'ena.

38 Egi wohokhii^iqjliixeteja hagijara uubihi hogasre- rana, wangeja hugi mauija bipa.

39 Egi jaja manape hungjega, e jowehieja iiasliinjegi, hajama Jesus uwangi egi d'ena, wena : Hisgexji wang de-e Maura Hinigra heregaja.

40 Egi eja liinugra liislige hari iioruKUj-nankshana, ho- rogeja de-e hijarnanksliana Maria Magdalena, egi Jakob xuQura egi Joses lii^uuiliirera Maria, egi Salome.

41 De-e jaja Galilea eja unjanegi liironagiiirena egi wagi- rairena, egi hinug liijanera roiia, liakishu iiajirena Jeru- salem eja hakisliifliajirena.

42 Egi jaja hoxjarria hakirigl, hoikorohora hambeja iiereake, Sabatli-liambra iianibisiia liotake.

43 Esge Joseph Arimathea-eja iierera waehi gishag lii- reisha, e liiahge Maura hungraa liarnira hapejegi, jiarnaga egi liiwanuxshagi Pilatus iiirahina egi Jesus ro-harnira tarna.

44 Egi Pilatus khorena, Jesus d'aginigi, egi manape hungra gigoarnaga higiwaxshana, s'ireja-nisge d^eshe?

45 Egi jaja manaj^ liungjega eja howahi hiperesgi, Joseph rora liok^una.

46 Egi Joseph linen phixji ruwianaga, egi rushibshana, egi linen she-e hirowejana, egi wanaxi-hoshuisha eja ho- t'umbshana, e inieja k^airesha herena, egi wanaxi-hoshu she-e jhirobeja ini-hisha hawanana.

47 Egi Maria Magdalena egi Joses hiunira Maria hajai- rena, hajinja t'umbhirera.

HOERA 16.

XpGI jaja Sabath-hambra haixagi, Maria Magdalena, egi -^ Jakob hiunira Maria, egi Balome niaka pana phi ruwinena, hahiranaga hiwashairekjege.

2 Egi hainixjinig, hambjoruira haramihe-hambregi wa- naxihoshueja hahirena, wira haxebgaja.

3 Egi wakigairena: Peshe inira nige wangagiwarna- kjanihawishe wanaxi-hoshu jhirob-ejarnagra?

MARKGA, 16. 129

4 Egi eja horuxuj-hlregaja, hajairena inira hijahi hawa- nainera. IniDaka maahja xetege.

6 Egi wanaxi-hoshueja hokawairegaja, hajairena wang- hojinji hisha hoishoroija minagaaakshana, wonasbi serej sgaisha hornashi, egi Daxirairena.

6 Egi wawagena : luke naxirawinine, Jesus Nasareth- eja herera horani harajena, E naramiheja haisaraj-hiTera, kikawaraua, inke higiagnina: Horuxujwire hajinja t'umb- birera.

7 Eshi karawige, wironag warnira wogiragwire egi Peter, Galilea-eja jowerawieja liowarena. Eja hashjakjauiha- wina, jorni shesge binigawiQa.

8 Egi xapge hitiinab-hirena, egi wanaxi-hoshueja gias- hirena, gisassa-hirena egi khorairena. Egi inke hisha washa higairanina, naxirananke.

9 Egi jaja Jesus kikawa-angi hamb-jomira liainixjinig haramihe-hamb hambeja^ jorni Maria Magdalena jautin- gikhina, hinug she-e eja waxopinisbisliigra shagowi jangra iiowahasra herena.

10 Egi ramaga egi wawogiragshanahakishu-uinarnihegi wagit'arnankhi egi xagnankhi.

11 Egi e jaja naxguinegi Jesus niambgi egi hinugjega haj&gl) khibahirena.

12 Hageja hijankliianaga wironag warnira nupiwi jantl- wagikhina, mani hojainainja howarahairau.

13 Egi harairanaga egi hijanenanka wawogirag-hirena egi hishge khiba wagigirena.

14 Hageja hishankira-hashanananka jantiwagikhina warujeja minagnank^u egi naj-wawisgina inke harnaxgu- nlnanka egi najge shjananka hawau. Inke hamaxgu- Mranige kikawa-anaga hageja bajairega esge.

15 Egi wawagena : Mauagre harnaj howarawire egi wankshigra harnaj wbrag phlra wihokhuwiaje.

16 Egi higu peshe hamaxgungi egi ni-hawaxu-hirek jena niaimb-kjanena, eshi higu peshe inke hamaxgunigi wa- shoshishig howehirekjanena.

17 E^ waslia woljanti de-e wiuinekjanena hamaixgu- negi : Bash hamlra hiuinarnaga waxopinishishig jangra howahas-hirekjanena, egi hit'e hijahi jeg hit'airekjanena.

[WInnebagro Script.] 9

130

MAEKGA, 16.

18 Egi wakha-hlpahi ruainegi egi washa wit'ehi rajgai- neshge inke washa waishga biranikjaneDa, howasbara wawikioiregi egi rush jai nek janena.

19 Egi Hirukanara wokit'e rashjanaga hageja, waDgregi rus-hirena, egi Maura hoi^horohieja hagiminakshana.

20 Egi harairena, egi wahokhura hamaj houinena, Hi- rukanara ware wakishu una, egi hoit'era shjawahlDa wa- sha wuijanti hiu-wagigiga. Aiuen.

EWANGELIUM WAKANJANK LUKGA WAGAXRA.

HOERA 1.

ROHA ungejini woragra wagaxhirege washa de-e exji herena horok'hihiwiregi,

2 Wangogirag hirawina, jeg-hojikerehieja herera hi- shjasu hirajairera egi hoit'era wihokhunena.

3 Esge nishge phiwauna hiarege, hipax-hajau washara harnaj biaperessana, egi nigipagaxshaua washa de-e har- naj, neshaaa niphixjinge Theophilra,

4 Hiraijeraxji wogusra wogisogji hiraperesjege e ningi- gU8 hirera.

5 Judra hung harninera, Herodes wankshigho'lnihera eja, nabhoruxaj hirukanaisha nihena, Saxarias higairena, Abia wanieja u'ankshana. Egi liijawira Aaron hinug- wahira liisherena, egi rashra Elisabeth higairena.

6 Egi hiuubike phineua Maura jowehieja. Maura woehi harnieja egi uVashi haruira harnaj phihirena.

7 Egi inke ninkjang juiranina, Elisabeth niukjushguni- sha herege esge, egi shegunegi hinubikeshag'jiuena.

8 Egi herena, nabhoruxaj liirukanajega woshgana g'una Maura jowehieja, houna higiregi.

9 Nabhoruxaj hirukanara worera houna shegu hirena, wotapanahi houna liigirena egi hijokowena Hirukanara wohokhu-hojhixete harnineja.

10 Egi wankshigra hornihe xete jangeja Maura gikaraj- nankshana wotapana hijanegi.

11 Eiji Hirukauara waxopiniwarajirewarnira hiaha jan- ti'gikhina wotapanahi Altar hounjega sanig hoishoroija nashinjena.

12 Egi jaja Saxarias haja^i naxirena egi nakewena.

13 Egi waxopiiiiwarajirajega wena : Inke naikawanine Saxarias. Mau-gikarajra nauixguinena, egi hijawinaga li^lisabeth hojiojinigra hisha harnigarnikjaneua egi rashra Jobnga hiragekjanena.

132 LUKGA, 1.

14 Egi wonigishawakjanena egi raiphinkjanena, ^san- kshlg^ngi roha hitoMnkjanena.

15 Egi Hirukanara washaxji hiranainkjanege esge. Egi inke uishujra egi sliige waslia shja rajganikjanena. Egi Naxirag Wakatijangra hoixjinkjanena hiunira ujga- Dag^nakhishge sliesgekjauena.

16 Egi Israel niiikjaogra roba hakja Hirukanara eowa- kere-waliikjanena Mau harniueja.

17 Hirukanara Jowehieja howarekjanena, naxiragra egi homashja Elias harnira, hianjwahirera najge warninera bakja ninkjang wurnlneja howakere-wahikjanena, egi inke harnaxguiranira hakja hophieja wowanalksabra horus-wahikjanena. Hikoroho wagigikjanena wanksbigra) Hirukanara hirusbjargigikjanena.

18 Egi Saxarias'waxopiniwarajirejega wagena: Jasge- harnaga de-e biaperesMkjanesbe, waugnunig harnigajaegi bijawibara sbagjingaja.

19 Egi waxopiniwarajirajega bornibarna egi wagena: Gabriel newinena, Maura jowebieja nasbisbununa, egi huingigina bornigitaikjege, egi worag pbi de-e hiperes- nikjege.

20 Egi horuxujre iranininkjanena, egi inke hit'et'e sbu- ruxurug-nikjanena bamb-ejipa wasba de-e heregishana, inke boit'e harnira barnainagixgunige esge, boit'e de-e bamb warnira bajinja berebiregl exji berekjanena.

21 Egi wanksbigra Saxarias bapenakshana, egi kborai- rena wobokbu-hojbixeteja s^ixjiunge.

22 Egi jaja bibinabgi, inke wokit'e ruxurugnina egi wijantina wohokbu-bojbixeteja wasba Maura eja howaji hajara, egi wawigigussana, egi iraninkjena.

23 Jaja bigiregi, bamb-wore woura hokaraisbibgi eojhi- eja liowakerena.

24 Hamb bageja bowarebiga, bijawina Elisabeth wauj- gauagsbana, egi wi sajaba nuxawana, wena :

25 Deshesge bingij?igaja Hirukanara bambej a bun ruxuj- gi, wanksbigregi woirosbig-gesgera bingirusgaja.

26 Egi wirakewe hainja waxopiniwarajire Gabriel Maura hugigina, Galilea mowagaxeja jhinag Nasareth higairera 6ja jina.

LUKGA, 1. 133

27 Hinug-wajeg hisha hirahina, wangisha Joseph higai- rera kbanaikjane manajgi, Dawid hojhieja hereisha, egi hlnug-wajegjega rashra Maria higaireua.

28 Egi waxopiniwarajirajega liinugjega hirajina egi wena : HinikaragiDa najojana rokana niugigiua, Hiruka- Dara harnikishu unjena, hinugnagre neshaiia hiraijera hopihowe ronigiguna.

29 Egi jaja hajagi naxirena, washa ajega, egi woikika- ngi jaguisha de-e hereguni hirena.

30 Egi waxopiniwarajirajega binugjega wagena: Inke naxiranine Maria, Maura najouijara liish'ege esge.

31 Egi horuxujre, waurajganaikjanena, egi hoJinjiDig liisha rajunkjanena, egi rasli sharajgi Jesus hiragekjena.

32 Bokanakjauena, egi Esliaoa Hiraijeranaga Hi nigra higairekjanena, egi Hirukanara Maura liokunkjanena hiaujra Dawidga liuug waaiinag haruira.

33 Egi Jakob hojhira birukanakjaneua manegus, egi liungma harnira inkaga shejanikjaneua.

34 Egi Maria waxopiniwarajirajega wagena : Houna de-e jasgekjanegaja, iuke wang biaperesni bajegaja?

35 Egi waxopiniwarajirtnega bomiharna egi biuugjega wageua : Naxirag Wakaujangra birauijikJaDena, egi Eshana Hiraijeranaga bomasbja barnira hoirawabasi- ninkjanena, esge wasba wakanjangra wankslng-borni'in- kjaneua Maura Hinigra bigairekjanena.

36 Egi boruxujire, wasbauraga Elisabetb, bisbge bojin- jinig bisba ujganagsbana sbag'janunige. Egi de-e wi- rakewebara berena, e ninkjangjusbguni bigairesbunura.

^7 Maura iuke wasbauisba gijexininaksiiana.

^ Egi Maria weua : Horuxujire, Hirukanara biuugware Iiinigaja, hoit'e bisbarajaue liiugiuukjena. Egi waxopiui- warajirajega liinugjega d'unakerena.

39 Egi Maria uasbiDa bambnaka, egi xapge xe-bojueja howarena, Judea mowagax jbinagisba eja.

40 Egi Saxarias bojbieja bokewena, egi Elisabeth hika- ragina.

41 Egi jaja beregi Eliflabetb, Maria hikaragijega nazg^ngi, ninkjangnaka uj-rogeja da'dampjireua, egi Elisabeth Naxirag Wakaujangra hoixjina.

134 ^LUKGA, 1.

42 Egi mashja bit'at'ajirena, egi wena: HlnugDHgre neshana hiraijera hoplhorawena, egi hopihowena uj-hashi- niejaaaka.

43 Egi hajinja howajiguni, Hirukana harnira hiunira hiraijire?

44 Horuxujire, higu hinakaragira nanixgura, uj-barni- negi uinkjangra da'dampshana wogishawa.

45 Egi liopihorawena hamanaxguDge, Hirukanara jagu hornigiragkhi exji herekjaneDa.

. 46 Egi Maria wena : Hirukanara naxirag harnira rokana hiDgigina.

47 Egi naxirag harnira Mau-eja wogishawajena Wan- kshig-hoi ruxurug harnira.

48 Washaxjl hirainaingaja wanajojaisge hajegaja )iuiiu- xuj hinugware hinira, egi horuxujire, epa hokijuna bar- naj hophi-howei8ha hingairekjanena.

49 Hisha Maslijanagra, washa rokanaxjL higiungaja, egi rashra wakanjanksbana.

50 Egi najwojanihekjanena bokijuranihegi jarnaga nakewegi.

51 A-homashja harnira wagiwaharna, egi jarnaga wowe- wiua wauxji-wakhiankhi mo-kiuewabina.

52 Waakshig-rokana wamina^ w^aminejananka wawa- sbibjena, egi wanajojaisgera nashi-wakerejena.

53 Dokewebira wasba phira hoixji woshujena, egi bita- jera manra kerewagigijena.

54 Israel warera wagijirajena, najwojana khewewinge.

55 Hianj-hiwahiwira sbesge wamagirajshana, Abraham wagena egi su-warnira manegus hiranibekje.

56 Egi Maria ejaxji wi daniha hakishu una Elisabeth, egi eojhieja howakerena.

57 Egi Elisabeth wakbeg hojura higirena, egi hojinjinig- rajuna.

58 Egi wikiwusunsb-jbira egi washawabira naxguineoa Hirukanara binugjega glwaharna najojangi egi hinugjega hakishu wogishowairena.

59 Egi herena, hamb hiraruang-gahara, ninkjangra, maje-iiajlrena, egi Saxarias higairena hianjra rashia hakarani-'gigirena.

LUKGA, 1. 136

60 Egi hlanlra hornihama egi wena : Inke shesgarnina, eshi Johnga higairekjanena.

61 Egi hiougjega wagairena : Inke washawaraga rashra hisha deBhesge higairanioa. '

62 Egi hianjra wigigus hirena, jagu higekjegi.

63 Egi iniseb d'arna egi wagaxshaoa, wena: Johnga higairekjanena. Egi haruaj khorairena.

64 Egi higuana ira gihassana egi resira shgarena egi hit'et'ena, egi Maura rajankjirena.

65 Egi jarnagahiwusunshjhiakhinaxirairena. Egi washa de^ hamaj naxguinena xe-hojuanka Judea mowagaxra.

66 Egi jarnaga naxgungi wewinena, wairena: De-e nin- kjang jaguisha herekjaneguui. Egi Hirukanara nabra hakisliu wauankaja.

67 Egi hianjra Saxarias NaxiragWakanjangrahoixjiua egi prophetajirena, wena :

68 Hirukanara ninajank hirekjanena Maura Israel washinira, egi horajajina egi wankshig wamrra wakuru- wiDjina.

^9 Egi hera rojankerena e wankshig-hiMnkjawira, ware hamira hojliieja Dawid.

70 Egi ( Maura) prophet wakanjangra shesge wawogirag- Bhana egi wangogirag-hirawina managre jeg jinagreja.

71 Hiniaimb-jawige wangakarashig-kjanihawina hoki- kjehiwajabwieja egi wangagirushib-kjanihawlna' wan- godhMgnangwigl harnaj.

72 Egi najojara wagiwaharna hianj-hiwahiwira, egi rohira horeishankirakhi wakanjank harnira wewinena.

73 Egi Maura wihohiniherakhewewiugehianj-hihiwira Abraham wagena :

74 Egi wango-g'ukjanihawina, ne hokikje-hiwajabwira nab harnieja hiu-anjau wangakaraishewigi hagenigi epa gikaraj-hirekjanena inke nakawairani.

75 Wakanjank egi phi, jowehieja hiunkjanihawina, Jajaixji wankshig-hiMnawigi.

76 Egi ne-ninkjangra, prophetra hinigairekjanena Esba- na Hiraijeranagra eja howaji. Esge Hirukanara joweja horawasherekjanena nagura hirushjangigi.

77 Egi wankshig-holna hiperes-warakjanena washa

136 LUKGA, 2.

woiehana wamiuera wagit'une wagairena wankshig E warnieja.

78 Sbesgawau najgeja hura najwojana Mau harniwira eja wangregi hurna hohambra e waDgorajajiwina.

79 Hokawas-ejananka hohamb wogarna egi hoirahasi hot'ejaDagra, egi rashguni nagueja howe-wangagigiwiua.

80 Egi niukjangnigra hoxetera direna egi maslijaDa

naxiragra, egi mojainainja uniha-u egi Israel-eja kbika-

waharna.

HOERA 2.

EGI bambeja herena, Kaiser Augustus mauagre harnaj kiwagax wa'sbina.

2 Kiwagax de-e jeguinena, egi Sirenius Siria mowa- gaxra birukanaregi.

3 Egi harnaj kiwagax harairena, jaruagaka jhinag warnineja howakarairena.

4 Egi Josephga hishge rena Galilea mowagaxeja howahif jbinag Nasareth eja Judea mowagaxeja howarena Dawid jbinag haruieja Bethlehem higairera, Dawid e washahina eojhieja herege esge.

5 Maria kanaikjanera bakishu kiwagaixjanera, wauj- ganagjena.

6 Egi eja bahiregaja, hojura bigirena.

7 Egi bojinjiuig hisha eja jeg hamira, egi hiroru biro- wejainena egi wanoijge worujeja hot'umbhirena, hikiware- hojhira hokira-sbirirege esge.

8 Egi ma-ejajbasga hirakara maxeja unankshana, jha- sga bornibera baberegi wirakara-nanksbana.

9 Egi horuxujre, Hirukanara waxopiuiwarajire waruira hisha wirajina, egi Hirukanara hobambji hamira hatasha hirakere wahina, egi naxirera rokanaiuena.

10 Egi waxopiniwarajirajega wawagena : Inke naxira- winine, horuxujwire worag phi barnigarni hajiwina, wogisliawaxji wabi wanksbignagre harnaj harniuena.

11 Dawid jbinag barninegi hamb de-e wankshig-hoi ruxurughisha wankshigningi-iwina Krlstus Hirukanara erena.

12 Egi de-e wijanti ningiuwina, ninkjangnigra hish'e- kjanibawina hiroru hiroweja, wanoijge woruje-jakshana.

LUKGA, 2. 137

13 Egl higuana waxopiniwarajirajega wakishu woro- haxji waxopiniwarajirera wangregi howajina, Maura rajaQkoankshana egi wairena :

14 Mau wangregi shanagre nirajankhirekjanena, egi manegirera rashguui hirekjane, egi wanksiiigra waraka- laiphina.

15 Egi herena, jaja waxopiniwarajirera Digeliowakarai- regi wangregi howakarairena, wankshig jhasgairaka- rauaka wakigairena: Higuana Betlilehem iiowainekja- wina egi washaisha herere hajaiuekjawina Hirukanara hiperes-wangahi wire.

16 Egi hikuiie faarairena, egi«Maria egi Joseph wlerena, egi ninkjaognigra wanoijge woruje-jakshana.

17 'Ejgi jaja hajairegi, howe-wogiraghireoa ninkjang de-e liogirag-hirawigi .

IS Egi washa de-e jarnaga naxgungi, khoralrena jhasgai- rakarananka eoragnanke.

19 Egi Maria washa de-e harnaj warussana egi najgeja howairewahiamaga wawewinankshana.

20 Egi jhasgairakarananka hakja karairena, gloriajena egi Maura rajanghirena, washara jarnaga naxguinega egi hajairega, wawogiraghirege esge.

21 Egi jaja hamb haruangahangi ninkjangra majera houna higirena, rashra Jesus higairena, waxopiniwaraji- rera shesge higairege, kheni ujganag hirani.

22 Egi jaja hokikurusba ham bra higiregi, Mosesga woehi haroira hiu, Jerusalem-eja harniahirena, Hiruka- nara giwahahi.

23 Hirukanara woehi hamira shesge wagaxankshana : Wangra jarnaga jorni wajuinegi Hirukanara wakanjank hamira higairekjanena.

24 Egi nabgiruxaj hirekjanena Hirukanara woehi har- nira jagu agra e hiuinekjanena, rujgera nup nigeshge rujge nlngra nupiwi.

25 Egi horuxujre, Jerusalem-eja wankshigisha jena, Simeon higairena, egi wankshig de-e phina egi Mau wogixeteisha herena, Israel warukheg haminera hape- ]ena, egi Naxirag Wakanjangra hakishu unjena.

26 Egl Naxirag Wakanjangra hiperes-hina inke d'ar-

138 LUKGA, 2.

nikjanegi, Jorni Hirukanara Kiistas harnira hajakja- nena.

27 Egi Naxirag-jega waunge wohokhu-hojhixeteja jina, egi juja 8 hag wall I ra harniahiregi niakjang Jesus, woehira jagu akhi giuinarnaga,

28 (Simeon) rua-anaga ruana, egi Maura rajanksbana egi wetia :

29 Hirukanara shegunegi ware hashinira rashguni khi- rujekjanena) shesge hunagisharagra boit'e hashinieja.

30 Hisiijasu harnira hirajharna wankshighoi ruxurug hashinira.

31 Wankshig hokirajra Jiishja jowehireja agiwaragike- rena.

82 Hohambra hirarujeregi herera hohainb wagigikjane- na, egi wankshig washiuira Israel warajankhirekjanena.

33 Egi Joseph egi hiunira khoiairena washa^igajane.

34 Egi Simeon hophiowe warogiguna egi Maria wagena hiunira: Horuxujre, ninkjang de-ehoshibraireJakerereDa, egi siiige ruha Israel khikawa-ahikjanena egi wijantin- kjanena washa khibagigiregi.

85 Hishge najge hashinira wigijgux hiniwapoixjanena, najgera roha wowewi warninera wikaraperes-hirekjan^e.

36 Egi eja prophet hinugia jena Anna higairern Phanuel hinugra, Aser wanksliig howajehi eja hereisha, hinu^jega shagjina egi wajegniharegi hikanara ma shagowlha haki- shuna.

37 Egi hikanagit^ena ejaxji ma kerepanarharuanga- hanaga jop hashanaguni, e hinke wohokhu-hojhixeteja nigeowakaranina, eshi Maura wagirajena, hantaginaj egi gikaraj-jena, habera egi hambra wiu.

38 Egi hinugjega howagixeja jina, hishge Hirukanai'a waiginapsliana, egi haehina jarnaga wakuruwina hape- nankhi Jerusalera-eja.

39 Egi jaja washara harnaj uinegi Hirukanara woelii harnira hiu, egi Gal ilea mowagaxeja hakja howakarai- rena, jhinag earnleja Nasareth.

40 Egi ninkjangnigra hoxetera tirena egi mashjana naxiragra, washinperesra rokanana egi Maura najojara hakishu unjena.

LUKGA, 3. 139

41 Egi shagwfthira Jerusalem-eja hahireshununa moka- hi Pasxa worujeja.

42 Egi jaja^ Jesus ma kerepanaishanaga nup-hashana- hangi, Jerusalemra howarairena, woruj houna uinegi.

43 Egi jaja Ixambra woishib-hiregi, hakarairena, nin- kjaDgnigra Jesus hageja Jeriisalem-^ja unjena egi Joseph egi hiunira mke hiperes-hiranina.

44 Egi worohaiuja u-aukuui hiraireua, hambisha hiki- warera uinena, egi hornineua washawahireja egi wawiki- peres-hireja.

45 Egi jaja inke hierauigi, shige Jerusalem-^ja hakja howarairena, horni.

46 Egi herena, hambra danihangaja wohokhu-hojhi- xeteja hierena, wawagaxhajawagigi hung horogeja nii- naganankshana haruakixgunakshana egi wawigiwaxje- na.

47 Egi Jarnaga naxgungi xix-hirena hornaxgu harnira egi woroigihara.

48 Egi jaja shagwahira hajairegi khorairena egi hiunira wena: Hinighaxji, jagu-u wairagish'uishe? horuxujre hiaojraga egi ne najgerateg horni uihajawina.

49 Egi wawagena : Jasgegaja hunarniharajeshe, inke- jagu hiraperes-winishe, Jajiga washa wamieja jasgegi hauanjekjanera?

50 Egi inke naxguhiranina jagu ewegi.

51 Egi wakishu kerena, egi Nasaretheja hagirena, egi wanakarax-guxjina. Egi hiunira washa are harnaj wa- russana najge eamieja.

52 Egi Jesus washinperesra direxjina, egi rora xeteha- renaegi Maura najojana egi wankshig najojana direxjina.

HOERA 3.

'pGI ma kerepana-haishanaga hisaja-hashanainja Tibe- •^ rius Kaiser lierenak'u, egi Pontius Pilatus Judea mo- wagaxra hirukananakshana, egi Herodes tetrarxra erena Galilea tQOwagaxeja, egi khinubra Philip tetrarxra erena Iturea mowagaxeja, egi Traxonitis mara, egi Lisanias tet- nurxra erena Abilene mowagaxeja, 2 Annas egi Kaiaphas nabhoruxaj hirukana hungra e

140 LUKGA, 3.

hererena, egi eja Johnga Mau hoit'era hirajina, Saxanas hinigra mojainainja.

3 Egi Jordau mara hajl hamaj houna, egi ni-wawaxu wihokhujeaa n^jgerakarateg-hiiegi washa woisbauara wagi t' unainekjaneua.

4 Deshesge wagaxshana wowagaxeja Esaias prophet hoit'e haruieja, ena : WaUokhuisha mojainaiuja hora jant- inJeQa, Hirukanara howera hirusbjagigire egi nagura roja gigire.

6 Mokushira liarnaj hoixjinekjanena, egi xexetera egi xera haruaj iiiokushieja washurekjanena, egi ksliekshegra roJa wahirekjanena, egi nagu hokirushgishgira haseanas wahirekjanena.

6 Egi rora Maura wankshighoi ruxurug harnira harnaj hajairekjai^ena.

7 Egi worohaoka Jobuga wawagena, ni-wawaxunkjege birabluatikbi : Wakba wauksbigbi-iaharajaDe, peslie bornigiragwigaja raglgiaswisbe, wogitegra jikjanegi?

8 Eige bas plii bam i nag wire najgera karategwige, egi iiike sbesge birawinianje, Abrabatn bianj-bawira beregaja. Hisgexji warnigawina : Maura ruxurugnauksbana ini- nagre kikawa-awabianaga Abraham niukjang warninana.

9 Egi sbegunegi narnanka rejueja inasra agi bagarni- nauksbana, egi nara jaraaga inke bas pbi haminagnigi wuiwaiik-birekjanena, egi pej-eja wot'unairekjauena.

10 Egi wanksbigra higiwaxbirena, wairena : Jasge bakjanibawisbe ?

li Horuibarna egi wawagena: Hisba wonasliina nap barnjjegi, bislia jusbgunijegi bok'uwianje. Egi lusha waruj barnijegi, sbesge sbige bikjena.

12 Egi bisbge Publikanra bajireoa ni-wawaxu bire- kjege, egi wagairena : Hirukanara, jasge bakjanibawisbe?

13 Egi wawagena : Jarnaga rus-nisbirawigi inke bijaira rushwinianje.

14 Egi manapera bisbge bigiwaxbirena, wairena : Jasge bakjanibawisbe? Egi wawagena : Inke hisba wasbangi- sbgawinianje, inke bisba wasba wowonk giuwinianje, egi jasge biuigikisge harajegi gipbiwiaiije.

15 Egi wanksliignanka karakjambnankbif egi wan-

LUKGA, 3. 141

kshignanka harnaj shesge hiranankabana Johnga Krlstus eher^uDi Digeshge inke ereniguDi hirairena.

16 Juhnga horniharDa egi harnaj wawagena : Hisgexji Di-wagia hajena hamipax-uanjane, eshi hisha hiraijeraDa hajire, waguje sika harnira inke girushge duxurugniDa inke washa hiakisgarnl hajege esge. E Naxirag Wakan- jangra harniwaxun-kjamihawiiia egi pej hirassa.

17 Waisgab poroporo hiwamaxisha harnijena, egi wai- sgab hoisu hou harnira sge-karagikjanena, egi waisgab-' hojhieja waisgab warnira hosto wahikjanena, eshi wai- Bgabhara daxu wahikjanena manegus pej-eja.

18 Egi washa hijanera rolia wihokhuna egi wankshigra wogiragshana.

19 Egi Herodes tetrarx-hisha herena Johnga^higibama, Herodias hawau e Herodes khinubra Pliilipga hijawira heregajerena, egi Herodes Jarnaga washlnohirera ungi Johuga higena.

20 Washinohira de-e hijokshuna Johnga jhi-homassena.

21 Egi jaja wankshigra harnaj ni-wawaxuinegi, egi herena Jesus hishge ni-hawaxuinena, egi Maura gikaraj- jau, waugregi gilias-jjjena,

22 Egi Naxirag Wakanjangra harnukanag huna ro-jun nijge sganisge hiliageja hajijena, egi wangregi hit'et'e howajina e wena: Hinignira wornigixetera neniuena, ninkaraiphixjishununa.

23 Egi Jesus ma kerepana-daniha harena Josephga E binig higuni hirairena, Joseph Heli e hinigra herena,

24 E Matthat hinigra herena, e Lewi hinigra herena, e Melxi liinigra herena, e Janna hinigra herena, e Joseph hinijrra liereim,

25 E Mattathias hinigra herena, e Amos hinigra herena, e Nauin liinigra herena, e Esli hinigra herena, e Nagge hinigra herena,

26 E Ma-ath hinigra herena, e Mattathias hinigra herena, e Semei hinigra herena, e Joseph hinigra herena, ©Juda liinigra herena,

27 E Joanna hinigra herena, e Bhesa hinigra herena, e Sorobabel hinigra herena, e Salathiel hinigra herena, e Neri hinigra herena,

142 LUKQA, 4.

«

28 K Melxi hiulgra herena, e Addi hinigra hereDa,e

Kosam hinigra herena, e Elmodam hinigra herena, e Er hinigra hereua,

29 E Jose hinigra herena, e Eiieser hinigra hereua, e Jorim hinigra herena, e Matthat hinigra hereoa, e Lewi hinigra herena,

30 E Simeon hinigra herena, e Juda hinigra herena, e Jos^h hinigra herena, e Jonam hinigra herena, e Eliakim hinigra lierena,

81 E Melea iiinigra herena, e Menan hinigra herena, e .Mattatlia hinigra herena, e Nathan hinigra herena, e Dawid hinigra herena,

32 E Jesse hinigra herena, e Obed hinigra herena, e Boas hinigra herena, e Salmon hinigra herena, e Na-asson liinigra herena,

38 E Aminadab hinigra herena, e Aram hinigra herena, e Esrom hinigra herena, e Phares hinigra herena, e Juda hinigra herena,

34 E Jakob hinigra herena, e Isaak hinigra herena, e Abraham hinigra herena, e Thara hinigra herena, e Naxor liinigra herena,

85 E Sarux hinigra herena, e Bagau hinigra herena, e Phalek hinigra herena, e Heber hinigra herena, e Sala hinigra herena,

86 E Kainan hinigra herena, e Arphaksad hinigra herena, e Sem